کتاب قسم‌ها · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 4315

روایت‌شده توسط Abu Dharr al-Ghifari. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب قسم‌ها
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Dharr al-Ghifari

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ الْمُثَنَّى - قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ، بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ وَاصِلٍ الأَحْدَبِ، عَنِ الْمَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ، قَالَ رَأَيْتُ أَبَا ذَرٍّ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ وَعَلَى غُلاَمِهِ مِثْلُهَا فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ فَذَكَرَ أَنَّهُ سَابَّ رَجُلاً عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَعَيَّرَهُ بِأُمِّهِ - قَالَ - فَأَتَى الرَّجُلُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِنَّكَ امْرُؤٌ فِيكَ جَاهِلِيَّةٌ إِخْوَانُكُمْ وَخَوَلُكُمْ جَعَلَهُمُ اللَّهُ تَحْتَ أَيْدِيكُمْ فَمَنْ كَانَ أَخُوهُ تَحْتَ يَدَيْهِ فَلْيُطْعِمْهُ مِمَّا يَأْكُلُ وَلْيُلْبِسْهُ مِمَّا يَلْبَسُ وَلاَ تُكَلِّفُوهُمْ مَا يَغْلِبُهُمْ فَإِنْ كَلَّفْتُمُوهُمْ فَأَعِينُوهُمْ عَلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

محمد بن مثَنّی و ابن بَشّار برای ما حدیث کردند — این لفظ از ابن مثَنّی است — هر دو گفتند: محمد بن جعفر برای ما حدیث کرد، شُعبه از واسِل اَحدَب برای ما حدیث کرد، او از مَعْرور بن سُوَید نقل کرد که گفت: ابوذَر را دیدم در حالی که حُلّه‌ای بر تن داشت و غلامش نیز همانند آن را پوشیده بود. از او درباره این موضوع پرسیدم. او پاسخ داد و یادآور شد که در زمان رسول الله ﷺ مردی را دشنام داده و با سرزنش مادرش او را آزرده بود. گفت: آن مرد نزد پیامبر ﷺ آمد و ماجرا را با ایشان در میان گذاشت. پیامبر ﷺ فرمودند:

«به راستی تو مردی هستی که هنوز خوی جاهلیت در توست. بردگان و زیردستان شما برادران شما هستند؛ خداوند آنان را زیر دست شما قرار داده است. پس هر کس برادرش زیر دست اوست، باید از آنچه خود می‌خورد به او بخوراند و از آنچه خود می‌پوشد به او بپوشاند. و بیش از توانشان بر آنان تکلیف مگذارید، و اگر تکلیفی بر آنان نهادید، در انجام آن یاری‌شان کنید.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

با کسانی که تحت مسئولیت شما هستند، همچون برادر رفتار کنید.

پیشینه و سبب بیان

ابوذر نقل کرد که مادر کسی را به تمسخر گرفت و به او توهین کرد. پیامبر ﷺ او را سرزنش کرد و آموخت که کسانی که تحت مسئولیت فرد هستند، برادران اویند و حق دارند با آنان به نیکی رفتار شود.

توضیح واژه‌های دشوار
جاهلیت

وضعیت نادانی و ستمی که هدایت اسلامی با آن مقابله می‌کند.

تحت سرپرستی شما

کسانی که مسئولیت یا اختیار آنان به شما سپرده شده است.

آنچه برایشان بیش از توانشان است

کاری که فراتر از ظرفیت یا توانایی آنان باشد.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان کلاسیک از این روایت نتیجه می‌گیرند که توهین به کسی به سبب تبار یا مادرش، خصلتی ناپسند از جاهلیت است. سفارش به رفتار برادرانه با کسانی که تحت اختیار فرد هستند، بر حفظ کرامت آنان، تأمین غذای مناسب و پوشاک شایسته و ممنوعیت تحمیل کاری فراتر از توانشان تأکید دارد. اگر کار سنگینی به آنان سپرده شود، مسئول باید یاری‌شان کند. چهار مذهب فقهی اهل سنت در آموزه‌های حقوقی خود، رفتار عادلانه و انسانی با کسانی را که تحت مسئولیت فرد هستند، واجب می‌دانند.

درس‌هایی برای امروز
  1. کسی را به سبب تبار یا خانواده‌اش سرزنش نکنید؛ اگر با این کار آزرده‌اش کردید، اشتباهتان را جبران کنید.
  2. مطمئن شوید کسانی که مسئولیتشان را بر عهده دارید، غذای مناسب و پوشاک شایسته دریافت می‌کنند.
  3. کار سنگین را عادلانه تقسیم کنید و اگر کاری از توان آنان فراتر است، خود نیز در انجامش کمک کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.