Sahih Muslim، حدیث 4411
روایتشده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Aisha
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، - وَاللَّفْظُ لِحَرْمَلَةَ - قَالاَ أَخْبَرَنَا ابْنُ، وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ قُرَيْشًا أَهَمَّهُمْ شَأْنُ الْمَرْأَةِ الَّتِي سَرَقَتْ فِي عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَةِ الْفَتْحِ فَقَالُوا مَنْ يُكَلِّمُ فِيهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا وَمَنْ يَجْتَرِئُ عَلَيْهِ إِلاَّ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ حِبُّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَأُتِيَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَكَلَّمَهُ فِيهَا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَتَلَوَّنَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَتَشْفَعُ فِي حَدٍّ مِنْ حُدُودِ اللَّهِ " . فَقَالَ لَهُ أُسَامَةُ اسْتَغْفِرْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ . فَلَمَّا كَانَ الْعَشِيُّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاخْتَطَبَ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّمَا أَهْلَكَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ أَنَّهُمْ كَانُوا إِذَا سَرَقَ فِيهِمُ الشَّرِيفُ تَرَكُوهُ وَإِذَا سَرَقَ فِيهِمُ الضَّعِيفُ أَقَامُوا عَلَيْهِ الْحَدَّ وَإِنِّي وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْ أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ مُحَمَّدٍ سَرَقَتْ لَقَطَعْتُ يَدَهَا " . ثُمَّ أَمَرَ بِتِلْكَ الْمَرْأَةِ الَّتِي سَرَقَتْ فَقُطِعَتْ يَدُهَا . قَالَ يُونُسُ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَحَسُنَتْ تَوْبَتُهَا بَعْدُ وَتَزَوَّجَتْ وَكَانَتْ تَأْتِينِي بَعْدَ ذَلِكَ فَأَرْفَعُ حَاجَتَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
ابوالطاهر و حَرمَله بن یحیی برایم حدیث کردند - و لفظ از حَرمَله است - گفتند: ابن وَهب ما را خبر داد، گفت: یونس بن یزید مرا خبر داد، از ابن شهاب، گفت: عروه بن زبیر مرا خبر داد، از عایشه همسر پیامبر ﷺ که قریش نگران حال زنی شدند که در عهد پیامبر ﷺ در غزوه فتح دزدی کرده بود. گفتند:
«چه کسی درباره او با رسول خدا ﷺ سخن میگوید؟» سپس گفتند: «چه کسی جز اسامة بن زید، محبوب رسول خدا ﷺ جرأت این کار را دارد؟» پس آن زن را نزد رسول خدا ﷺ آوردند و اسامة بن زید درباره او با ایشان صحبت کرد (شفاعت نمود). چهره رسول خدا ﷺ تغییر رنگ داد و فرمودند: «آیا در یکی از حدود الهی شفاعت میکنی؟» اسامة به ایشان عرض کرد: «ای رسول خدا! برای من آمرزش بخواه.» چون شب فرا رسید، رسول خدا ﷺ برخاستند و خطبه خواندند؛ خداوند را آنگونه که شایسته اوست ستایش کردند، سپس فرمودند: «اما بعد! کسانی که پیش از شما بودند به این دلیل هلاک شدند که وقتی فردی بلندپایه در میان آنان دزدی میکرد، او را رها میساختند و وقتی فردی ضعیف دزدی میکرد، حد را بر او جاری میکردند. قسم به آنکه جانم در دست اوست، اگر فاطمه دختر محمد نیز دزدی میکرد، دستش را قطع میکردم.» سپس دستور دادند تا دست آن زنی که دزدی کرده بود قطع شود. یونس گفت: ابن شهاب گفت: عروه گفت: عایشه فرمود: «پس از آن توبهاش نیکو شد و ازدواج کرد و پس از آن نزد من میآمد و من نیازهایش را به رسول خدا ﷺ میرساندم.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
قانون باید بدون توجه به تبار یا جایگاه، برای همه یکسان اجرا شود.
در جریان فتح مکه، اسامه بن زید برای زنی از قریش که دزدی کرده بود وساطت کرد. پیامبر ﷺ تأکید کرد که قانون نباید برای افراد بانفوذ با افراد آسیبپذیر متفاوت اجرا شود.
درخواست از طرف کسی برای پیگیری و طرح موضوع او نزد دیگری.
مجازاتهایی که در شریعت اسلام تعیین شدهاند؛ اجرای آنها تابع شروط حقوقی است.
بازگشت صادقانه از گناه، پشیمانی از آن و دست کشیدن از آن.
دانشمندان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کردهاند که قضاوت نباید بهسبب جایگاه، خویشاوندی یا نفوذ به سود کسی منحرف شود. هشدار روایت دربارهٔ اجرای گزینشی قانون است: چشمپوشی از صاحبان نفوذ و مجازات افراد ضعیف. فقیهان تأکید میکنند که حدود فقط بهدست مراجع ذیصلاح و با رعایت شرایط اثبات و تشریفات قانونی قابل اجراست؛ این روایت به هیچ فردی اجازه نمیدهد شخصاً مجازاتی اجرا کند. اشاره به توبهٔ نیکوی آن زن نشان میدهد که مجازات حقوقی و توبهٔ صادقانه به معنای نومیدی یا طرد از جامعه نیست.
- قواعد را دربارهٔ خود و دیگران یکسان اجرا کنید، حتی اگر کسی بانفوذ یا به شما نزدیک باشد.
- رسیدگی به اتهامها و اجرای مجازاتها را فقط به مراجع ذیصلاح و رویههای دقیق بسپارید.
- پس از لغزش به دیگران کمک کنید توبه کنند و جایگاهی شایسته در جامعه بازیابند.
این روایت صحیح، گزارشی مرتبط از این ماجرا نقل میکند و این درس را تقویت میکند که قانون باید بدون تبعیض اجرا شود.
Sahih Muslim · #4412 (Sahih)این روایت صحیح با ماجرای دزدی و اجرای برابر قانون ارتباط دارد.
Sahih Muslim · #4413 (Sahih)این روایت به موردی مشابه میپردازد و حکم حقوقی را در چارچوب گستردهتری از اجرای عادلانه قرار میدهد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.