Sahih Muslim، حدیث 4766
روایتشده توسط Ali ibn Abi Talib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Ali ibn Abi Talib
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَأَبُو سَعِيدٍ الأَشَجُّ - وَتَقَارَبُوا فِي اللَّفْظِ - قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَرِيَّةً وَاسْتَعْمَلَ عَلَيْهِمْ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ وَأَمَرَهُمْ أَنْ يَسْمَعُوا لَهُ وَيُطِيعُوا فَأَغْضَبُوهُ فِي شَىْءٍ فَقَالَ اجْمَعُوا لِي حَطَبًا . فَجَمَعُوا لَهُ ثُمَّ قَالَ أَوْقِدُوا نَارًا . فَأَوْقَدُوا ثُمَّ قَالَ أَلَمْ يَأْمُرْكُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ تَسْمَعُوا لِي وَتُطِيعُوا قَالُوا بَلَى . قَالَ فَادْخُلُوهَا . قَالَ فَنَظَرَ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ فَقَالُوا إِنَّمَا فَرَرْنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ النَّارِ . فَكَانُوا كَذَلِكَ وَسَكَنَ غَضَبُهُ وَطُفِئَتِ النَّارُ فَلَمَّا رَجَعُوا ذَكَرُوا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " لَوْ دَخَلُوهَا مَا خَرَجُوا مِنْهَا إِنَّمَا الطَّاعَةُ فِي الْمَعْرُوفِ " .
محمد بن عبدالله بن نمیر، زهیر بن حرب و ابوسعید اشجّ برای ما حدیث کردند — و الفاظشان نزدیک به هم بود — گفتند: وکیع برای ما حدیث کرد، اعمش از سعد بن عبیده، او از ابوعبدالرحمن، و او از علی رضی الله عنه روایت کرد که فرمود: رسول الله ﷺ گروهی را به مأموریت فرستاد و مردی از انصار را بر آنان گماشت و به ایشان دستور داد که سخنانش را بشنوند و اطاعت کنند. سپس در مسئلهای او را به خشم آوردند. پس گفت:
«برایم هیزم جمع کنید.» آنان هیزم جمع کردند. آنگاه گفت: «آتش بیفروزید.» آنان آتش افروختند. سپس گفت: «آیا رسول الله ﷺ به شما فرمان نداد که از من بشنوید و اطاعت کنید؟» گفتند: «چرا.» گفت: «پس وارد آتش شوید.» راوی گوید: برخی به برخی دیگر نگریستند و گفتند: «ما تنها برای گریز از آتش به پناه رسول الله ﷺ آمدهایم.» بدین سان ماندند تا خشمش فرو نشست و آتش خاموش شد. چون بازگشتند، ماجرا را برای پیامبر ﷺ بازگو کردند. ایشان فرمودند: «اگر وارد آن میشدند، هرگز از آن بیرون نمیآمدند. همانا اطاعت تنها در کارهای نیک و پسندیده است.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
تا زمانی که فرمانِ صاحباختیار نیک و شرعاً جایز باشد، اطاعت از او لازم است.
پیامبر ﷺ گروهی را به مأموریت فرستاد و مردی از انصار را فرمانده آنان قرار داد. هنگامی که افراد او را خشمگین کردند، به آنان دستور داد آتشی بیفروزند و در آن وارد شوند. آنان نپذیرفتند و پس از بازگشت، ماجرا را برای پیامبر ﷺ بازگو کردند.
گروهی که پیامبر ﷺ برای انجام مأموریتی فرستاد.
ساکنان مدینه که از پیامبر ﷺ و مسلمانان مکه حمایت کردند.
آنچه جایز است و با فرمانهای الله تعارض ندارد.
عالمان از این روایت نتیجه میگیرند که باید در امور جایز از رهبر اطاعت کرد، اما نه وقتی به گناه یا نابودکردن خویش فرمان میدهد. فرمانده اختیار خود را از مأموریتی که پیامبر ﷺ به او سپرده بود میگرفت؛ این اختیار، فرمان حرام را معتبر نمیکند. مذاهب فقهی کلاسیک این اصل را میپذیرند: اطاعت از صاحباختیار به اطاعت از الله محدود است.
- در فرمانهای مشروع از افراد مسئول پیروی کنید، اما هر فرمانی را با آنچه الله اجازه داده است بسنجید.
- هرگز فرمان به گناه یا آسیب جدی به خود را نپذیرید؛ موضوع را با آرامش با عالمی مورد اعتماد یا مسئولی شایسته در میان بگذارید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.