Sahih Muslim، حدیث 4785
روایتشده توسط Hudhayfah ibn al-Yaman. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Hudhayfah ibn al-Yaman
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَهْلِ بْنِ عَسْكَرٍ التَّمِيمِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ، ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى، - وَهُوَ ابْنُ حَسَّانَ - حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ، - يَعْنِي ابْنَ سَلاَّمٍ - حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ سَلاَّمٍ، عَنْ أَبِي سَلاَّمٍ، قَالَ قَالَ حُذَيْفَةُ بْنُ الْيَمَانِ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا بِشَرٍّ فَجَاءَ اللَّهُ بِخَيْرٍ فَنَحْنُ فِيهِ فَهَلْ مِنْ وَرَاءِ هَذَا الْخَيْرِ شَرٌّ قَالَ نَعَمْ . قُلْتُ هَلْ وَرَاءَ ذَلِكَ الشَّرِّ خَيْرٌ قَالَ " نَعَمْ " . قُلْتُ فَهَلْ وَرَاءَ ذَلِكَ الْخَيْرِ شَرٌّ قَالَ " نَعَمْ " . قُلْتُ كَيْفَ قَالَ " يَكُونُ بَعْدِي أَئِمَّةٌ لاَ يَهْتَدُونَ بِهُدَاىَ وَلاَ يَسْتَنُّونَ بِسُنَّتِي وَسَيَقُومُ فِيهِمْ رِجَالٌ قُلُوبُهُمْ قُلُوبُ الشَّيَاطِينِ فِي جُثْمَانِ إِنْسٍ " . قَالَ قُلْتُ كَيْفَ أَصْنَعُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ أَدْرَكْتُ ذَلِكَ قَالَ " تَسْمَعُ وَتُطِيعُ لِلأَمِيرِ وَإِنْ ضُرِبَ ظَهْرُكَ وَأُخِذَ مَالُكَ فَاسْمَعْ وَأَطِعْ " .
محمد بن سهل بن عسکر تمیمی به من حدیث کرد، یحیی بن حسان برای ما حدیث کرد، و عبدالله بن عبدالرحمن دارمی برای ما حدیث کرد، یحیی — یعنی ابن حسان — به ما خبر داد، معاویه — یعنی ابن سلام — برای ما حدیث کرد، زید بن سلام از ابوسلام برای ما حدیث کرد، او گفت: حذیفه بن یمان گفت:
«گفتم: ای رسول خدا ﷺ، ما پیشتر در بدی (دوران جاهلیت) بودیم، سپس الله خیری (اسلام) برای ما آورد که اکنون در آن به سر میبریم. آیا پس از این خیر، شری خواهد آمد؟ فرمودند: آری. گفتم: آیا پس از آن شر، خیری خواهد آمد؟ فرمودند: آری. گفتم: آیا پس از آن خیر، شری خواهد آمد؟ فرمودند: آری. گفتم: چگونه است؟ فرمودند: پس از من امامانی خواهند بود که به هدایت من هدایت نمیشوند و به سنت من عمل نمیکنند. مردانی در میان آنان برخیزند که دلهایشان دلهای شیاطین است اما در کالبد انسان. گفتم: ای رسول خدا ﷺ، اگر آن زمان را دریابم چه کنم؟ فرمودند: سخن امیر را بشنو و اطاعت کن؛ هرچند پشتت تازیانه خورد و مالت گرفته شد، باز هم بشنو و اطاعت کن.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
در آزمونهای مربوط به حکومتداری، پیامبر ﷺ به صبر و اطاعت در امور مجاز سفارش میکند.
دوران نادانی و بتپرستی پیش از اسلام.
رهبر یا حاکمی که به مقام گمارده شده است.
پیروی از رهبری مشروع در امور مجاز؛ اطاعت از آفریده در نافرمانی از الله جایز نیست.
عالمان کلاسیک، از جمله امام نووی، این فرمان را وسیلهای برای جلوگیری از شورش و آشفتگی اجتماعیِ بزرگتر میدانند، نه اطاعتی بیقیدوشرط. اگر حاکمی به گناه فرمان دهد، اطاعت از او جایز نیست؛ زیرا در نافرمانی از الله اطاعتی در کار نیست. چهار مذهب فقهی اهلسنت این محدودیت را میپذیرند و بر پیشگیری از زیان بزرگتر و حفظ جامعه تأکید میکنند.
- در امور مجاز از حاکم اطاعت کنید و اگر شما را به گناه فرمان داد، با آرامش نپذیرید.
- در برابر بیعدالتی، شتابزده به خشونت متوسل نشوید؛ برای محدود کردن شر، راههای قانونی و مسالمتآمیز را بجویید.
- در زمان ناآرامی سیاسی، به نماز پایبند باشید، با شکیبایی رفتار کنید و از حقوق دیگران پاسداری کنید.
این روایت نیز از دورههای متغیرِ خیر و آزمون سخن میگوید و روشن میکند که مؤمن چگونه به آنها واکنش نشان دهد.
Sahih Muslim · #4784 (Sahih)این روایت نیز به پرسشهای حذیفه دربارهٔ رهبران و چگونگی رفتار در دوران اختلاف میپردازد.
Sahih Muslim · #4786 (Sahih)این روایت از همان مجموعه، چگونگی برخورد با رهبران و پایبندی به جماعت را بررسی میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.