کتاب حکومت · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 4871

روایت‌شده توسط Nu'man ibn Bashir. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب حکومت
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Nu'man ibn Bashir

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي حَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو تَوْبَةَ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ سَلاَّمٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ سَلاَّمٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَلاَّمٍ، قَالَ حَدَّثَنِي النُّعْمَانُ بْنُ بَشِيرٍ، قَالَ كُنْتُ عِنْدَ مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَجُلٌ مَا أُبَالِي أَنْ لاَ أَعْمَلَ عَمَلاً بَعْدَ الإِسْلاَمِ إِلاَّ أَنْ أُسْقِيَ الْحَاجَّ ‏.‏ وَقَالَ آخَرُ مَا أُبَالِي أَنْ لاَ أَعْمَلَ عَمَلاً بَعْدَ الإِسْلاَمِ إِلاَّ أَنْ أَعْمُرَ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ ‏.‏ وَقَالَ آخَرُ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَفْضَلُ مِمَّا قُلْتُمْ ‏.‏ فَزَجَرَهُمْ عُمَرُ وَقَالَ لاَ تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ عِنْدَ مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يَوْمُ الْجُمُعَةِ وَلَكِنْ إِذَا صَلَّيْتُ الْجُمُعَةَ دَخَلْتُ فَاسْتَفْتَيْتُهُ فِيمَا اخْتَلَفْتُمْ فِيهِ ‏.‏ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ أَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ الْحَاجِّ وَعِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ كَمَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ‏}‏ الآيَةَ إِلَى آخِرِهَا ‏.‏

ترجمه

حسن بن علی حلوانی برایم حدیث کرد، ابوتوبه برایمان حدیث کرد، معاویه بن سلام برایمان حدیث کرد، از زید بن سلام که او ابوسلام را شنید که گفت: نعمان بن بشیر برایم حدیث کرد و گفت: من نزد منبر رسول خدا ﷺ بودم که مردی گفت:

«پس از اسلام آوردن، باکی ندارم که هیچ عملی انجام ندهم جز آنکه به حاجیان آب بنوشانم.» دیگری گفت: «پس از اسلام آوردن، باکی ندارم که هیچ عملی انجام ندهم جز آبادانی مسجدالحرام.» شخص سومی گفت: «جهاد در راه الله برتر از آنچه شما گفتید است.» عمر آنان را نهیب زد و فرمود: «در کنار منبر رسول خدا ﷺ و آن هم در روز جمعه صدای خود را بلند نکنید. اما چون نماز جمعه را گزاردیم، داخل می‌شوم و درباره آنچه در آن اختلاف کردید از ایشان فتوا می‌طلبم.» سپس الله عزوجل این آیه را نازل فرمود: {آیا سقایة الحاج و عمارت مسجدالحرام را مانند کسی قرار دادید که به الله و روز بازپسین ایمان آورده است...} تا پایان آیه.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ایمان و تلاش خالصانه بر صرفِ خدمت‌رسانی به زائران یا نگهداری مسجد برتری دارد.

پیشینه و سبب بیان

نزد منبر پیامبر ﷺ، مردانی دربارهٔ جایگاه آب‌رسانی به زائران حج، نگهداری مسجدالحرام و جهاد در راه خدا اختلاف کردند. عمر آنان را به‌خاطر بلند کردن صدایشان سرزنش کرد و تصمیم گرفت پس از نماز جمعه از پیامبر ﷺ دربارهٔ آن داوری بخواهد. نزول آیهٔ ۱۹ سورهٔ توبه به اختلاف آنان پاسخ داد.

توضیح واژه‌های دشوار
آب‌رسانی به زائران حج

فراهم کردن آب آشامیدنی برای کسانی که مناسک حج را به‌جا می‌آورند.

نگهداری مسجدالحرام

رسیدگی به مسجدالحرام و امکانات آن.

جهاد در راه خدا

کوشش در راه خدا؛ مصداق دقیق آن به منابع و شرایط اسلامی بستگی دارد.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک این روایت را با آیهٔ ۱۹ سورهٔ توبه پیوند می‌دهند: خدمات ویژه به حج و مسجدالحرام ارزشمندند، اما با ایمان و تلاش خالصانه در راه خدا هم‌سنگ نیستند. جایگاه اعمال تنها با میزان آشکار بودن یا سود اجتماعی آن‌ها تعیین نمی‌شود، بلکه ایمان، نیت و شرایط نیز اهمیت دارند. رفتار عمر همچنین نشان می‌دهد که اختلاف‌نظر در کنار منبر باید با احترام و بدون بلند کردن صدا مدیریت شود؛ چهار مذهب فقهی اهل‌سنت نیز بر اهمیت احترام به مسجد و خطبهٔ جمعه تأکید دارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. اعمال دینی را تنها بر پایهٔ سود آشکارشان نسنجید؛ ایمان، نیت و رهنمودهای خدا را نیز در نظر بگیرید.
  2. در مسجد، به‌ویژه کنار منبر و هنگام خطبهٔ جمعه، آرامش و احترام را حفظ کنید.
  3. در اختلاف‌نظرهای جدی از اهل دانش راهنمایی بخواهید و تا بررسی منابع مرتبط، از داوری شتاب‌زده بپرهیزید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.