کتاب فضایل صحابه · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 6202

روایت‌شده توسط Sa'd ibn Abi Waqqas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب فضایل صحابه
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Sa'd ibn Abi Waqqas

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ أَبِي مُزَاحِمٍ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ، ح وَحَدَّثَنَا حَسَنٌ، الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنِي وَقَالَ، حَسَنٌ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، - وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ - حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، بْنِ زَيْدٍ أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَاهُ سَعْدًا قَالَ اسْتَأْذَنَ عُمَرُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعِنْدَهُ نِسَاءٌ مِنْ قُرَيْشٍ يُكَلِّمْنَهُ وَيَسْتَكْثِرْنَهُ عَالِيَةً أَصْوَاتُهُنَّ فَلَمَّا اسْتَأْذَنَ عُمَرُ قُمْنَ يَبْتَدِرْنَ الْحِجَابَ فَأَذِنَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَضْحَكُ فَقَالَ عُمَرُ أَضْحَكَ اللَّهُ سِنَّكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ عَجِبْتُ مِنْ هَؤُلاَءِ اللاَّتِي كُنَّ عِنْدِي فَلَمَّا سَمِعْنَ صَوْتَكَ ابْتَدَرْنَ الْحِجَابَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ عُمَرُ فَأَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَحَقُّ أَنْ يَهَبْنَ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ عُمَرُ أَىْ عَدُوَّاتِ أَنْفُسِهِنَّ أَتَهَبْنَنِي وَلاَ تَهَبْنَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قُلْنَ نَعَمْ أَنْتَ أَغْلَظُ وَأَفَظُّ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا لَقِيَكَ الشَّيْطَانُ قَطُّ سَالِكًا فَجًّا إِلاَّ سَلَكَ فَجًّا غَيْرَ فَجِّكَ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

منصور بن ابی مزاحم برای ما حدیث کرد، ابراهیم یعنی ابن سعد برای ما حدیث کرد، و حسن حلوانی و عبد بن حمید نیز برای ما حدیث کردند. عبد گفت: به من خبر داد، و حسن گفت: یعقوب — که پسر ابراهیم بن سعد است — برای ما حدیث کرد، پدرم از صالح، از ابن شهاب حدیث کرد. عبدالحمید بن عبدالرحمن بن زید به من خبر داد که محمد بن سعد بن ابی وقاص به او اطلاع داده که پدرش سعد گفته است: عمر از رسول الله ﷺ اجازه ورود خواست در حالی که نزد ایشان زنانی از قریش بودند که با ایشان سخن می‌گفتند و صدایشان را بلندتر از صدای ایشان کرده بودند. چون عمر اجازه خواست، آنان شتابان برخاستند و به سوی حجاب رفتند. رسول الله ﷺ در حالی که می‌خندیدند به او اجازه دادند. عمر عرض کرد:

«ای رسول خدا! خداوند شما را همواره شاد گرداند.» رسول الله ﷺ فرمودند: «از این زنانی که نزد من بودند تعجب کردم؛ همین که صدای تو را شنیدند، بی‌درنگ به پشت پرده شتافتند.» عمر گفت: «ای رسول خدا! شما سزاوارترید که از شما بترسند.» سپس عمر به آن زنان گفت: «ای دشمنان جان خویش! آیا از من می‌ترسید و از رسول الله ﷺ نمی‌ترسید؟» گفتند: «آری، زیرا تو نسبت به رسول الله ﷺ خشن‌تر و تندخوتر هستی.» آنگاه رسول الله ﷺ فرمودند: «سوگند به آن کس که جانم در دست اوست، شیطان هرگز در راهی با تو روبه‌رو نشده مگر اینکه راهی غیر از راه تو را پیش گرفته است.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ پایداری عمر در برابر وسوسهٔ شیطان را می‌ستاید.

پیشینه و سبب بیان

سعد بن ابی‌وقاص نقل می‌کند که عمر برای دیدار پیامبر ﷺ اجازه خواست. چند زنی که نزد پیامبر ﷺ بودند، چون صدای عمر را شنیدند، پشت پرده رفتند.

توضیح واژه‌های دشوار
قریش

قبیلهٔ عربی‌ای که پیامبر ﷺ و زنانِ این ماجرا به آن تعلق داشتند.

پشت پرده

با رفتن پشت یک جداکننده، از دید پنهان شدن.

راه دیگری در پیش گرفتن

کنایه‌ای از پرهیز شدید شیطان از نزدیک شدن به عمر در مسیرش.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان کلاسیک سخن دربارهٔ شیطان را نشانهٔ فضیلتی ویژه و پایداری عمر می‌دانند، نه ادعای معصوم بودن او. این ماجرا همچنین خوی نرم پیامبر ﷺ را نشان می‌دهد: ایشان با خنده پاسخ داد و بی‌آنکه تندی کند سخن گفت. زنان به رفتار سخت‌گیرانه‌تر عمر در مقایسه با ملایمت پیامبر ﷺ اشاره کردند؛ این سخن مجوزی کلی برای رفتار خشن نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام گفت‌وگو با دیگران، با احترام سخن بگویید و صدای خود را کنترل کنید.
  2. پایداری در راه نیکی را ارج بنهید، اما آن را با تندی یا نامهربانی یکی ندانید.
  3. از پیامبر ﷺ سرمشق بگیرید و با نرمی و لبخند با مردم برخورد کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.