کتاب فضایل صحابه · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 6406

روایت‌شده توسط Abu Musa al-Ash'ari. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب فضایل صحابه
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Musa al-Ash'ari

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَرَّادٍ أَبُو عَامِرٍ الأَشْعَرِيُّ، وَأَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ - وَاللَّفْظُ لأَبِي عَامِرٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ بُرَيْدٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ لَمَّا فَرَغَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنْ حُنَيْنٍ بَعَثَ أَبَا عَامِرٍ عَلَى جَيْشٍ إِلَى أَوْطَاسٍ فَلَقِيَ دُرَيْدَ بْنَ الصِّمَّةِ فَقُتِلَ دُرَيْدٌ وَهَزَمَ اللَّهُ أَصْحَابَهُ فَقَالَ أَبُو مُوسَى وَبَعَثَنِي مَعَ أَبِي عَامِرٍ - قَالَ - فَرُمِيَ أَبُو عَامِرٍ فِي رُكْبَتِهِ رَمَاهُ رَجُلٌ مِنْ بَنِي جُشَمٍ بِسَهْمٍ فَأَثْبَتَهُ فِي رُكْبَتِهِ فَانْتَهَيْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ يَا عَمِّ مَنْ رَمَاكَ فَأَشَارَ أَبُو عَامِرٍ إِلَى أَبِي مُوسَى فَقَالَ إِنَّ ذَاكَ قَاتِلِي تَرَاهُ ذَلِكَ الَّذِي رَمَانِي ‏.‏ قَالَ أَبُو مُوسَى فَقَصَدْتُ لَهُ فَاعْتَمَدْتُهُ فَلَحِقْتُهُ فَلَمَّا رَآنِي وَلَّى عَنِّي ذَاهِبًا فَاتَّبَعْتُهُ وَجَعَلْتُ أَقُولُ لَهُ أَلاَ تَسْتَحْيِي أَلَسْتَ عَرَبِيًّا أَلاَ تَثْبُتُ فَكَفَّ فَالْتَقَيْتُ أَنَا وَهُوَ فَاخْتَلَفْنَا أَنَا وَهُوَ ضَرْبَتَيْنِ فَضَرَبْتُهُ بِالسَّيْفِ فَقَتَلْتُهُ ثُمَّ رَجَعْتُ إِلَى أَبِي عَامِرٍ فَقُلْتُ إِنَّ اللَّهَ قَدْ قَتَلَ صَاحِبَكَ ‏.‏ قَالَ فَانْزِعْ هَذَا السَّهْمَ فَنَزَعْتُهُ فَنَزَا مِنْهُ الْمَاءُ فَقَالَ يَا ابْنَ أَخِي انْطَلِقْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَقْرِئْهُ مِنِّي السَّلاَمَ وَقُلْ لَهُ يَقُولُ لَكَ أَبُو عَامِرٍ اسْتَغْفِرْ لِي ‏.‏ قَالَ وَاسْتَعْمَلَنِي أَبُو عَامِرٍ عَلَى النَّاسِ وَمَكَثَ يَسِيرًا ثُمَّ إِنَّهُ مَاتَ فَلَمَّا رَجَعْتُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم دَخَلْتُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي بَيْتٍ عَلَى سَرِيرٍ مُرْمَلٍ وَعَلَيْهِ فِرَاشٌ وَقَدْ أَثَّرَ رِمَالُ السَّرِيرِ بِظَهْرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَجَنْبَيْهِ فَأَخْبَرْتُهُ بِخَبَرِنَا وَخَبَرِ أَبِي عَامِرٍ وَقُلْتُ لَهُ قَالَ قُلْ لَهُ يَسْتَغْفِرْ لِي ‏.‏ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمَاءٍ فَتَوَضَّأَ مِنْهُ ثُمَّ رَفَعَ يَدَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِعُبَيْدٍ أَبِي عَامِرٍ ‏"‏ ‏.‏ حَتَّى رَأَيْتُ بَيَاضَ إِبْطَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَوْقَ كَثِيرٍ مِنْ خَلْقِكَ أَوْ مِنَ النَّاسِ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ وَلِي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاسْتَغْفِرْ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ ذَنْبَهُ وَأَدْخِلْهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مُدْخَلاً كَرِيمًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو بُرْدَةَ إِحْدَاهُمَا لأَبِي عَامِرٍ وَالأُخْرَى لأَبِي مُوسَى ‏.‏

ترجمه

ابو بردة از پدرش روایت کرده است که چون پیامبر ﷺ از جنگ حنین فارغ شدند، ابوعامر را به فرماندهی لشکری به سوی اوطاس فرستادند. او با درید بن صمه مواجه شد؛ درید کشته شد و خداوند یارانش را شکست داد. ابوموسی گفت: مرا نیز همراه ابوعامر فرستاده بودند. او گفت: مردی از بنی جشم تیری به زانوی ابوعامر زد که در زانویش فرو رفت. نزد او رفتم و گفتم:

«ای عمو! چه کسی به تو تیر انداخت؟» ابوعامر اشاره کرد و گفت: «آن شخص قاتل من است؛ ببین همان کسی است که به من تیر زد.» ابوموسی گفت: من با قصد کشتن او را تعقیب کردم و به او رسیدم. وقتی مرا دید، پشت کرد و گریخت. من او را دنبال کردم و گفتم: «آیا شرم نمی‌کنی؟ مگر عرب نیستی؟ چرا نمی‌ایستی؟» او ایستاد و ما با هم روبرو شدیم و دو ضربه شمشیر رد و بدل کردیم؛ سپس من با شمشیر بر او زدم و او را کشتم. آنگاه نزد ابوعامر بازگشتم و گفتم: «خداوند قاتل تو را کشت.» او گفت: «این تیر را بیرون بکش.» من تیر را بیرون کشیدم و از زخم آب روان شد. او گفت: «ای برادرزاده! نزد رسول خدا ﷺ برو و سلام مرا به ایشان برسان و بگو ابوعامر از تو می‌خواهد که برایش آمرزش بطلبی.» ابوعامر مرا جانشین خود بر مردم ساخت و اندکی بعد درگذشت. هنگامی که نزد پیامبر ﷺ بازگشتم، بر ایشان وارد شدم در حالی که بر تختی ریسمانی دراز کشیده بودند و فرشی روی آن نبود، به طوری که اثر ریسمان‌های تخت بر پشت و پهلوی مبارکشان نمایان بود. خبر خود و ابوعامر را به ایشان دادم و گفتم که او درخواست کرده است برایش استغفار کنید. پس رسول خدا ﷺ آب طلبیدند و وضو گرفتند، سپس دست‌هایشان را بالا بردند و فرمودند: «بار خدایا! بنده‌ات عبید (ابوعامر) را بیامرز.» دست‌ها را چنان بالا بردند که سفیدی زیر بغل مبارکشان را دیدم. سپس فرمودند: «بار خدایا! روز قیامت او را بر بسیاری از مخلوقاتت یا مردم برتری ده.» من عرض کردم: «ای رسول خدا! برای من نیز استغفار کنید.» پس پیامبر ﷺ فرمودند: «بار خدایا! گناه عبدالله بن قیس (ابوموسی) را بیامرز و روز قیامت او را در جایگاهی کریمانه وارد گردان.» ابو بردة گفت: یکی از این دعاها برای ابوعامر و دیگری برای ابوموسی بود.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ از الله آمرزش و منزلتی والا برای ابوعامر و ابوموسی درخواست کرد.

پیشینه و سبب بیان

پس از غزوهٔ حنین، پیامبر ﷺ ابوعامر و ابوموسی را به اوطاس فرستاد. ابوعامر زخمی شد و از پیامبر ﷺ خواست که برای او طلب آمرزش کند.

توضیح واژه‌های دشوار
اوطاس

مکانی که پس از نبرد حنین در آن غزوه‌ای رخ داد.

استغفار

از الله خواستن که گناهان کسی را بیامرزد.

ورودی گرامی

پذیرشی شایسته و جایگاهی نزد الله در روز قیامت.

برداشت‌های عالمان

عالمان اشاره می‌کنند که درخواست آمرزش از الله برای دیگران، گونه‌ای والا از دعاست. ابوعامر با فروتنی چنین درخواستی کرد و پیامبر ﷺ هنگام دعا دست‌های خود را بالا برد. دعاهای پیامبر برای ابوعامر و ابوموسی همچنین نشان‌دهندهٔ فضیلت ویژهٔ صحابه است. این متن حکم فقهی مستقلی بیان نمی‌کند که دربارهٔ آن چهار مذهب فقهی دیدگاه‌های متفاوتی داشته باشند.

درس‌هایی برای امروز
  1. با فروتنی از الله بخواه که تو و کسانی را که دوستشان داری بیامرزد.
  2. برای برادر یا خواهری که زخمی شده یا درگذشته است، صادقانه دعا کن و در این کار شتاب نکن.
  3. فضیلت دیگران را به رسمیت بشناس و بی‌آنکه خود را برتر بدانی، قدردانی‌ات را بیان کن.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.