کتاب فضایل صحابه · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 6444

روایت‌شده توسط Abu Bakra. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب فضایل صحابه
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Bakra

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، عَنْ شُعْبَةَ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي يَعْقُوبَ، سَمِعْتُ عَبْدَ، الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ الأَقْرَعَ بْنَ حَابِسٍ، جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنَّمَا بَايَعَكَ سُرَّاقُ الْحَجِيجِ مِنْ أَسْلَمَ وَغِفَارَ وَمُزَيْنَةَ - وَأَحْسِبُ جُهَيْنَةَ - مُحَمَّدٌ الَّذِي شَكَّ - فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَرَأَيْتَ إِنْ كَانَ أَسْلَمُ وَغِفَارُ وَمُزَيْنَةُ - وَأَحْسِبُ جُهَيْنَةَ - خَيْرًا مِنْ بَنِي تَمِيمٍ وَبَنِي عَامِرٍ وَأَسَدٍ وَغَطَفَانَ أَخَابُوا وَخَسِرُوا ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّهُمْ لأَخْيَرُ مِنْهُمْ ‏"‏ ‏.‏ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ مُحَمَّدٌ الَّذِي شَكَّ ‏.‏

ترجمه

ابوبکر بن ابی‌شیبه برای ما حدیث کرد، غندر از شعبه نقل کرد؛ و (در سند دیگر) محمد بن مثَنّی و ابن بَشّار برای ما حدیث کردند و گفتند: محمد بن جعفر برای ما حدیث کرد، شعبه از محمد بن ابی‌یعقوب نقل کرد که شنیدم عبدالرحمن بن ابی‌بکره از پدرش روایت می‌کرد که اقرع بن حابس نزد رسول الله ﷺ آمد و گفت:

«تنها دزدان حاجیان از قبایل اسلم، غفار، مزینه — و گمان کنم جهینه نیز — با تو بیعت کرده‌اند.» (راوی محمد در ذکر جهینه تردید کرده است). سپس رسول الله ﷺ فرمودند: «نظرت چیست اگر اسلم، غفار، مزینه — و گمان کنم جهینه نیز — بهتر از بنی‌تمیم، بنی‌عامر، اسد و غطفان باشند، آیا آن گروه زیانکار و ناکام خواهند شد؟» او پاسخ داد: «بله.» حضرت ﷺ فرمودند: «سوگند به آنکه جانم در دست اوست، آنان قطعاً از آن قوم برترند.» و در حدیث ابن ابی‌شیبه عبارت «محمد که شک کرد» وجود ندارد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ارزش واقعی را ایمان تعیین می‌کند، نه قبیله یا تبار.

پیشینه و سبب بیان

اَقرَع بن حابس با پیامبر خدا ﷺ سخن گفت و قبایلی را که با ایشان بیعت کرده بودند، متهم کرد که زائران را غارت کرده‌اند. پیامبر ﷺ داوری او دربارهٔ ارزش آن قبایل را رد کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
بیعت کردن

وعدهٔ اطاعت و پشتیبانی از رهبر دادن.

غارتگران زائران

اتهامی مبنی بر اینکه قبایل یادشده مسافرانی را که برای حج در راه بودند، غارت کرده‌اند.

برتر

از نظر ایمان و فضیلت برتر، نه از نظر تبار یا جایگاه قبیله‌ای.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که نسب و اعتبار قبیله‌ای به‌خودی‌خود معیار فضیلت فرد نیست؛ ایمان و کردار نیک اهمیت بیشتری دارند. سخنان پیامبر ﷺ همچنین تحقیر مردم به‌سبب تبارشان را رد می‌کند. این روایت حکم شرعی مستقلی وضع نمی‌کند، بلکه اصلی اخلاقی را می‌آموزد که در سنت اهل‌سنت به‌طور گسترده پذیرفته شده است.

درس‌هایی برای امروز
  1. مردم را بر پایهٔ ایمان و رفتارشان بسنجید، نه خانواده یا تبارشان.
  2. اتهام‌هایی را که پایهٔ قابل اعتمادی ندارند، دربارهٔ یک گروه تکرار نکنید.
  3. با غرور قبیله‌ای یا اجتماعی مقابله کنید و حق هر کس را منصفانه به رسمیت بشناسید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.