کتاب نیکی، امر به معروف و صله رحم · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 6627

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب نیکی، امر به معروف و صله رحم
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Anas ibn Malik

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَأَبُو مَعْنٍ الرَّقَاشِيُّ - وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا عُمَرُ، بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ أَبِي طَلْحَةَ، حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، قَالَ كَانَتْ عِنْدَ أُمِّ سُلَيْمٍ يَتِيمَةٌ وَهِيَ أُمُّ أَنَسٍ فَرَأَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْيَتِيمَةَ فَقَالَ ‏"‏ آنْتِ هِيَهْ لَقَدْ كَبِرْتِ لاَ كَبِرَ سِنُّكِ ‏"‏ ‏.‏ فَرَجَعَتِ الْيَتِيمَةُ إِلَى أُمِّ سُلَيْمٍ تَبْكِي فَقَالَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ مَا لَكِ يَا بُنَيَّةُ قَالَتِ الْجَارِيَةُ دَعَا عَلَىَّ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ لاَ يَكْبَرَ سِنِّي فَالآنَ لاَ يَكْبَرُ سِنِّي أَبَدًا - أَوْ قَالَتْ قَرْنِي - فَخَرَجَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ مُسْتَعْجِلَةً تَلُوثُ خِمَارَهَا حَتَّى لَقِيَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا لَكِ يَا أُمَّ سُلَيْمٍ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَتْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَدَعَوْتَ عَلَى يَتِيمَتِي قَالَ ‏"‏ وَمَا ذَاكِ يَا أُمَّ سُلَيْمٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ زَعَمَتْ أَنَّكَ دَعَوْتَ أَنْ لاَ يَكْبَرَ سِنُّهَا وَلاَ يَكْبَرَ قَرْنُهَا - قَالَ - فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ ‏"‏ يَا أُمَّ سُلَيْمٍ أَمَا تَعْلَمِينَ أَنَّ شَرْطِي عَلَى رَبِّي أَنِّي اشْتَرَطْتُ عَلَى رَبِّي فَقُلْتُ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ أَرْضَى كَمَا يَرْضَى الْبَشَرُ وَأَغْضَبُ كَمَا يَغْضَبُ الْبَشَرُ فَأَيُّمَا أَحَدٍ دَعَوْتُ عَلَيْهِ مِنْ أُمَّتِي بِدَعْوَةٍ لَيْسَ لَهَا بِأَهْلٍ أَنْ تَجْعَلَهَا لَهُ طَهُورًا وَزَكَاةً وَقُرْبَةً يُقَرِّبُهُ بِهَا مِنْهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ أَبُو مَعْنٍ يُتَيِّمَةٌ ‏.‏ بِالتَّصْغِيرِ فِي الْمَوَاضِعِ الثَّلاَثَةِ مِنَ الْحَدِيثِ ‏.‏

ترجمه

زهیر بن حرب و ابومعن رقاشی به من حدیث کردند (و لفظ از زهیر است)، گفتند: عمر بن یونس برای ما حدیث کرد، عکرمه بن عمار برای او حدیث کرد، اسحاق بن ابی طلحه برای او حدیث کرد، انس بن مالک برای من حدیث کرد که گفت: نزد ام سلیم (که مادر انس بود) دختر یتیمی بود. رسول خدا ﷺ آن دختر یتیم را دید و فرمود:

«آنتِ هیه! لقد کبرتِ، لا کبر سنّک» (تو همان هستی! بزرگ شده‌ای، سنّت زیاد نشود). آن دختر یتیم گریان نزد ام سلیم بازگشت. ام سلیم پرسید: «دخترم چه شده است؟» دختر گفت: «پیامبر خدا ﷺ درباره من دعا کرد که سنّم زیاد نشود، پس اکنون سنّم هرگز زیاد نخواهد شد» (یا گفت: شاخم/عمرم هرگز زیاد نخواهد شد). ام سلیم با شتاب بیرون آمد در حالی که مقنعه خود را می‌پیچید تا به رسول خدا ﷺ رسید. رسول خدا ﷺ به او فرمود: «ای ام سلیم، تو را چه شده است؟» گفت: «ای پیامبر خدا، آیا درباره دختر یتیم من دعای بد کرده‌اید؟» فرمود: «آن چیست ای ام سلیم؟» گفت: «او گمان می‌کند که شما دعا کرده‌اید سنش و شاخش (عمرش) زیاد نشود.» راوی گوید: رسول خدا ﷺ لبخند زد و سپس فرمود: «ای ام سلیم، آیا نمی‌دانی که شرط من با پروردگارم این است؟ من با پروردگارم شرط کردم و گفتم: من بشری هستم، همان‌گونه که بشر خشنود می‌شود خشنود می‌گردم و همان‌گونه که بشر خشمگین می‌شود خشمگین می‌شوم؛ پس هر کس از امت من را که به دعایی نفرین کنم که سزاوار آن نیست، ای بارالها! آن را برای او مایه پاکی، تزکیه و تقربی قرار ده که روز قیامت او را به تو نزدیک گرداند.» ابومعن گفته است که در هر سه جای حدیث، واژه «یتیمة» به صورت تصغیر (یتیمه کوچک) آمده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ از خدا خواست نفرین‌های نابه‌جا را وسیلهٔ پاکی قرار دهد.

پیشینه و سبب بیان

انس روایت می‌کند که دختر یتیمی نزد مادرش، ام‌سلیم، زندگی می‌کرد. دختر سخنی شوخی‌آمیز از پیامبر ﷺ را نفرین برداشت کرد؛ ام‌سلیم برای روشن شدن موضوع از ایشان پرسید.

توضیح واژه‌های دشوار
دختر یتیم

دختری که پدرش پیش از رسیدن او به بلوغ از دنیا رفته است.

پاکی و پالایش

وسیله‌ای که خداوند با آن گناهان را می‌آمرزد و انسان را از نظر معنوی پاک می‌کند.

نزدیکی

به‌واسطهٔ رحمت و پذیرش خداوند به او نزدیک‌تر شدن.

برداشت‌های عالمان

عالمان توضیح می‌دهند که پیامبر ﷺ در اینجا به بُعد انسانی خود اشاره کرد و از خدا خواست سخنی تند و نابه‌جا را برای فرد موردنظر به پاکی و پاداش تبدیل کند. این سخن مجوزی برای نفرین کردن مردم نیست: مسلمانان باید زبان خود را نگه دارند و خیر دیگران را بخواهند. سخن دختر همچنین نشان می‌دهد که کودک ممکن است کلمات را متفاوت بفهمد؛ ام‌سلیم نیز نگرانی خود را مستقیماً با پیامبر ﷺ در میان گذاشت.

درس‌هایی برای امروز
  1. حتی هنگام شوخی نیز با دقت سخن بگویید؛ کودکان ممکن است کلمات را متفاوت از منظورتان برداشت کنند.
  2. اگر سخنی نگران‌تان کرد، به‌جای آنکه بگذارید ترستان بیشتر شود، آرام توضیح بخواهید.
  3. برای هدایت، حفاظت و پاکی دیگران دعا کنید و از نفرین کردن بپرهیزید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.