Sahih Muslim، حدیث 6983
روایتشده توسط Abu Huraira. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Huraira
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ، سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنِي الزُّبَيْدِيُّ، قَالَ الزُّهْرِيُّ حَدَّثَنِي حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " أَسْرَفَ عَبْدٌ عَلَى نَفْسِهِ " . بِنَحْوِ حَدِيثِ مَعْمَرٍ إِلَى قَوْلِهِ " فَغَفَرَ اللَّهُ لَهُ " . وَلَمْ يَذْكُرْ حَدِيثَ الْمَرْأَةِ فِي قِصَّةِ الْهِرَّةِ وَفِي حَدِيثِ الزُّبَيْدِيِّ قَالَ " فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِكُلِّ شَىْءٍ أَخَذَ مِنْهُ شَيْئًا أَدِّ مَا أَخَذْتَ مِنْهُ " .
ابوالربیع، سلیمان بن داوود به من حدیث کرد، محمد بن حرب به ما حدیث کرد، زبیدی به من حدیث کرد، زهری گفت: حمید بن عبدالرحمن بن عوف از ابوهُریره برایم حدیث کرد که گفت: شنیدم رسول خدا ﷺ میفرمودند:
«بندهای بر خود زیادهروی کرد.» این حدیث مانند حدیث مَعمَر است تا آنجا که فرمود: «پس الله او را آمرزید»؛ اما داستان زن در ماجرای گربه را ذکر نکرد. و در حدیث زبیدی آمده است: «پس الله عزوجل به هر چیزی که بخشی از او را گرفته بود فرمود: آنچه را گرفتهاید بازگردانید.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
الله بنده توبهکار را میآمرزد و حقِ پایمالشدهٔ دیگران را جبران میکند.
گناه به خود بنده آسیب میرساند، زیرا با نافرمانی از الله، خود را در معرض پیامدها قرار میدهد.
باید حق پایمالشده را بازگرداند یا جبران کرد؛ توبه بهخودیخود حقوق دیگران را ساقط نمیکند.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که رحمت الله گسترده است و توبهٔ خالصانه میتواند حتی پس از گناهان بزرگ، سبب آمرزش شود. در عین حال، جبران حقوق دیگران اهمیت دارد: توبه شامل بازگرداندن یا جبران چیزی است که به ناحق گرفته شده است. بنابراین، این روایت هم بر امید به آمرزش تأکید میکند و هم بر مسئولیت در قبال ستمی که انجام شده است.
- پس از گناه، صادقانه به سوی الله بازگرد و از امید به آمرزش او دست نکش.
- اگر به کسی زیان رساندهای، با بازگرداندن چیزی که گرفتهای یا جبران منصفانهٔ آن، حقش را ادا کن.
- توبه را به تغییری عملی تبدیل کن: گناه را ترک کن و تصمیم بگیر آن را تکرار نکنی.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.