کتاب توبه · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 7019

روایت‌شده توسط Ka'b ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب توبه
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Ka'b ibn Malik

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

وَحَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ، حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ، حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ، - وَهُوَ ابْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ - عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ عَمِّهِ، عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبٍ وَكَانَ قَائِدَ كَعْبٍ حِينَ أُصِيبَ بَصَرُهُ وَكَانَ أَعْلَمَ قَوْمِهِ وَأَوْعَاهُمْ لأَحَادِيثِ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ سَمِعْتُ أَبِي كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ وَهُوَ أَحَدُ الثَّلاَثَةِ الَّذِينَ تِيبَ عَلَيْهِمْ يُحَدِّثُ أَنَّهُ لَمْ يَتَخَلَّفْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا قَطُّ غَيْرَ غَزْوَتَيْنِ ‏.‏ وَسَاقَ الْحَدِيثَ وَقَالَ فِيهِ وَغَزَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِنَاسٍ كَثِيرٍ يَزِيدُونَ عَلَى عَشْرَةِ آلاَفٍ وَلاَ يَجْمَعُهُمْ دِيوَانُ حَافِظٍ ‏.‏

ترجمه

و سلمه بن شبیب برایم حدیث کرد، حسن بن اعین برایمان حدیث کرد، معقل — که پسر عبیدالله است — از زهری برایمان حدیث کرد، عبدالرحمن بن عبدالله بن کعب بن مالک مرا خبر داد، از عمویش عبیدالله بن کعب که راهنمای کعب بود هنگامی که بینایی‌اش را از دست داد، و او داناترین قوم خود و حافظ‌ترین آنان نسبت به احادیث اصحاب رسول الله ﷺ بود. گفت: شنیدم پدرم کعب بن مالک را — که یکی از آن سه نفری بود که توبه‌شان پذیرفته شد — روایت می‌کرد که هرگز در هیچ غزوه‌ای که رسول الله ﷺ انجام دادند از ایشان جا نماند، مگر در دو غزوه. سپس حدیث را ادامه داد و در آن گفت: و رسول الله ﷺ با مردم بسیاری که بیش از ده هزار نفر بودند به جنگ رفتند، به طوری که هیچ دفتر ثبت‌کننده‌ای نمی‌توانست آنان را در خود جای دهد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

کعب بن مالک فقط در دو غزوه از همراهی بازماند.

توضیح واژه‌های دشوار
غزوه

لشکرکشی‌ای که پیامبر ﷺ در آن شرکت داشت.

تبوک

لشکرکشی به تبوک که کعب بن مالک از همراهی در آن بازماند؛ توبهٔ او بعداً پذیرفته شد.

دفتر ثبت

فهرستی که نام شرکت‌کنندگان در آن ثبت می‌شد؛ گروه آن‌قدر بزرگ بود که نام همه در آن نیامد.

برداشت‌های عالمان

عالمان این روایت را در چارچوب ماجرای کعب بن مالک و توبهٔ او پس از بازماندن از لشکرکشی تبوک بررسی می‌کنند. پیشینهٔ استثنایی او زمینهٔ ماجرا را روشن می‌سازد، اما نافرمانی را جبران نمی‌کند. اشاره به گروه بزرگ، گستردگی لشکرکشی را نشان می‌دهد و توضیح می‌دهد چرا نام همهٔ شرکت‌کنندگان در یک دفتر ثبت نشده بود. مذاهب فقهی از این روایت حکم فقهی مستقلی استنباط نمی‌کنند؛ این روایت بیش از همه گزارشی است که زمینهٔ پذیرفته‌شدن توبه را ثبت می‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. به پیمان‌ها و وظایف خود وفادار بمان، حتی وقتی گروه بزرگی از مردم درگیرند.
  2. دربارهٔ خطاهایت صادق باش و اگر کوتاهی کردی، صادقانه به سوی الله بازگرد.
  3. از تلاش نیکوی پیوستهٔ دیگران درس بگیر، اما آن را بهانه‌ای برای خطای مشخص خود قرار نده.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.