مقدمه · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 7355

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: مقدمه
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Umar

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَرْمَلَةَ بْنِ عِمْرَانَ التُّجِيبِيُّ، أَخْبَرَنِي ابْنُ، وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ أَخْبَرَهُ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ انْطَلَقَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي رَهْطٍ قِبَلَ ابْنِ صَيَّادٍ حَتَّى وَجَدَهُ يَلْعَبُ مَعَ الصِّبْيَانِ عِنْدَ أُطُمِ بَنِي مَغَالَةَ وَقَدْ قَارَبَ ابْنُ صَيَّادٍ يَوْمَئِذٍ الْحُلُمَ فَلَمْ يَشْعُرْ حَتَّى ضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ظَهْرَهُ بِيَدِهِ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاِبْنِ صَيَّادٍ ‏"‏ أَتَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ فَنَظَرَ إِلَيْهِ ابْنُ صَيَّادٍ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ الأُمِّيِّينَ ‏.‏ فَقَالَ ابْنُ صَيَّادٍ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَتَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَرَفَضَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ ‏"‏ آمَنْتُ بِاللَّهِ وَبِرُسُلِهِ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَاذَا تَرَى ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ابْنُ صَيَّادٍ يَأْتِينِي صَادِقٌ وَكَاذِبٌ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ خُلِّطَ عَلَيْكَ الأَمْرُ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنِّي قَدْ خَبَأْتُ لَكَ خَبِيئًا ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ ابْنُ صَيَّادٍ ‏"‏ هُوَ الدُّخُّ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اخْسَأْ فَلَنْ تَعْدُوَ قَدْرَكَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ذَرْنِي يَا رَسُولَ اللَّهِ أَضْرِبْ عُنُقَهُ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنْ يَكُنْهُ فَلَنْ تُسَلَّطَ عَلَيْهِ وَإِنْ لَمْ يَكُنْهُ فَلاَ خَيْرَ لَكَ فِي قَتْلِهِ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، يَقُولُ انْطَلَقَ بَعْدَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ الأَنْصَارِيُّ إِلَى النَّخْلِ الَّتِي فِيهَا ابْنُ صَيَّادٍ حَتَّى إِذَا دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم النَّخْلَ طَفِقَ يَتَّقِي بِجُذُوعِ النَّخْلِ وَهُوَ يَخْتِلُ أَنْ يَسْمَعَ مِنِ ابْنِ صَيَّادٍ شَيْئًا قَبْلَ أَنْ يَرَاهُ ابْنُ صَيَّادٍ فَرَآهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُضْطَجِعٌ عَلَى فِرَاشٍ فِي قَطِيفَةٍ لَهُ فِيهَا زَمْزَمَةٌ فَرَأَتْ أُمُّ ابْنِ صَيَّادٍ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يَتَّقِي بِجُذُوعِ النَّخْلِ فَقَالَتْ لاِبْنِ صَيَّادٍ يَا صَافِ - وَهُوَ اسْمُ ابْنِ صَيَّادٍ - هَذَا مُحَمَّدٌ ‏.‏ فَثَارَ ابْنُ صَيَّادٍ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لَوْ تَرَكَتْهُ بَيَّنَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ سَالِمٌ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي النَّاسِ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ ذَكَرَ الدَّجَّالَ فَقَالَ ‏"‏ إِنِّي لأُنْذِرُكُمُوهُ مَا مِنْ نَبِيٍّ إِلاَّ وَقَدْ أَنْذَرَهُ قَوْمَهُ لَقَدْ أَنْذَرَهُ نُوحٌ قَوْمَهُ وَلَكِنْ أَقُولُ لَكُمْ فِيهِ قَوْلاً لَمْ يَقُلْهُ نَبِيٌّ لِقَوْمِهِ تَعَلَّمُوا أَنَّهُ أَعْوَرُ وَأَنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى لَيْسَ بِأَعْوَرَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ ثَابِتٍ الأَنْصَارِيُّ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ بَعْضُ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ يَوْمَ حَذَّرَ النَّاسَ الدَّجَّالَ ‏"‏ إِنَّهُ مَكْتُوبٌ بَيْنَ عَيْنَيْهِ كَافِرٌ يَقْرَؤُهُ مَنْ كَرِهَ عَمَلَهُ أَوْ يَقْرَؤُهُ كُلُّ مُؤْمِنٍ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ ‏"‏ تَعَلَّمُوا أَنَّهُ لَنْ يَرَى أَحَدٌ مِنْكُمْ رَبَّهُ عَزَّ وَجَلَّ حَتَّى يَمُوتَ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

حَرْمَلَة بن یحیی بن عبدالله بن حَرمَلَة بن عِمران تُجیبی به من حدیث کرد و گفت: ابن وَهب به من خبر داد و یونس از ابن شهاب، از سالم بن عبدالله نقل کرد که عبدالله بن عمر او را خبر داد که عمر بن خطاب همراه رسول خدا ﷺ و گروهی از یاران به سوی ابن صیّاد رفتند تا اینکه او را در حال بازی با کودکان نزد برج بنی‌مَغاله یافتند. در آن روز ابن صیّاد نزدیک به سن بلوغ بود و متوجه نشد تا اینکه رسول خدا ﷺ با دست خود بر پشت او زد. سپس رسول خدا ﷺ به ابن صیّاد فرمود:

«آیا شهادت می‌دهی که من رسول الله هستم؟» ابن صیّاد به ایشان نگریست و گفت: «شهادت می‌دهم که تو رسولِ اُمّیّین (پیامبرِ درس‌نخوانده‌ها) هستی.» آنگاه ابن صیّاد به رسول خدا ﷺ گفت: «آیا شهادت می‌دهی که من رسول الله هستم؟» رسول خدا ﷺ این ادعا را رد کرد و فرمود: «من به الله و رسولانش ایمان آورده‌ام.» سپس رسول خدا ﷺ به او فرمود: «چه چیزی می‌بینی؟» ابن صیّاد گفت: «صادق و کاذب برایم می‌آید.» رسول خدا ﷺ به او فرمود: «کار بر تو مشتبه شده است.» سپس رسول خدا ﷺ به او فرمود: «من چیزی را برای تو پنهان کرده‌ام.» ابن صیّاد گفت: «آن دُخّ (دود) است.» رسول خدا ﷺ به او فرمود: «خوار و ذلیل شو! هرگز از حد خود فراتر نخواهی رفت.» عمر بن خطاب عرض کرد: «ای رسول خدا، اجازه بده گردنش را بزنم.» رسول خدا ﷺ به او فرمود: «اگر او همان دجال باشد، تو بر او چیره نخواهی شد و اگر او نباشد، کشتن او خیری برای تو ندارد.» سالم بن عبدالله گفت: شنیدم عبدالله بن عمر می‌گفت: پس از آن، رسول خدا ﷺ و اُبَیّ بن کعب انصاری به سوی نخلستانی که ابن صیّاد در آن بود رفتند. وقتی رسول خدا ﷺ وارد نخلستان شد، شروع کرد به پنهان شدن پشت تنه‌های نخل و سعی داشت پیش از آنکه ابن صیّاد ایشان را ببیند، سخنی از او بشنود. اما رسول خدا ﷺ او را دید در حالی که روی بستری دراز کشیده و در قطیفه‌ای پیچیده بود و زمزمه‌ای از آن شنیده می‌شد. مادر ابن صیّاد رسول خدا ﷺ را دید که پشت تنه نخل پناه گرفته است، پس به ابن صیّاد گفت: «ای صاف - که نام ابن صیّاد بود - این محمد است.» ابن صیّاد ناگهان برخاست. رسول خدا ﷺ فرمود: «اگر رهایش می‌کردی، حقیقت امر روشن می‌شد.» سالم گفت: عبدالله بن عمر نقل کرد که رسول خدا ﷺ در میان مردم ایستاد و الله را آن‌گونه که شایسته‌اش بود ستایش کرد، سپس از دجال یاد نمود و فرمود: «من شما را از او برحذر می‌دارم؛ هیچ پیامبری نبود مگر اینکه قومش را از او بیم داد. نوح نیز قومش را بیم داد، اما من درباره او سخنی به شما می‌گویم که هیچ پیامبری به قومش نگفته است: بدانید که او یک‌چشم است و الله تبارک و تعالی یک‌چشم نیست.» ابن شهاب گفت: عمر بن ثابت انصاری به من خبر داد که برخی از اصحاب رسول خدا ﷺ به او اطلاع دادند که در روزی که رسول خدا ﷺ مردم را از دجال برحذر داشت، فرمود: «همانا میان دو چشم او نوشته شده است: کافر؛ که هر کس از عمل او متنفر باشد آن را می‌خواند، یا هر مؤمنی آن را خواهد خواند.» و همچنین فرمود: «بدانید که هیچ یک از شما پروردگار عزوجل خود را نخواهد دید تا زمانی که بمیرد.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ درباره دجّال هشدار داد و نشانه‌های او را آموخت.

پیشینه و سبب بیان

عمر بن خطاب همراه پیامبر ﷺ و گروهی از صحابه نزد ابن صیاد رفت. پیامبر ﷺ در آن دیدار مردم را از دجّال برحذر داشت.

توضیح واژه‌های دشوار
ابن صیاد

جوانی که پیامبر ﷺ از او پرسش کرد و مردم درباره ارتباط او با دجّال تردید داشتند.

دجّال

فریبکار بزرگ که پیش از قیامت ظهور می‌کند و مردم را با فریب می‌آزماید.

کافر

واژه‌ای عربی به معنای بی‌ایمان؛ بنا بر روایت، این واژه میان دو چشم دجّال نوشته شده است.

برداشت‌های عالمان

دانشمندانی چون امام نووی از این روایت نتیجه می‌گیرند که دجّال فتنه‌ای واقعی است و مسلمانان باید هشدارهای پیامبر درباره او را بیاموزند. نقص جسمانی او و نشانه‌ای که میان دو چشمش است روشن می‌کند که او نمی‌تواند خدا باشد؛ خداوند از هر نقصی منزّه و برتر است. دیدار با ابن صیاد همچنین می‌آموزد که گمان و ظن دلیلی برای خشونت نیست؛ پیامبر ﷺ عمر را از کشتن او بازداشت. این یک حکم مستقل از مکتب فقهی خاصی نیست، بلکه رهنمودی نبوی برای پیروی از دلیل و عدالت است.

درس‌هایی برای امروز
  1. هشدارهای معتبر پیامبر درباره دجّال را بیاموزید و به باور درست پایبند بمانید.
  2. بر پایه گمان کسی را متهم یا مجازات نکنید؛ عدالت و دلیل روشن را ملاک قرار دهید.
  3. بدانید هیچ فریبکاری الوهی نیست؛ خداوند کامل و از هر نقصی منزّه است.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.