کتاب زهد و نرمی دل‌ها · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 7506

روایت‌شده توسط Al-Miqdad ibn al-Aswad. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب زهد و نرمی دل‌ها
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Al-Miqdad ibn al-Aswad

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ الْمُثَنَّى - قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ، أَنَّ رَجُلاً، جَعَلَ يَمْدَحُ عُثْمَانَ فَعَمِدَ الْمِقْدَادُ فَجَثَا عَلَى رُكْبَتَيْهِ - وَكَانَ رَجُلاً ضَخْمًا - فَجَعَلَ يَحْثُو فِي وَجْهِهِ الْحَصْبَاءَ فَقَالَ لَهُ عُثْمَانُ مَا شَأْنُكَ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ إِذَا رَأَيْتُمُ الْمَدَّاحِينَ فَاحْثُوا فِي وُجُوهِهِمُ التُّرَابَ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

محمد بن مثَنّی و محمد بن بَشّار برای ما حدیث کردند — این لفظ از ابن مثَنّی است — هر دو گفتند: محمد بن جعفر برای ما حدیث کرد، شُعبه برای ما حدیث کرد، از منصور، از ابراهیم، از هَمّام بن حارث که مردی شروع به ستایش بیش از حد عثمان کرد. مقداد عمداً بر دو زانوی خود نشست — و او مردی تنومند بود — و شروع به پاشیدن سنگریزه بر صورت آن شخص نمود. عثمان به او فرمود:

«تو را چه شده است؟» او پاسخ داد: «همانا رسول الله ﷺ فرمودند: هرگاه کسانی را دیدید که زیاد ستایش می‌کنند، بر صورت‌هایشان خاک بپاشید.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

المِقداد با شدت نسبت به ستایش افراطی‌ای که به چاپلوسی می‌انجامد هشدار می‌دهد.

پیشینه و سبب بیان

مردی عثمان را ستود؛ مِقداد در واکنش، ریگ به سوی چهره ستایشگر انداخت و به سخن پیامبر ﷺ درباره ستایشگران افراطی اشاره کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
ستایشگران افراطی

کسانی که ستایش بیش از اندازه می‌کنند، اغلب به شیوه‌ای که به چاپلوسی تبدیل می‌شود.

ریگ

سنگ‌ریزه‌های کوچک؛ مِقداد در واکنش به ستایشگر از آن‌ها استفاده کرد.

برداشت‌های عالمان

عالمان توضیح داده‌اند که هشدار متوجه ستایش افراطی و چاپلوسی است، نه هرگونه قدردانی صادقانه. بیان تند برای نکوهش و تشویق به توقف چاپلوسی است؛ این سخن مجوزی برای بدرفتاری خودسرانه با دیگران نیست. صداقت و فروتنی هم ستایشگر و هم ستایش‌شونده را حفظ می‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. دیگران را صادقانه و به‌اندازه بستایید؛ از اغراق و سخنانی که نمی‌توانید برایشان دلیل بیاورید بپرهیزید.
  2. ستایش را با فروتنی بپذیرید و نگذارید قضاوتتان درباره خودتان را مخدوش کند.
  3. چاپلوسی را محترمانه رد کنید و این روایت را دستاویزی برای تهدید یا آسیب‌زدن به کسی قرار ندهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.