کتاب دعاها · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 892

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب دعاها
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

از مسلم تا عَبْدَةَ

Sahih (معتبر)
  1. 1مُحَمَّدُ بْنُ مِهْرَانَ الرَّازِيُّآن را به مسلم روایت کرد
  2. 2الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ
  3. 3الأَوْزَاعِيُّ
  4. 4عَبْدَةَ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِهْرَانَ الرَّازِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنْ عَبْدَةَ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، كَانَ يَجْهَرُ بِهَؤُلاَءِ الْكَلِمَاتِ يَقُولُ سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ تَبَارَكَ اسْمُكَ وَتَعَالَى جَدُّكَ وَلاَ إِلَهَ غَيْرُكَ ‏.‏ وَعَنْ قَتَادَةَ أَنَّهُ كَتَبَ إِلَيْهِ يُخْبِرُهُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ حَدَّثَهُ قَالَ صَلَّيْتُ خَلْفَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ فَكَانُوا يَسْتَفْتِحُونَ بِـ ‏{‏ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ‏}‏ لاَ يَذْكُرُونَ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ فِي أَوَّلِ قِرَاءَةٍ وَلاَ فِي آخِرِهَا ‏.‏

ترجمه

محمد بن مهران رازی به ما حدیث کرد، ولید بن مسلم به ما حدیث کرد، اوزاعی از عبده روایت کرد که عمر بن خطاب این کلمات را با صدای بلند می‌خواند و می‌فرمود:

«سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ تَبَارَكَ اسْمُكَ وَتَعَالَى جَدُّكَ وَلَا إِلَهَ غَيْرُكَ». و از قتاده روایت است که او در نامه‌ای به وی اطلاع داد که انس بن مالک برایش نقل کرده و گفته است: «من پشت سر پیامبر ﷺ و ابوبکر و عمر و عثمان نماز خواندم؛ آنان قرائت را با {الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ} آغاز می‌کردند و بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيم را نه در ابتدای قرائت و نه در انتهای آن با صدای بلند نمی‌خواندند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

انس توصیف می‌کند که چهار پیشوای نخست، قرائت فاتحه را با صدای بلند آغاز می‌کردند.

توضیح واژه‌های دشوار
الحمد لله رب العالمين

آیات آغازین سورهٔ فاتحه: همهٔ ستایش‌ها از آنِ الله، پروردگار جهانیان است.

بسم الله الرحمن الرحيم

به نام الله، بخشایندهٔ مهربان.

سبحانك اللهم وبحمدك

ستایشی در آغاز نماز: ای الله، تو منزّهی و همهٔ ستایش‌ها از آنِ توست.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان این روایت را در بحث بلند خواندن بسمله بررسی می‌کنند. انس می‌گوید شنیده است که پیامبر ﷺ و سه خلیفهٔ نخست، قرائت را با فاتحه آغاز می‌کردند و بسمله را با صدای بلند نمی‌خواندند. بنابراین، متن آنچه را شنیده می‌شد بیان می‌کند؛ نمی‌گوید که بسمله اصلاً خوانده نمی‌شد. مذاهب فقهی دربارهٔ استحباب خواندن آن و بلندی صدا اختلاف دارند: حنفیان و حنبلیان معمولاً آن را آهسته می‌خوانند، درحالی‌که شافعیان آن را در قرائت‌های بلند نماز با صدای بلند می‌خوانند. در مذهب مالکی، معمولاً بسمله در نمازهای واجب با صدای بلند خوانده‌شده تلقی نمی‌شود. ستایش آغازین عمر نیز یکی از صورت‌های نقل‌شده برای آغاز نماز به شمار می‌رود.

درس‌هایی برای امروز
  1. نمازت را با توجه و ستایش الله آغاز کن و یک دعای معتبر برای آغاز نماز بیاموز.
  2. در مسائل نماز از دانش معتبر پیروی کن و با احترام با اختلاف‌نظر دربارهٔ بسمله برخورد کن.
  3. با دقت به امام گوش بده و از قواعد قرائت مذهب فقهی خود پیروی کن.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.