کتاب نماز خوف · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 1549

روایت‌شده توسط Abu Ayyash Az-Zuraqi. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب نماز خوف
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Ayyash Az-Zuraqi

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، عَنْ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مَنْصُورٍ، قَالَ سَمِعْتُ مُجَاهِدًا، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي عَيَّاشٍ الزُّرَقِيِّ، قَالَ شُعْبَةُ كَتَبَ بِهِ إِلَىَّ وَقَرَأْتُهُ عَلَيْهِ وَسَمِعْتُهُ مِنْهُ يُحَدِّثُ وَلَكِنِّي حَفِظْتُهُ قَالَ ابْنُ بَشَّارٍ فِي حَدِيثِهِ حِفْظِي مِنَ الْكِتَابِ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ مُصَافَّ الْعَدُوِّ بِعُسْفَانَ وَعَلَى الْمُشْرِكِينَ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ فَصَلَّى بِهِمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الظُّهْرَ قَالَ الْمُشْرِكُونَ إِنَّ لَهُمْ صَلاَةً بَعْدَ هَذِهِ هِيَ أَحَبُّ إِلَيْهِمْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ وَأَبْنَائِهِمْ فَصَلَّى بِهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْعَصْرَ فَصَفَّهُمْ صَفَّيْنِ خَلْفَهُ فَرَكَعَ بِهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَمِيعًا فَلَمَّا رَفَعُوا رُءُوسَهُمْ سَجَدَ بِالصَّفِّ الَّذِي يَلِيهِ وَقَامَ الآخَرُونَ فَلَمَّا رَفَعُوا رُءُوسَهُمْ مِنَ السُّجُودِ سَجَدَ الصَّفُّ الْمُؤَخَّرُ بِرُكُوعِهِمْ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ تَأَخَّرَ الصَّفُّ الْمُقَدَّمُ وَتَقَدَّمَ الصَّفُّ الْمُؤَخَّرُ فَقَامَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمْ فِي مَقَامِ صَاحِبِهِ ثُمَّ رَكَعَ بِهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَمِيعًا فَلَمَّا رَفَعُوا رُءُوسَهُمْ مِنَ الرُّكُوعِ سَجَدَ الصَّفُّ الَّذِي يَلِيهِ وَقَامَ الآخَرُونَ فَلَمَّا فَرَغُوا مِنْ سُجُودِهِمْ سَجَدَ الآخَرُونَ ثُمَّ سَلَّمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَيْهِمْ ‏.‏

ترجمه

محمد بن مثَنّی و محمد بن بَشّار از محمد به ما خبر دادند، او گفت: شُعبه از منصور برای ما حدیث کرد، او گفت: شنیدم مجاهد از ابوعیّاش زُرَقی روایت می‌کرد. شعبه گفت: او این حدیث را برایم نوشت و من آن را برایش خواندم و از او شنیدم که روایت می‌کرد، بلکه آن را حفظ نیز کردم. ابن بَشّار در حدیث خود گفت: حفظ من از کتاب است که پیامبر ﷺ در عُسفان در برابر دشمن صف‌آرایی کرده بودند و مشرکان به فرماندهی خالد بن ولید بودند. پیامبر ﷺ نماز ظهر را با آنان اقامه کردند. مشرکان گفتند:

«آنان نمازی پس از این دارند که نزدشان از اموال و فرزندانشان محبوب‌تر است.» سپس رسول خدا ﷺ نماز عصر را با آنان اقامه کردند. ایشان آنان را در پشت سر خود به دو صف تقسیم نمودند. رسول خدا ﷺ با همه آنان به رکوع رفتند. چون سرها را بلند کردند، پیامبر ﷺ با صفی که به ایشان نزدیک‌تر بود به سجده رفتند و گروه دیگر ایستاده ماندند. وقتی آنان سر از سجده برداشتند، صف عقب به سجده رفت زیرا پیش‌تر با رسول خدا ﷺ رکوع کرده بودند. سپس صف جلو عقب رفت و صف عقب جلو آمد، بدین ترتیب هر یک جای companion خود ایستاد. آنگاه رسول خدا ﷺ با همه آنان به رکوع رفتند. چون سر از رکوع برداشتند، صف نزدیک‌تر به سجده رفت و دیگران ایستادند. چون سجده‌شان تمام شد، گروه دیگر به سجده رفتند. سپس پیامبر ﷺ به همه آنان سلام دادند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

نماز خوف، اعمال نماز را میان نمازگزاران تقسیم می‌کند، بی‌آنکه نماز جماعت متوقف شود.

پیشینه و سبب بیان

پیامبر ﷺ در حالی نماز عصر را در عُسفان امامت کردند که مسلمانان در برابر دشمن قرار داشتند. متن بیان می‌کند که دشمنان به اهمیت این نماز پی بردند.

توضیح واژه‌های دشوار
نماز خوف

نمازی که هنگام تهدید یا وضعیت خطرناک، به شیوه‌ای متناسب با شرایط ادا می‌شود.

رکوع

خم‌شدن در نماز.

سلام

درود پایانی که با آن نماز به پایان می‌رسد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که حتی هنگام تهدید نیز باید نماز جماعت را برپا داشت و حرکات نماز را به شکلی متناسب تقسیم کرد تا بخشی از جماعت مراقب بمانند. روایت یکی از شیوه‌های نماز خوف را بیان می‌کند؛ فقیهان با توجه به شرایط، شیوه‌های دیگری را نیز به رسمیت می‌شناسند. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت این گونه‌ها را در چارچوب احکام نماز خوف بررسی می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. نگذار خطر یا فشار باعث غفلت تو از برپا داشتن نماز شود؛ شیوه اجرای آن را با شرایط سازگار کن.
  2. هنگامی که مسئولیت دیگران را بر عهده داری، هم عبادت و هم مراقبت را جدی بگیر.
  3. در شرایط ویژه، به دانش معتبر و احکام مقرر عمل کن و خودسرانه شیوه‌ای برای نماز ابداع نکن.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.