کتاب نماز خوف · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 1550

روایت‌شده توسط Abu Ayyash al-Zuraqi. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب نماز خوف
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

از النسائي تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّآن را به النسائي روایت کرد
  2. 2عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ
  3. 3مَنْصُورٌ
  4. 4مُجَاهِدٍ
  5. 5أَبِي عَيَّاشٍ الزُّرَقِيِّ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ أَبِي عَيَّاشٍ الزُّرَقِيِّ، قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِعُسْفَانَ فَصَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلاَةَ الظُّهْرِ وَعَلَى الْمُشْرِكِينَ يَوْمَئِذٍ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ فَقَالَ الْمُشْرِكُونَ لَقَدْ أَصَبْنَا مِنْهُمْ غِرَّةً وَلَقَدْ أَصَبْنَا مِنْهُمْ غَفْلَةً ‏.‏ فَنَزَلَتْ - يَعْنِي صَلاَةَ الْخَوْفِ - بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ فَصَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلاَةَ الْعَصْرِ فَفَرَّقَنَا فِرْقَتَيْنِ فِرْقَةً تُصَلِّي مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَفِرْقَةً يَحْرُسُونَهُ فَكَبَّرَ بِالَّذِينَ يَلُونَهُ وَالَّذِينَ يَحْرُسُونَهُمْ ثُمَّ رَكَعَ فَرَكَعَ هَؤُلاَءِ وَأُولَئِكَ جَمِيعًا ثُمَّ سَجَدَ الَّذِينَ يَلُونَهُ وَتَأَخَّرَ هَؤُلاَءِ وَالَّذِينَ يَلُونَهُ وَتَقَدَّمَ الآخَرُونَ فَسَجَدُوا ثُمَّ قَامَ فَرَكَعَ بِهِمْ جَمِيعًا الثَّانِيَةَ بِالَّذِينَ يَلُونَهُ وَبِالَّذِينَ يَحْرُسُونَهُ ثُمَّ سَجَدَ بِالَّذِينَ يَلُونَهُ ثُمَّ تَأَخَّرُوا فَقَامُوا فِي مَصَافِّ أَصْحَابِهِمْ وَتَقَدَّمَ الآخَرُونَ فَسَجَدُوا ثُمَّ سَلَّمَ عَلَيْهِمْ فَكَانَتْ لِكُلِّهِمْ رَكْعَتَانِ رَكْعَتَانِ مَعَ إِمَامِهِمْ وَصَلَّى مَرَّةً بِأَرْضِ بَنِي سُلَيْمٍ ‏.‏

ترجمه

عمرو بن علی به ما خبر داد و گفت: عبدالعزیز بن عبدالصمد برای ما حدیث کرد و گفت: منصور برای ما حدیث کرد، از مجاهد، از ابوعیاش زرقی که گفت: ما در عُسفان همراه رسول الله ﷺ بودیم که ایشان نماز ظهر را با ما خواندند. در آن روز خالد بن ولید فرمانده مشرکان بود. مشرکان گفتند:

«ما آنان را غافل و بی‌خبر یافتیم.» سپس میان نماز ظهر و عصر، حکم «صلوة الخوف» (نماز ترس) نازل شد. آنگاه رسول الله ﷺ نماز عصر را با ما خواندند و ما را به دو گروه تقسیم کردند: گروهی که با پیامبر ﷺ نماز می‌خواندند و گروهی که نگهبانی می‌دادند. ایشان همراه با کسانی که در صف نزدیک به او بودند و نیز نگهبانان تکبیر گفتند، سپس به رکوع رفتند و هر دو گروه با هم به رکوع رفتند. سپس کسانی که نزدیک ایشان بودند به سجده رفتند در حالی که نگهبانان ایستاده ماندند. وقتی گروه اول سجده را تمام کرد، عقب رفتند و گروه دیگر پیش آمدند و سجده کردند. سپس ایشان برخاستند و بار دوم با هر دو گروه —هم نزدیکان و هم نگهبانان— به رکوع رفتند. بعد با گروه نزدیک به خود سجده کردند، سپس آنان عقب رفتند و جای یارانشان ایستادند و گروه دیگر پیش آمده و سجده کردند. در پایان ایشان سلام دادند. بدین ترتیب هر گروه دو رکعت همراه با امام خود نماز خواندند. و ایشان یک بار نیز در سرزمین بنی‌سلیم این نماز را اقامه کردند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

هنگام خطر، نماز به شکلی متناسب تغییر می‌کند و عبادت و نگهبانی هر دو ادامه می‌یابند.

پیشینه و سبب بیان

روایت این ماجرا را در عُسفان قرار می‌دهد. بنا بر متن، پس از آنکه مشرکان دریافتند مسلمانان هنگام نماز ظهر آمادگی ندارند، نماز خوف میان نماز ظهر و عصر تشریع شد.

توضیح واژه‌های دشوار
نماز خوف

شکلی تعدیل‌شده از نماز جماعت که هنگام وجود خطر خوانده می‌شود.

رکعت

واحدی از اجزای نماز آیینی.

سلام

درود پایانی که نماز با آن به پایان می‌رسد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که هنگام خطر قریب‌الوقوع، نماز جماعت به‌سادگی کنار گذاشته نمی‌شود: امام می‌تواند مؤمنان را به گروه‌هایی تقسیم کند تا به نوبت نماز بخوانند و نگهبانی دهند. روایت همچنین نشان می‌دهد که حرکات نماز را می‌توان به شکلی متناسب تغییر داد تا امنیت تأمین شود. مذاهب فقهی بر پایهٔ روایت‌های گوناگون و شرایط متفاوت، صورت‌های مختلف نماز خوف را بررسی کرده‌اند؛ این گزارش یکی از شیوه‌های نقل‌شدهٔ برگزاری آن است.

درس‌هایی برای امروز
  1. در شرایط ناامن، وظایف را روشن تقسیم کنید تا هم به عبادت و هم به حفاظت توجه شود.
  2. شیوهٔ اجرا را با شرایط سازگار کنید، بی‌آنکه اصل نماز از نظر دور بماند.
  3. در وضعیت‌های اضطراری مشخص، شیوهٔ نماز را با امامی آگاه هماهنگ کنید و ایمنی واقعی را در نظر بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.