کتاب زکات · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 2448

روایت‌شده توسط Abu Hurairah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب زکات
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Hurairah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ بَكَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو الزِّنَادِ، مِمَّا حَدَّثَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ الأَعْرَجُ، مِمَّا ذَكَرَ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يُحَدِّثُ بِهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ تَأْتِي الإِبِلُ عَلَى رَبِّهَا عَلَى خَيْرِ مَا كَانَتْ إِذَا هِيَ لَمْ يُعْطِ فِيهَا حَقَّهَا تَطَؤُهُ بِأَخْفَافِهَا وَتَأْتِي الْغَنَمُ عَلَى رَبِّهَا عَلَى خَيْرِ مَا كَانَتْ إِذَا لَمْ يُعْطِ فِيهَا حَقَّهَا تَطَؤُهُ بِأَظْلاَفِهَا وَتَنْطَحُهُ بِقُرُونِهَا - قَالَ - وَمِنْ حَقِّهَا أَنْ تُحْلَبَ عَلَى الْمَاءِ أَلاَ لاَ يَأْتِيَنَّ أَحَدُكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِبَعِيرٍ يَحْمِلُهُ عَلَى رَقَبَتِهِ لَهُ رُغَاءٌ فَيَقُولُ يَا مُحَمَّدُ ‏.‏ فَأَقُولُ لاَ أَمْلِكُ لَكَ شَيْئًا قَدْ بَلَّغْتُ ‏.‏ أَلاَ لاَ يَأْتِيَنَّ أَحَدُكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِشَاةٍ يَحْمِلُهَا عَلَى رَقَبَتِهِ لَهَا يُعَارٌ فَيَقُولُ يَا مُحَمَّدُ ‏.‏ فَأَقُولُ لاَ أَمْلِكُ لَكَ شَيْئًا قَدْ بَلَّغْتُ - قَالَ - وَيَكُونُ كَنْزُ أَحَدِهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ شُجَاعًا أَقْرَعَ يَفِرُّ مِنْهُ صَاحِبُهُ وَيَطْلُبُهُ أَنَا كَنْزُكَ فَلاَ يَزَالُ حَتَّى يُلْقِمَهُ أُصْبُعَهُ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

عمران بن بکار به ما خبر داد و گفت: علی بن عیاش برای ما حدیث نقل کرد و گفت: شعیب برای ما حدیث نقل کرد و گفت: ابوالزناد برای من حدیث نقل کرد، از آنچه عبدالرحمن اعرج برایش گفته بود، که ذکر کرده است او ابوهُریره را شنیده که این حدیث را روایت می‌کرد. او گفت: رسول خدا ﷺ فرمودند:

«در روز قیامت شتر نزد صاحبش خواهد آمد در حالی که در بهترین و سالم‌ترین حالت خود است؛ اگر صاحبش حق آن را ادا نکرده باشد، شتر با سم‌هایش او را لگدمال خواهد کرد. گوسفند نیز نزد صاحبش خواهد آمد در حالی که در بهترین و سالم‌ترین حالت خود است؛ اگر صاحبش حق آن را ادا نکرده باشد، گوسفند با سم‌هایش او را لگدمال کرده و با شاخ‌هایش به او ضربه خواهد زد.» ایشان فرمودند: «و از حقوق حیوانات این است که در کنار آب شیرشان دوشیده شود. آگاه باشید! هیچ‌یک از شما در روز قیامت شتری را بر گردن خود نیاورد در حالی که شتر ناله می‌کند و می‌گوید: ای محمد! پس من خواهم گفت: من مالک چیزی نیستم که بتوانم به تو کمک کنم، من پیام را رساندم. آگاه باشید! هیچ‌یک از شما در روز قیامت گوسفندی را بر گردن خود نیاورد در حالی که گوسفند صدا می‌دهد و می‌گوید: ای محمد! پس من خواهم گفت: من مالک چیزی نیستم که بتوانم به تو کمک کنم، من پیام را رساندم.» ایشان فرمودند: «و گنجینه یکی از شما در روز قیامت به صورت ماری کچل و بسیار زهرآگین (شجاع اقرع) درخواهد آمد. صاحبش از آن فرار می‌کند، اما مار او را تعقیب کرده و می‌گوید: من گنجینه تو هستم! و همچنان او را دنبال می‌کند تا اینکه انگشتش را در دهان مار فرو برد.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

کسی که زکاتِ دام و گنجینه‌های خود را نپردازد، در روز قیامت پیامدهای آن را متحمل خواهد شد.

توضیح واژه‌های دشوار
حق آن‌ها

سهم واجبی که به برخی انواع دارایی تعلق می‌گیرد؛ از جمله زکات، هرگاه شرایط آن فراهم باشد.

مارِ بی‌مو

ماری که در توصیف گنجینهٔ عذاب‌شده ظاهر می‌شود و صاحبش را دنبال می‌کند.

دوشیدن در کنار آب

یکی از حقوق مربوط به دام که در این روایت آمده است: دام‌ها را کنار آبشخور می‌دوشند تا حاضران نیز از شیر بهره‌مند شوند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت برداشت کرده‌اند که دارایی با خود مسئولیت‌هایی به همراه دارد و عمداً نپرداختن زکاتِ واجب گناهی بزرگ است. هشدار روایت به دام و گنجینه‌های اندوخته‌شده اشاره دارد، اما شرایط و قواعد محاسبهٔ زکات را کنار نمی‌گذارد. سخن از دوشیدن دام در کنار آب همچنین بر توجه به دیگران و بخشندگی، افزون بر تکلیف رسمی زکات، دلالت دارد. پیامبر ﷺ توضیح می‌دهد که پیام را ابلاغ کرده است و اختیار ندارد کسی را از مسئولیتش در برابر الله مبرا سازد.

درس‌هایی برای امروز
  1. زکات خود را با دقت محاسبه کنید و به‌موقع به مستحقان بپردازید.
  2. در مورد دام و دیگر دارایی‌ها، قواعد متناسب با شرایط خود را رعایت کنید؛ اگر تردید دارید، از عالم آگاه راهنمایی بخواهید.
  3. از دارایی خود برای نیکی به دیگران نیز بهره ببرید؛ برای نمونه، کمک و غذا را با آنان به اشتراک بگذارید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.