کتاب زکات · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 2580

روایت‌شده توسط Qabisah ibn Mukhariq. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب زکات
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Qabisah ibn Mukhariq

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ النَّضْرِ بْنِ مُسَاوِرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ هَارُونَ بْنِ رِئَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي كِنَانَةُ بْنُ نُعَيْمٍ، عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ مُخَارِقٍ، قَالَ تَحَمَّلْتُ حَمَالَةً فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَسْأَلُهُ فِيهَا فَقَالَ ‏"‏ أَقِمْ يَا قَبِيصَةُ حَتَّى تَأْتِيَنَا الصَّدَقَةُ فَنَأْمُرَ لَكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا قَبِيصَةُ إِنَّ الصَّدَقَةَ لاَ تَحِلُّ إِلاَّ لأَحَدِ ثَلاَثَةٍ رَجُلٍ تَحَمَّلَ حَمَالَةً فَحَلَّتْ لَهُ الْمَسْأَلَةُ حَتَّى يُصِيبَ قِوَامًا مِنْ عَيْشٍ أَوْ سِدَادًا مِنْ عَيْشٍ وَرَجُلٍ أَصَابَتْهُ جَائِحَةٌ فَاجْتَاحَتْ مَالَهُ فَحَلَّتْ لَهُ الْمَسْأَلَةُ حَتَّى يُصِيبَهَا ثُمَّ يُمْسِكَ وَرَجُلٍ أَصَابَتْهُ فَاقَةٌ حَتَّى يَشْهَدَ ثَلاَثَةٌ مِنْ ذَوِي الْحِجَا مِنْ قَوْمِهِ قَدْ أَصَابَتْ فُلاَنًا فَاقَةٌ فَحَلَّتْ لَهُ الْمَسْأَلَةُ حَتَّى يُصِيبَ قِوَامًا مِنْ عَيْشٍ أَوْ سِدَادًا مِنْ عَيْشٍ فَمَا سِوَى هَذَا مِنَ الْمَسْأَلَةِ يَا قَبِيصَةُ سُحْتٌ يَأْكُلُهَا صَاحِبُهَا سُحْتًا ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

محمد بن نضر بن مساور به ما خبر داد و گفت: حماد برای ما حدیث کرد، از هارون بن رئاب، که گفت: کنانه بن نعیم برایم حدیث کرد، از قبیشه بن مخارق، که گفت:

«من مسئولیت مالی سنگینی را برای ایجاد صلح میان مردم بر عهده گرفتم، سپس نزد رسول الله ﷺ آمدم تا در این باره از ایشان کمک بخواهم. فرمودند: “ای قبیشه! صبر کن تا صدقه‌ای نزد ما بیاید، آنگاه دستور می‌دهیم به تو داده شود.” سپس رسول الله ﷺ فرمودند: “ای قبیشه! همانا صدقه جز برای یکی از سه نفر حلال نیست: مردی که مسئولیت مالی سنگینی را برای اصلاح میان مردم بر عهده گرفته است، پس سؤال کردن (کمک خواستن) برای او حلال است تا زمانی که مایه کفایت معیشت یا رفع نیاز زندگی‌اش را به دست آورد؛ مردی که گرفتار بلایی شده و اموالش نابود گشته است، پس سؤال کردن برای او حلال است تا زمانی که آنچه او را بی‌نیاز کند به دست آورد، سپس از درخواست دست بردارد؛ و مردی که چنان فقری به او روی آورده که سه تن از خردمندان قومش شهادت دهند که فلانی دچار فقر شدید شده است، پس سؤال کردن برای او حلال است تا زمانی که مایه کفایت معیشت یا رفع نیاز زندگی‌اش را به دست آورد. ای قبیشه! هرگونه درخواستی غیر از این موارد، حرام است و گیرنده آن را به صورت حرام می‌خورد.”»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

صدقه برای نیاز واقعی و به‌رسمیت‌شناخته‌شده است، نه درخواست بی‌مورد.

پیشینه و سبب بیان

قبیصه بن مخارق تعهدی مالی بر عهده گرفته بود و برای پرداخت آن از پیامبر ﷺ درخواست کمک کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
ḥamālah

تعهد مالی‌ای که شخص بر عهده می‌گیرد؛ برای مثال پرداخت بدهی یا غرامت از طرف دیگران.

صدقه

در اینجا: کمک مالی‌ای که برای افراد واجد شرایط فراهم می‌شود.

قِوام یا سَداد

امکانات کافی برای تأمین معاش و ادامه زندگی با اتکا به خود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه گرفته‌اند که کمک از محل صدقه در سه وضعیت نیازمندانه‌ای که در روایت آمده جایز است: بر عهده گرفتن یک تعهد مالی، از دست دادن دارایی بر اثر بلا، و فقر شدید که سه فرد خردمند از جامعه خود شخص آن را تأیید کنند. درخواست کمک محدود است: همین که شخص امکانات کافی برای ادامه زندگی پیدا کند، باید درخواست را متوقف کند. متن هشدار می‌دهد که درخواست در خارج از این نیازهای به‌رسمیت‌شناخته‌شده، نارواست.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگامی درخواست کمک مالی کنید که نیاز مشخص و جدی وجود دارد و روشن توضیح دهید چه چیزی لازم است.
  2. کمک را در جهت بازیابی استقلال فرد ارائه دهید و به‌محض فراهم شدن امکانات کافی، درخواست را متوقف کنید.
  3. فقر شدید را با دقت تأیید کنید و با درخواست‌کنندگان کمک با کرامت رفتار کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.