Sunan an-Nasa'i، حدیث 3102
روایتشده توسط Al-Bara' ibn Azib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Al-Bara' ibn Azib
روایت
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ، قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { لاَ يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ } جَاءَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ وَكَانَ أَعْمَى فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَكَيْفَ فِيَّ وَأَنَا أَعْمَى قَالَ فَمَا بَرِحَ حَتَّى نَزَلَتْ { غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ } .
محمد بن عبید به ما خبر داد و گفت: ابوبکر بن عیاش برای ما حدیث کرد، از ابواسحاق، از براء، که گفت: چون آیهی {کسانی از مؤمنان که نشستهاند با مجاهدان برابر نیستند} نازل شد، ابن ام مکتوم که نابینا بود آمد و عرض کرد:
«ای رسول خدا ﷺ، تکلیف من چیست در حالی که من نابینا هستم؟» فرمود: «هنوز از جای خود برنخاسته بود که آیهی {مگر کسانی که ناتوان یا دارای عذر هستند} نازل گردید.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
ابن ام مکتوم درخواست معافیت کرد و پس از آن استثنا نازل شد.
هنگامی که آیات مربوط به کسانی که در خانه مانده بودند نازل شد، ابن ام مکتوم نابینا از پیامبر ﷺ پرسید که این فرمان چگونه شامل حال او میشود. سپس استثنای مربوط به افراد دارای محدودیت نازل شد.
یکی از یاران پیامبر ﷺ که نابینا بود.
نقص یا مانع جسمانی که شرکت در نبرد را ناممکن میسازد.
مؤمنانی که در جنگ شرکت نکردند؛ وحی برای کسانی که مانعی موجه برای این کار داشتند، استثنا قائل میشود.
شارحان کلاسیک عبارت «مگر کسانی که محدودیتی دارند» را در قرآن ۴:۹۵ با معافیت افرادی مرتبط میدانند که بهسبب نابینایی یا مانع موجه دیگری نمیتوانند شرکت کنند. این روایت نشان میدهد که ترغیب عمومی، بیهیچ تمایزی درباره آنان بهکار نمیرود. کاربرد دقیق حکم شرعی به ماهیت تکلیف و شرایط شخصی بستگی دارد؛ مذاهب فقهی این موضوع را ذیل احکام جهاد و عذرهای موجه بررسی میکنند.
- هرگاه یک دعوت دینیِ کلی برای شرایط تو روشن نباشد، درخواست توضیح کن.
- تلاش کسی را تنها بر اساس مشارکت آشکار او ارزیابی نکنید؛ محدودیت موجه نیز باید در نظر گرفته شود.
- پس توصیههای دینی را با توجه به استثناهایی به کار بندید که خود وحی به آنها اشاره میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.