کتاب اوقاف · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 3608

روایت‌شده توسط Uthman ibn Affan. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب اوقاف
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Uthman ibn Affan

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنِي زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي الْحَجَّاجِ، عَنْ سَعِيدٍ الْجُرَيْرِيِّ، عَنْ ثُمَامَةَ بْنِ حَزْنٍ الْقُشَيْرِيِّ، قَالَ شَهِدْتُ الدَّارَ حِينَ أَشْرَفَ عَلَيْهِمْ عُثْمَانُ فَقَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ وَبِالإِسْلاَمِ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدِمَ الْمَدِينَةَ وَلَيْسَ بِهَا مَاءٌ يُسْتَعْذَبُ غَيْرَ بِئْرِ رُومَةَ فَقَالَ ‏"‏ مَنْ يَشْتَرِي بِئْرَ رُومَةَ فَيَجْعَلُ فِيهَا دَلْوَهُ مَعَ دِلاَءِ الْمُسْلِمِينَ بِخَيْرٍ لَهُ مِنْهَا فِي الْجَنَّةِ ‏"‏ ‏.‏ فَاشْتَرَيْتُهَا مِنْ صُلْبِ مَالِي فَجَعَلْتُ دَلْوِي فِيهَا مَعَ دِلاَءِ الْمُسْلِمِينَ وَأَنْتُمُ الْيَوْمَ تَمْنَعُونِي مِنَ الشُّرْبِ مِنْهَا حَتَّى أَشْرَبَ مِنْ مَاءِ الْبَحْرِ قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ فَأَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ وَالإِسْلاَمِ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنِّي جَهَّزْتُ جَيْشَ الْعُسْرَةِ مِنْ مَالِي قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ فَأَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ وَالإِسْلاَمِ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ الْمَسْجِدَ ضَاقَ بِأَهْلِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ يَشْتَرِي بُقْعَةَ آلِ فُلاَنٍ فَيَزِيدُهَا فِي الْمَسْجِدِ بِخَيْرٍ لَهُ مِنْهَا فِي الْجَنَّةِ ‏"‏ ‏.‏ فَاشْتَرَيْتُهَا مِنْ صُلْبِ مَالِي فَزِدْتُهَا فِي الْمَسْجِدِ وَأَنْتُمْ تَمْنَعُونِي أَنْ أُصَلِّيَ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ وَالإِسْلاَمِ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ عَلَى ثَبِيرٍ ثَبِيرِ مَكَّةَ وَمَعَهُ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَأَنَا فَتَحَرَّكَ الْجَبَلُ فَرَكَضَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِرِجْلِهِ وَقَالَ ‏"‏ اسْكُنْ ثَبِيرُ فَإِنَّمَا عَلَيْكَ نَبِيٌّ وَصِدِّيقٌ وَشَهِيدَانِ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ شَهِدُوا لِي وَرَبِّ الْكَعْبَةِ ‏.‏ يَعْنِي أَنِّي شَهِيدٌ ‏.‏

ترجمه

زیاد بن ایوب به من خبر داد و گفت: سعید بن عامر برای ما حدیث کرد، از یحیی بن ابی‌الحجاج، او از سعید جریری، و او از ثمامه بن حزن قشیری روایت کرده است که گفت: در خانه حاضر بودم هنگامی که عثمان بر آنان مشرف شد و فرمود:

«شما را به خدا و اسلام قسم می‌دهم، آیا می‌دانید که چون رسول الله ﷺ به مدینه آمدند، در آنجا آبی گوارا جز چاه رومه نبود؟ پس ایشان فرمودند: چه کسی چاه رومه را می‌خرد تا دلو خود را همراه با دلوهـای مسلمانان در آن فرو برد، و در عوض آن در بهشت بهتر از آن نصیبش شود؟» پس من آن را از مال خالص خود خریدم و دلویم را همراه با دلوهـای مسلمانان در آن قرار دادم، اما امروز شما مرا از نوشیدن آب آن منع می‌کنید تا جایی که مجبورم آب شور دریا بنوشم.» گفتند: «به خدا سوگند، بله.» فرمود: «شما را به خدا و اسلام قسم می‌دهم، آیا می‌دانید که من لشکر عُسرَه (تبوک) را از مال خود تجهیز کردم؟» گفتند: «به خدا سوگند، بله.» فرمود: «شما را به خدا و اسلام قسم می‌دهم، آیا می‌دانید که چون مسجد برای مردم تنگ شد، رسول الله ﷺ فرمودند: چه کسی زمین خاندان فلانی را می‌خرد و به مسجد می‌افزاید، تا در عوض آن در بهشت بهتر از آن نصیبش شود؟» پس من آن را از مال خالص خود خریدم و به مسجد افزودم، ولی اکنون شما مرا از خواندن دو رکعت نماز در آن باز می‌دارید.» گفتند: «به خدا سوگند، بله.» فرمود: «شما را به خدا و اسلام قسم می‌دهم، آیا می‌دانید که چون رسول الله ﷺ بر فراز کوه ثبیر —ثبیر مکه— بودند و ابوبکر، عمر و من همراه ایشان بودیم، کوه لرزید؟ پس رسول الله ﷺ با پای خود آن را زدند و فرمودند: آرام بگیر ای ثبیر! زیرا بر تو تنها یک پیامبر، یک صدیق و دو شهید هستند.» گفتند: «به خدا سوگند، بله.» فرمود: «الله اکبر! به پروردگار کعبه سوگند، آنان برای من شهادت دادند،» یعنی اینکه من شهید هستم.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

عثمان از بخشندگی خود و وعدهٔ شهادتش یادآوری می‌کند.

پیشینه و سبب بیان

عثمان در زمان محاصره‌اش با مردم سخن گفت و کمک‌های خود و پیش‌گوییِ شهید شدنش را به آنان یادآوری کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
چاه رُومه

چاهی در مدینه که بنا بر این روایت، آب آشامیدنی آن کمیاب بود.

سپاه عُسرَة

سپاهی که در روزگار تنگنای شدید برای لشکرکشی به تبوک تجهیز شد.

صدیق

مؤمنی بسیار راست‌کردار؛ در اینجا این لقب به ابوبکر اشاره دارد.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از این روایت فضیلت صدقهٔ جاریه را برداشت کرده‌اند: عثمان چاه را خرید و زمینی به مسجد افزود تا در خدمت جامعه باشد. این روایت همچنین خرج کردن دارایی شخصی در راهی درست را می‌ستاید و پیش‌گویی ویژه دربارهٔ شهادت عثمان را تأیید می‌کند. خرید و بخشش او نشان می‌دهد که صدقه به جامعه خدمت می‌کند، بی‌آنکه بخشنده از این راه حق استفادهٔ همگانی را برای خود مطالبه کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. از امکاناتی حمایت کنید که سودی پایدار دارند، مانند آب آشامیدنی و فضاهای نماز همگانی.
  2. دارایی خود را سخاوتمندانه در راه آسایش دیگران خرج کنید، بی‌آنکه کمک خود را وسیلهٔ خودستایی سازید.
  3. کارهای نیکِ اثبات‌شدهٔ افراد را منصفانه به رسمیت بشناسید، حتی اگر اختلافی در میان باشد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.