Sunan an-Nasa'i، حدیث 3607
روایتشده توسط Uthman ibn Affan. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Uthman ibn Affan
روایت
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، قَالَ سَمِعْتُ حُصَيْنَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، يُحَدِّثُ عَنْ عَمْرِو بْنِ جَاوَانَ، عَنِ الأَحْنَفِ بْنِ قَيْسٍ، قَالَ خَرَجْنَا حُجَّاجًا فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ وَنَحْنُ نُرِيدُ الْحَجَّ فَبَيْنَا نَحْنُ فِي مَنَازِلِنَا نَضَعُ رِحَالَنَا إِذْ أَتَانَا آتٍ فَقَالَ إِنَّ النَّاسَ قَدِ اجْتَمَعُوا فِي الْمَسْجِدِ وَفَزِعُوا . فَانْطَلَقْنَا فَإِذَا النَّاسُ مُجْتَمِعُونَ عَلَى نَفَرٍ فِي وَسَطِ الْمَسْجِدِ وَإِذَا عَلِيٌّ وَالزُّبَيْرُ وَطَلْحَةُ وَسَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ فَإِنَّا لَكَذَلِكَ إِذْ جَاءَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ عَلَيْهِ مُلاَءَةٌ صَفْرَاءُ قَدْ قَنَّعَ بِهَا رَأْسَهُ فَقَالَ أَهَا هُنَا عَلِيٌّ أَهَا هُنَا طَلْحَةُ أَهَا هُنَا الزُّبَيْرُ أَهَا هُنَا سَعْدٌ قَالُوا نَعَمْ . قَالَ فَإِنِّي أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ يَبْتَاعُ مِرْبَدَ بَنِي فُلاَنٍ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ " . فَابْتَعْتُهُ بِعِشْرِينَ أَلْفًا أَوْ بِخَمْسَةٍ وَعِشْرِينَ أَلْفًا فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ " اجْعَلْهَا فِي مَسْجِدِنَا وَأَجْرُهُ لَكَ " . قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ . قَالَ فَأَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ يَبْتَاعُ بِئْرَ رُومَةَ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ " . فَابْتَعْتُهُ بِكَذَا وَكَذَا فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ قَدِ ابْتَعْتُهَا بِكَذَا وَكَذَا . قَالَ " اجْعَلْهَا سِقَايَةً لِلْمُسْلِمِينَ وَأَجْرُهَا لَكَ " . قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ . قَالَ فَأَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَظَرَ فِي وُجُوهِ الْقَوْمِ فَقَالَ " مَنْ جَهَّزَ هَؤُلاَءِ اللَّهُ غَفَرَ لَهُ " . يَعْنِي جَيْشَ الْعُسْرَةِ فَجَهَّزْتُهُمْ حَتَّى مَا يَفْقِدُونَ عِقَالاً وَلاَ خِطَامًا . قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ . قَالَ اللَّهُمَّ اشْهَدِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ .
اسحاق بن ابراهیم به ما خبر داد و گفت: عبدالله بن ادریس به ما اطلاع داد و گفت: شنیدم که حصین بن عبدالرحمن از عمرو بن جاوان، و او از احنف بن قیس روایت میکرد. احنف بن قیس گفت: ما برای حج خارج شدیم و با قصد انجام حج به مدینه رسیدیم. در حالی که در محل اقامت خود مشغول پیاده کردن بارها بودیم، شخصی نزد ما آمد و گفت:
«مردم در مسجد جمع شدهاند و نگران هستند.» پس ما نیز رفتیم و دیدیم مردم در وسط مسجد گرد گروهی جمع شدهاند که علی، زبیر، طلحه و سعد بن ابیوقاص در میان آنان بودند. در همین حال عثمان بن عفان آمد در حالی که ردایی زردرنگ بر سر انداخته و سرش را با آن پوشانده بود. پرسید: «آیا علی اینجاست؟ آیا طلحه اینجاست؟ آیا زبیر اینجاست؟ آیا سعد اینجاست؟» گفتند: «بله.» گفت: «شما را به خداوندی که هیچ معبودی جز او نیست قسم میدهم، آیا میدانید که رسول الله ﷺ فرمودند: "هر کس میربدِ بنی فلان را بخرد، خداوند او را میبخشد"؟ من آن را به بیست هزار یا بیست و پنج هزار درهم خریدم، سپس نزد رسول الله ﷺ رفتم و به ایشان خبر دادم. ایشان فرمودند: "آن را به مسجد ما اضافه کن و پاداش آن برای توست." گفتند: «به خدا سوگند، بله.» گفت: «شما را به خداوندی که هیچ معبودی جز او نیست قسم میدهم، آیا میدانید که رسول الله ﷺ فرمودند: "هر کس چاه رومه را بخرد، خداوند او را میبخشد"؟ پس من آن را به فلان مبلغ خریدم و نزد رسول الله ﷺ آمدم و گفتم: آن را به فلان مبلغ خریدهام. ایشان فرمودند: "آن را برای سقایه مسلمانان قرار بده و پاداش آن برای توست." گفتند: «به خدا سوگند، بله.» گفت: «شما را به خداوندی که هیچ معبودی جز او نیست قسم میدهم، آیا میدانید که رسول الله ﷺ به چهرههای مردم نگریستند و فرمودند: "هر کس این لشکر را تجهیز کند، خداوند او را میبخشد" — یعنی لشکر عُسره؟ من آنان را چنان تجهیز کردم که حتی یک طناب یا لجام کم نداشتند.» گفتند: «به خدا سوگند، بله.» گفت: «بار خدایا شاهد باش! بار خدایا شاهد باش!»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
عثمان امکاناتی ماندگار بخشید و سپاه تبوک را تجهیز کرد.
محوطهای باز که خرما را برای خشککردن در آن میگستردند.
داراییای که برای هدفی سودمند بهطور پایدار اختصاص داده میشود تا منافع یا درآمد آن به مردم برسد.
سپاهی که برای لشکرکشی به تبوک آماده شد؛ این لشکرکشی بهسبب دشواریهایش به غزوه عُسرَة شهرت دارد.
عالمان از این روایت چنین برداشت کردهاند که خرید دارایی و اختصاص پایدار آن به منفعت عمومی، نوعی صدقه پسندیده است. گسترش مسجد و فراهمکردن آب، نمونههای عینی صدقهای هستند که منافعش ادامه مییابد. همچنین پشتیبانی از نیازهای همگانی، مانند تجهیز سپاه، ستوده شده است. این روایت افزون بر این تأکید میکند که پاداش نزد الله باقی میماند، حتی اگر کسی دارایی خود را در راه هدفی مشترک هزینه کند.
- در امکانات ماندگار، مانند آبخوری یا فضایی برای استفاده همگانی، مشارکت کنید.
- با پول، وقت یا امکانات مفید از طرحهای ضروری جامعه پشتیبانی کنید.
- نیت خود را خالص نگه دارید و پاداش را از الله بخواهید، نه شهرت عمومی.
این روایت صحیح از مسیری مرتبط نقل شده و با گزارش مربوط به کمکهای عثمان پیوند دارد.
Sunan an-Nasa'i · #3608 (Sahih)این روایت صحیح در همان کتاب آمده و درباره رویدادهای مربوط به عثمان اطلاعات تکمیلی فراهم میکند.
Sunan an-Nasa'i · #3594 (Sahih)این روایت صحیح روشن میکند که پیامبر ﷺ مالی را بهعنوان میراث بر جای نگذاشت، بلکه دارایی ایشان برای صدقه اختصاص داده شد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.