Sunan an-Nasa'i، حدیث 3647
روایتشده توسط Abu Hurairah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Hurairah
روایت
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، وَأَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ أُنْزِلَ عَلَيْهِ {وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الأَقْرَبِينَ} فَقَالَ " يَا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ اشْتَرُوا أَنْفُسَكُمْ مِنَ اللَّهِ لاَ أُغْنِي عَنْكُمْ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا يَا بَنِي عَبْدِ مَنَافٍ لاَ أُغْنِي عَنْكُمْ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا يَا عَبَّاسُ بْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لاَ أُغْنِي عَنْكَ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا يَا صَفِيَّةُ عَمَّةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ أُغْنِي عَنْكِ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا يَا فَاطِمَةُ سَلِينِي مَا شِئْتِ لاَ أُغْنِي عَنْكِ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا ".
محمد بن خالد به ما خبر داد و گفت: بشر بن شعیب از پدرش، از زهری برای ما حدیث کرد؛ او گفت: سعید بن مسیب و ابوسلمه بن عبدالرحمن به من خبر دادند که ابوهَریره گفت: هنگامی که این آیه بر رسول خدا ﷺ نازل شد: {و خویشاوندان نزدیکت را بیم ده}، ایشان برخاستند و فرمودند:
«ای گروه قریش! جانهایتان را از خدا بخرید (خود را نجات دهید)، من در برابر خدا هیچ سودی به حال شما نخواهم داشت. ای بنیعبد مناف! من در برابر خدا هیچ سودی به حال شما نخواهم داشت. ای عباس بن عبدالمطلب! من در برابر خدا هیچ سودی به حال تو نخواهم داشت. ای صفیه، عمهٔ رسول خدا ﷺ! من در برابر خدا هیچ سودی به حال تو نخواهم داشت. ای فاطمه! هر چه میخواهی از من بخواه، اما من در برابر خدا هیچ سودی به حال تو نخواهم داشت.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیوند خویشاوندی و تبار هرگز جایگزین مسئولیت فردی در برابر خداوند نمیشود.
سبب نزول در متن آمده است: آیهٔ «و خویشاوندان نزدیکت را هشدار ده» نازل شد و پس از آن پیامبر ﷺ خانواده و قبیلهٔ خود را مستقیماً هشدار داد.
ایمان و فرمانبرداری را خودتان راه رستگاری قرار دهید؛ تبار نمیتواند شما را نجات دهد.
هیچکس نمیتواند تنها با تکیه بر خویشاوندی با پیامبر ﷺ از داوری خداوند بگریزد.
عالمان از این روایت چنین برداشت کردهاند که هر انسانی خود مسئول ایمان و اعمال خویش است و پیوندهای خانوادگی جایگزین فرمانبرداری از خداوند نمیشوند. این هشدار، شفاعتی را که خداوند به پیامبر ﷺ عطا میکند انکار نمیکند؛ بلکه روشن میسازد که آن شفاعت تنها با اجازهٔ خداوند انجام میشود. این حدیث همچنین تأکید میکند که دعوتگرِ ایمان، دعوت خود را از خویشاوندان نزدیکش آغاز میکند.
- ایمان خود را بر پایهٔ پیشینهٔ خانوادگی نسنجید؛ هر روز انتخابها و اعمال خود را بررسی کنید.
- وقتی سلامت و ایمان عزیزانتان در میان است، با دلسوزی و صراحت با آنان سخن بگویید.
- با ایمان و کارهای نیک در پی رحمت خداوند باشید و به تبار یا جایگاه دیگران تکیه نکنید.
این روایت صحیح نیز نقل میکند که پیامبر ﷺ پس از نزول آیه، خویشاوندان نزدیک خود را هشدار داد و آنان را فراخواند که به اعمال خود تکیه کنند.
Sunan an-Nasa'i · #3646 (Sahih)این روایت بخشی از همان مجموعه هشدارها به خویشاوندان پیامبر ﷺ است و دعوت به مسئولیتپذیری فردی را روشنتر میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.