کتاب ضحایا · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 4395

روایت‌شده توسط Al-Bara' ibn 'Azib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب ضحایا
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Al-Bara' ibn 'Azib

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ، قَالَ خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ النَّحْرِ بَعْدَ الصَّلاَةِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ مَنْ صَلَّى صَلاَتَنَا وَنَسَكَ نُسُكَنَا فَقَدْ أَصَابَ النُّسُكَ وَمَنْ نَسَكَ قَبْلَ الصَّلاَةِ فَتِلْكَ شَاةُ لَحْمٍ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بُرْدَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاللَّهِ لَقَدْ نَسَكْتُ قَبْلَ أَنْ أَخْرُجَ إِلَى الصَّلاَةِ وَعَرَفْتُ أَنَّ الْيَوْمَ يَوْمَ أَكْلٍ وَشُرْبٍ فَتَعَجَّلْتُ فَأَكَلْتُ وَأَطْعَمْتُ أَهْلِي وَجِيرَانِي ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ تِلْكَ شَاةُ لَحْمٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَإِنَّ عِنْدِي عَنَاقًا جَذَعَةً خَيْرٌ مِنْ شَاتَىْ لَحْمٍ فَهَلْ تُجْزِئُ عَنِّي قَالَ ‏"‏ نَعَمْ وَلَنْ تَجْزِيَ عَنْ أَحَدٍ بَعْدَكَ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

قتیبه به ما خبر داد و گفت: ابوالاحوص برای ما حدیث کرد، از منصور، از شعبی، از براء بن عازب که گفت: رسول خدا ﷺ در روز نحر (عید قربان) پس از نماز برای ما خطبه خواندند و فرمودند:

«هر کس مانند ما نماز بخواند و مانند ما قربانی کند، مناسک قربانی را درست ادا کرده است. و هر کس پیش از نماز قربانی کند، آن تنها یک گوسفند گوشتی است.» سپس ابو بردة عرض کرد: «ای رسول خدا! سوگند به الله، من پیش از آنکه برای نماز خارج شوم، قربانی کردم. می‌دانستم که امروز روز خوردن و آشامیدن است، لذا عجله کردم و خوردم و خانواده و همسایگانم را نیز خوراندم.» رسول خدا ﷺ فرمودند: «آن فقط یک گوسفند گوشتی بود.» او گفت: «من یک بزغاله جَذَعه (شش ماهه) دارم که از دو گوسفند گوشتی بهتر است؛ آیا این کفایت مرا می‌کند؟» ایشان فرمودند: «بله، اما پس از تو برای هیچ کس دیگری کفایت نخواهد کرد.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

قربانی تنها زمانی صحیح است که پس از نماز عید ذبح شود.

پیشینه و سبب بیان

ابوبرده به پیامبر ﷺ گفت که پیش از نماز، حیوانی را برای غذا دادن به خانواده و همسایگانش ذبح کرده است. پیامبر ﷺ توضیح داد که آن حیوان در حکم گوشتی است که ذبح شده و قربانیِ معتبر به شمار نمی‌آید. ایشان با توجه به وضعیت خاص ابوبرده، به او اجازه داد بزغاله‌ای از نوع جذعه قربانی کند، اما روشن ساخت که این استثنا شامل دیگران نمی‌شود.

توضیح واژه‌های دشوار
روز قربانی

دهم ذی‌الحجه؛ روزی که مسلمانان نماز عید قربان را برپا می‌کنند و قربانی می‌کنند.

جذعه

بزغاله‌ای که هنوز به سن معمولِ لازم برای حیوان قربانی نرسیده است.

ذبح برای گوشت

حیوانی که پیش از زمان مقرر قربانی ذبح شده است و بنابراین قربانی شرعی محسوب نمی‌شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که قربانی در روز عید قربان تنها پس از نماز عید صحیح است؛ هرکس زودتر ذبح کند، گوشت به دست آورده اما قربانی را انجام نداده است. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت درباره زمان دقیق آغاز قربانی برای کسانی که در نماز شرکت نمی‌کنند بحث کرده‌اند، اما همگی بر اهمیت ترتیب و زمان مقرر قربانی تأکید دارند. اجازه قربانی کردن بزغاله برای ابوبرده، استثنایی ویژه او بود و قاعده‌ای عمومی به شمار نمی‌رفت.

درس‌هایی برای امروز
  1. پیش از ذبح بررسی کنید که زمان مقرر قربانی در وضعیت شما چه هنگام آغاز می‌شود.
  2. غذای قربانی را با خانواده و همسایگان تقسیم کنید، اما ابتدا مطمئن شوید که قربانی مطابق احکام انجام شده است.
  3. اگر درباره سن یا شایستگی حیوان قربانی تردید دارید، از عالمی مورد اعتماد راهنمایی بخواهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.