کتاب قسامه، قصاص و دیات · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 4733

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب قسامه، قصاص و دیات
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

از النسائي تا ابْنِ عَبَّاسٍ

Sahih (معتبر)
  1. 1عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعْدٍآن را به النسائي روایت کرد
  2. 2عَمِّي
  3. 3أَبِي
  4. 4ابْنِ إِسْحَاقَ
  5. 5دَاوُدُ بْنُ الْحُصَيْنِ
  6. 6عِكْرِمَةَ
  7. 7ابْنِ عَبَّاسٍ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعْدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمِّي، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ، أَخْبَرَنِي دَاوُدُ بْنُ الْحُصَيْنِ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ الآيَاتِ الَّتِي، فِي الْمَائِدَةِ الَّتِي قَالَهَا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ أَوْ أَعْرِضْ عَنْهُمْ ‏}‏ إِلَى ‏{‏ الْمُقْسِطِينَ ‏}‏ إِنَّمَا نَزَلَتْ فِي الدِّيَةِ بَيْنَ النَّضِيرِ وَبَيْنَ قُرَيْظَةَ وَذَلِكَ أَنَّ قَتْلَى النَّضِيرِ كَانَ لَهُمْ شَرَفٌ يُودَوْنَ الدِّيَةَ كَامِلَةً وَأَنَّ بَنِي قُرَيْظَةَ كَانُوا يُودَوْنَ نِصْفَ الدِّيَةِ فَتَحَاكَمُوا فِي ذَلِكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ذَلِكَ فِيهِمْ فَحَمَلَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْحَقِّ فِي ذَلِكَ فَجَعَلَ الدِّيَةَ سَوَاءً ‏.‏

ترجمه

عبیدالله بن سعد به ما خبر داد و گفت: عمویم برایمان حدیث کرد و گفت: پدرم برایمان حدیث کرد، از ابن اسحاق؛ داوود بن حصین به من خبر داد، از عکرمه، از ابن عباس که آیاتی در سوره مائده که خداوند عزوجل فرموده است: {پس میان آنان داوری کن یا از آنان روی گردان} تا {کسانی که عدالت می‌ورزند}، تنها درباره دیه میان بنی‌نضیر و بنی‌قریظه نازل شده است. زیرا کشتگان بنی‌نضیر دارای شرافت بودند و دیه کامل دریافت می‌کردند، اما بنی‌قریظه تنها نیمی از دیه را می‌گرفتند. آنان در این باره به رسول الله ﷺ مراجعه کردند تا داوری کند، پس خداوند عزوجل این آیات را درباره ایشان نازل فرمود. سپس رسول الله ﷺ آنان را بر حق استوار ساخت و دیه را برای هر دو قبیله یکسان قرار داد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

بنی‌نضیر و بنی‌قریظه دیه‌ای برابر دریافت کردند، بی‌آنکه جایگاه اجتماعی تفاوتی ایجاد کند.

پیشینه و سبب بیان

به گفته ابن‌عباس، آیات سوره مائده درباره داوری میان آنان یا روی‌گردانی از آنان، در پی اختلاف بر سر میزان دیه میان بنی‌نضیر و بنی‌قریظه نازل شد. پیامبر خدا ﷺ میزان دیه را برای هر دو گروه یکسان قرار داد.

توضیح واژه‌های دشوار
دیه

جبران مالی‌ای که طبق احکام اسلامی ممکن است در صورت قتل یا جراحت واجب شود.

بنی‌نضیر و بنی‌قریظه

دو قبیله یهودی در مدینه در زمان پیامبر ﷺ.

دادگران

کسانی که منصفانه و عادلانه داوری می‌کنند و به حق پایبندند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که موارد یکسان باید عادلانه و بدون امتیاز دادن به قبیله یا جایگاه اجتماعی بررسی شوند. آیات سوره مائده در زمینه یادشده به قاضی اختیار می‌دهند که داوری کند یا از رسیدگی به پرونده روی‌گردان شود؛ اما اگر داوری کرد، باید عادلانه حکم دهد. این حدیث بیان می‌کند که پیامبر ﷺ دیه نابرابر را اصلاح کرد و برابری را برقرار ساخت.

درس‌هایی برای امروز
  1. پرونده را بر پایه واقعیت‌ها و احکام مربوط بررسی کنید، نه جایگاه یا تبار افراد درگیر.
  2. هنگام تعیین غرامت، بررسی کنید که معیار یکسانی برای همه به کار می‌رود.
  3. اختلاف‌ها را به افراد صلاحیت‌دار و بی‌طرف بسپارید، نه اینکه خودسرانه در پی انتقام باشید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.