کتاب قسامه، قصاص و دیات · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 4756

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب قسامه، قصاص و دیات
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Anas ibn Malik

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، وَإِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا بِشْرٌ، عَنْ حُمَيْدٍ، قَالَ ذَكَرَ أَنَسٌ أَنَّ عَمَّتَهُ، كَسَرَتْ ثَنِيَّةَ جَارِيَةٍ فَقَضَى نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْقِصَاصِ فَقَالَ أَخُوهَا أَنَسُ بْنُ النَّضْرِ أَتُكْسَرُ ثَنِيَّةُ فُلاَنَةَ لاَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لاَ تُكْسَرُ ثَنِيَّةُ فُلاَنَةَ ‏.‏ قَالَ وَكَانُوا قَبْلَ ذَلِكَ سَأَلُوا أَهْلَهَا الْعَفْوَ وَالأَرْشَ فَلَمَّا حَلَفَ أَخُوهَا - وَهُوَ عَمُّ أَنَسٍ وَهُوَ الشَّهِيدُ يَوْمَ أُحُدٍ - رَضِيَ الْقَوْمُ بِالْعَفْوِ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِنَّ مِنْ عِبَادِ اللَّهِ مَنْ لَوْ أَقْسَمَ عَلَى اللَّهِ لأَبَرَّهُ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

حمید بن مسعده و اسماعیل بن مسعود به ما خبر دادند، هر دو گفتند: بِشر برای ما حدیث نقل کرد، از حمید، او گفت: انس ذکر کرد که عمه‌اش دندان پیشین دختری را شکست و پیامبر خدا ﷺ حکم به قصاص داد. آنگاه برادر دختر، انس بن نضر گفت:

«آیا دندان پیشین فلانی شکسته خواهد شد؟ نه! سوگند به آن ذاتی که تو را به حق مبعوث کرده است، دندان پیشین فلانی شکسته نخواهد شد!» او گفت: پیش از آن، آنان از خانواده مجروح درخواست عفو و ارش (دیه) کرده بودند، اما هنگامی که برادرش —که عموی انس بود و در جنگ احد شهید شد— سوگند یاد کرد، مردم به عفو راضی شدند. سپس پیامبر ﷺ فرمودند: «همانا از میان بندگان خدا کسانی هستند که اگر بر خدا سوگند یاد کنند، خداوند سوگندشان را محقق می‌سازد.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

سوگند صادقانه می‌تواند زمینه‌ساز بخشش و چشم‌پوشی از قصاص شود.

پیشینه و سبب بیان

انس روایت می‌کند که عمه‌اش دندان پیشین دختری را شکست. پیامبر ﷺ حکم به قصاص داد؛ اما پس از سوگند انس بن نضر، خانواده گذشت را برگزید.

توضیح واژه‌های دشوار
قصاص

کیفر قانونیِ متناسب در برابر آسیب، در چارچوب ضوابط دادرسی اسلامی.

اَرش

غرامت مالی برای آسیب بدنی.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که قصاص در آسیب بدنی حق زیان‌دیده است، اما او می‌تواند گذشت کند یا غرامت بپذیرد. سوگند انس بن نضر نشان‌دهنده عزم او برای جلوگیری از قصاص بود؛ پیامبر ﷺ کسانی را ستود که دعاها و سوگندهای صادقانه‌شان به خواست خدا برآورده می‌شود. این روایت مجوزی برای استفاده از سوگند به‌منظور پایمال کردن حقوق نیست: تصمیم درباره قصاص یا گذشت با صاحبان حق است و باید طبق احکام اسلامی اجرا شود.

درس‌هایی برای امروز
  1. در اختلاف‌ها، نخست در پی راه‌حلی عادلانه باشید و برای گذشت نیز جا باز کنید.
  2. سوگند را سبک نشمارید؛ فقط صادقانه و با رعایت حقوق دیگران سوگند بخورید.
  3. گذشت می‌تواند به اختلاف پایان دهد، بی‌آنکه حق جبران خسارت انکار شود.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.