کتاب قسامه، قصاص و دیات · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 4757

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب قسامه، قصاص و دیات
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Anas ibn Malik

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَسَرَتِ الرُّبَيِّعُ ثَنِيَّةَ جَارِيَةٍ فَطَلَبُوا إِلَيْهِمُ الْعَفْوَ فَأَبَوْا فَعُرِضَ عَلَيْهِمُ الأَرْشُ فَأَبَوْا فَأَتَوُا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَمَرَ بِالْقِصَاصِ ‏.‏ قَالَ أَنَسُ بْنُ النَّضْرِ يَا رَسُولَ اللَّهِ تُكْسَرُ ثَنِيَّةُ الرُّبَيِّعِ لاَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لاَ تُكْسَرُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ يَا أَنَسُ كِتَابُ اللَّهِ الْقِصَاصُ ‏"‏ ‏.‏ فَرَضِيَ الْقَوْمُ وَعَفَوْا فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ مِنْ عِبَادِ اللَّهِ مَنْ لَوْ أَقْسَمَ عَلَى اللَّهِ لأَبَرَّهُ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

محمد بن مثَنّی به ما خبر داد و گفت: خالد برای ما حدیث کرد و گفت: حمید برای ما حدیث کرد، از انس که گفت: رُبَیِّع دندان پیشین دختری را شکست؛ پس از خانواده‌اش درخواست عفو شد، اما نپذیرفتند. سپس دیه (اَرش) به آنان پیشنهاد گردید، ولی باز هم قبول نکردند. سرانجام نزد پیامبر ﷺ آمدند و ایشان حکم به قصاص دادند. انس بن نضر عرض کرد:

«ای رسول خدا! آیا دندان پیشین رُبَیِّع شکسته خواهد شد؟ نه! سوگند به آن ذاتی که تو را به حق مبعوث فرمود، هرگز شکسته نخواهد شد!» ایشان فرمودند: «ای انس! کتاب الله قصاص است.» آنگاه مردم راضی شدند و عفو کردند. پس ایشان فرمودند: «همانا در میان بندگان خدا کسانی هستند که اگر بر خدا قسم بخورند، خداوند قسمشان را محقق می‌سازد.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

قصاص حکمی عادلانه است، اما زیان‌دیده می‌تواند ببخشد.

پیشینه و سبب بیان

رُبَیِّع دندان پیشین دختری را شکست. خانوادهٔ او ابتدا بخشش و خون‌بها را نپذیرفتند و سپس برای داوری نزد پیامبر ﷺ رفتند. انس بن نضر با قصاص مخالفت کرد و پس از آن خانواده بخشش را برگزیدند.

توضیح واژه‌های دشوار
قصاص

کیفر قانونیِ همسان در برابر آسیب بدنی، در چارچوب قواعد دادرسی اسلامی.

اَرش

غرامت مالیِ تعیین‌شده برای برخی انواع آسیب بدنی.

سوگند

گواه‌گرفتن از خداوند در یک اظهار رسمی و مؤکد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که قصاص در آسیب عمدی، حکمی قانونی و عادلانه است؛ بااین‌حال، صاحبان حق می‌توانند ببخشند یا غرامت بپذیرند. سخن انس بن نضر حق قصاص را از میان نمی‌برد؛ خانواده در نهایت خود بخشش را انتخاب کرد. سخن پایانی، بندگانی را می‌ستاید که سوگندهای صادقانه‌شان را خداوند محقق می‌سازد؛ اما این ستایش مجوز سوگند خوردنِ بی‌ملاحظه نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. دعوای مربوط به آسیب بدنی را به مرجع قضایی صلاحیت‌دار بسپارید و خودسرانه تلافی نکنید.
  2. کسی که حق قصاص دارد، می‌تواند پس از سنجیدن موضوع ببخشد یا غرامت بپذیرد.
  3. دربارهٔ عدالت با اطمینان سخن بگویید، اما تصمیم نهایی را به خداوند و قاضی صلاحیت‌دار واگذار کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.