کتاب قسامه، قصاص و دیات · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 4790

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب قسامه، قصاص و دیات
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ كَثِيرٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، يَرْفَعُهُ قَالَ ‏ "‏ مَنْ قُتِلَ فِي عِمِّيَّةٍ أَوْ رِمِّيَّةٍ بِحَجَرٍ أَوْ سَوْطٍ أَوْ عَصًا فَعَقْلُهُ عَقْلُ الْخَطَإِ وَمَنْ قُتِلَ عَمْدًا فَهُوَ قَوَدٌ وَمَنْ حَالَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ لاَ يَقْبَلُ اللَّهُ مِنْهُ صَرْفًا وَلاَ عَدْلاً ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

محمد بن معمر به ما خبر داد، گفت: محمد بن کثیر برای ما حدیث کرد، گفت: سلیمان بن کثیر از عمرو بن دینار، از طاووس، از ابن عباس روایت کرد که آن را به پیامبر ﷺ نسبت داده و فرموده‌اند:

«هر کس در اثر اشتباه یا بر اثر پرتاب سنگ، تازیانه یا چوب کشته شود، دیه او برابر با دیه قتل خطا است. و هر کس عمداً کشته شود، حکم او قصاص است. و هر کس میان مقتول و اجرای این حکم مانع شود، لعنت خدا، فرشتگان و تمام مردم بر اوست؛ الله هیچ‌گونه فدیه یا بدل را از او نخواهد پذیرفت.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

در قتلِ مبهم، دیه مطرح است؛ اما قتل عمد مستوجب قصاص است.

توضیح واژه‌های دشوار
خشم کور

درگیری خشونت‌آمیزی که در آن عامل یا علتِ قتل روشن نیست.

دیه

غرامت مالی به ورثهٔ مقتول، مطابق احکام شریعت اسلامی.

قصاص

مجازات مقابله‌به‌مثلِ مقرر در قانون برای قتل عمد، با رعایت شرایط و حقوق بازماندگان.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که قتلی در موقعیتی خشونت‌آمیز و مبهم، بدون دلیل نباید قتل عمد تلقی شود؛ بلکه دیهٔ مقرر دربارهٔ آن جاری است. در صورت اثبات قتل عمد، قصاص یک اصل حقوقی است؛ بااین‌حال، بازماندگان می‌توانند در چارچوب احکام اسلامی عفو کنند یا دیه بپذیرند. بخشی که دربارهٔ جلوگیری از قصاص هشدار می‌دهد، ناظر به ممانعت ناحق از اجرای حقی ثابت‌شده است، نه تصمیم قانونی دادگاه یا انتخاب عفو. اجرای این احکام بر عهدهٔ مراجع صلاحیت‌دار است و به بررسی دقیق ادله نیاز دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. پیش از بررسی واقعیت‌ها و شواهد معتبر، دربارهٔ گناهکاری یا عمدی‌بودن قتل نتیجه‌گیری نکنید.
  2. رسیدگی به قصاص و دیه را به مراجع قضایی صلاحیت‌دار بسپارید و هرگز شخصاً انتقام نگیرید.
  3. حقوق بازماندگان را محترم بشمارید و بپذیرید که آنان می‌توانند در چارچوب قانون قصاص، عفو یا دیه را انتخاب کنند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.