Sunan an-Nasa'i، حدیث 4898
روایتشده توسط Aishah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Aishah
روایت
أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ بَكَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ شُعَيْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتِ اسْتَعَارَتِ امْرَأَةٌ عَلَى أَلْسِنَةِ أُنَاسٍ يُعْرَفُونَ - وَهِيَ لاَ تُعْرَفُ - حُلِيًّا فَبَاعَتْهُ وَأَخَذَتْ ثَمَنَهُ فَأُتِيَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَعَى أَهْلُهَا إِلَى أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ فَكَلَّمَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِيهَا فَتَلَوَّنَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يُكَلِّمُهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَتَشْفَعُ إِلَىَّ فِي حَدٍّ مِنْ حُدُودِ اللَّهِ " . فَقَالَ أُسَامَةُ اسْتَغْفِرْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ . ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَشِيَّتَئِذٍ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّمَا هَلَكَ النَّاسُ قَبْلَكُمْ أَنَّهُمْ كَانُوا إِذَا سَرَقَ الشَّرِيفُ فِيهِمْ تَرَكُوهُ وَإِذَا سَرَقَ الضَّعِيفُ فِيهِمْ أَقَامُوا عَلَيْهِ الْحَدَّ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَوْ أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ مُحَمَّدٍ سَرَقَتْ لَقَطَعْتُ يَدَهَا " . ثُمَّ قَطَعَ تِلْكَ الْمَرْأَةَ .
عمران بن بکّار به ما خبر داد و گفت: بشر بن شعیب برای ما حدیث کرد و گفت: پدرم از زهری، او از عروه، و او از عایشه رضی الله عنها به من خبر داد که فرمود: زنی با نام بردن از افرادی شناختهشده — در حالی که خودش شناختهشده نبود — جواهراتی را قرض گرفت، سپس آنها را فروخت و پولش را برداشت. او را نزد رسول خدا ﷺ آوردند. بستگانش نزد اسامة بن زید رفتند و اسامة درباره آن زن با رسول خدا ﷺ صحبت کرد. چهره مبارک رسول خدا ﷺ هنگام صحبت با او دگرگون شد. سپس رسول خدا ﷺ به او فرمودند:
«آیا در یکی از حدود الهی نزد من شفاعت میکنی؟» اسامة عرض کرد: «ای رسول خدا! برایم آمرزش بخواه.» سپس آن شب رسول خدا ﷺ برخاستند و خداوند عزوجل را آنگونه که شایسته اوست ستایش و تمجید کردند و فرمودند: «اما بعد، اقوام پیش از شما تنها به این دلیل هلاک شدند که وقتی فردی بلندپایه در میان آنان دزدی میکرد، او را رها میکردند؛ اما وقتی فردی ضعیف دزدی میکرد، حد را بر او جاری میساختند. قسم به ذاتی که جان محمد در دست اوست، اگر فاطمه دختر محمد نیز دزدی میکرد، دستش را قطع میکردم.» سپس دستور دادند دست آن زن را قطع کردند.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
عدالت ایجاب میکند که جایگاه اجتماعی و تبار، کسی را از قانون معاف نکند.
سبب این روایت در خود آن آمده است: خانوادهٔ زنی که زیورآلاتی را به امانت گرفته و فروخته بود، از اسامه بن زید خواستند نزد پیامبر ﷺ برای او وساطت کند.
مجازاتهای معینی که در فقه اسلامی مقرر شدهاند.
درخواستی از صاحباختیار برای تغییر تصمیم به سود کسی.
کسی که در جامعه از اعتبار یا جایگاه بالایی برخوردار است.
عالمان کلاسیک از این روایت نتیجه میگیرند که اجرای عدالت نباید به تبار، ثروت یا جایگاه اجتماعی وابسته باشد و اینکه با افراد بانفوذ مدارا شود، اما با ضعیفان برخورد شود، بیعدالتی است. این هشدار دربارهٔ وساطتی است که پس از اثبات معتبر قضایی، میکوشد مانع اجرای مجازات مقرر شود. فقیهان شرایط و قواعد اثبات چنین مجازاتهایی را جداگانه بررسی میکنند؛ این روایت مجوزی برای اجرای خودسرانهٔ مجازاتها به دست افراد نیست.
- قواعد را عادلانه اجرا کنید و برای افراد صاحبمنزلت امتیاز قائل نشوید.
- با وساطت ناعادلانه مخالفت کنید، حتی اگر هدف آن حمایت از فردی بانفوذ باشد.
- رسیدگی به مجازاتهای قضایی را فقط به مراجع صلاحیتدار و قواعد معتبر اثبات بسپارید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.