کتاب آداب قضات · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 5390

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب آداب قضات
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ شِهَابٍ، ح وَأَخْبَرَنِي مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عُمَرُ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ امْرَأَةً مِنْ خَثْعَمٍ اسْتَفْتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالْفَضْلُ رَدِيفُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ فَرِيضَةَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فِي الْحَجِّ عَلَى عِبَادِهِ أَدْرَكَتْ أَبِي شَيْخًا كَبِيرًا لاَ يَسْتَطِيعُ أَنْ يَسْتَوِيَ عَلَى الرَّاحِلَةِ فَهَلْ يُجْزِئُ قَالَ مَحْمُودٌ فَهَلْ يَقْضِي - أَنْ أَحُجَّ عَنْهُ فَقَالَ لَهَا ‏ "‏ نَعَمْ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ فَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ مَا ذَكَرَ الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ‏.‏

ترجمه

عمرو بن عثمان به من خبر داد و گفت: ولید برای ما حدیث کرد، از اوزاعی، که گفت: ابن شهاب به من خبر داد. (و در روایت دیگر) محمود بن خالد به من خبر داد و گفت: عمر برای ما حدیث کرد، از اوزاعی، زهری برایم حدیث کرد، از سلیمان بن یسار، که ابن عباس به او خبر داده است که زنی از قبیله خثعم از رسول الله ﷺ فتوا خواست، در حالی که فضل پشت سر رسول الله ﷺ سوار بود. آن زن گفت:

«ای رسول خدا، همانا فریضه‌ی حج که خداوند عزوجل بر بندگانش واجب کرده است، شامل حال پدرم شده، در حالی که او پیری سالخورده است و توانایی نشستن صحیح بر مرکب را ندارد. آیا اگر من از طرف او حج بگزارم، کفایت می‌کند؟» محمود گفت: آیا پرسید «آیا می‌توانم از طرف او حج بجا آورم؟» پس پیامبر ﷺ به او فرمودند: «بله.» ابوعبدالرحمن می‌گوید: این حدیث را بیش از یک نفر از زهری روایت کرده‌اند، اما آنچه ولید بن مسلم ذکر کرده است را بیان نکرده‌اند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

دختر می‌تواند حج را به نیابت از پدر بسیار سالخورده و ناتوان خود به‌جا آورد.

توضیح واژه‌های دشوار
حج

زیارت مکه که با وجود شرایط مقرر، واجب است.

به نیابت از او

دختر حج را به‌عنوان جانشین پدرش به‌جا می‌آورد.

خثعم

قبیله‌ای عرب که زنِ این روایت از آن بود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که حج نیابتی برای کسی جایز است که به‌سبب ناتوانی جسمانی پایدار، مانند سالخوردگی شدید، نمی‌تواند شخصاً حج به‌جا آورد. آن زن برای پدرش اجازه خواست و پیامبر ﷺ پاسخ مثبت داد. این روایت همچنین بر رسیدگی به والدین و لزوم طرح مستقیم پرسش‌های دینی با اهل صلاحیت تأکید دارد. شرایط دقیق حج نیابتی، از جمله اینکه نایب پیش‌تر حج خود را به‌جا آورده باشد، در مذاهب فقهی با جزئیات بیشتری بررسی شده است.

درس‌هایی برای امروز
  1. برای آگاهی از چگونگی صحیح به‌جا‌آوردن حج به نیابت از والد ناتوانی که ناتوانی جسمانی پایدار دارد، با عالمی مورد اعتماد مشورت کنید.
  2. هرگاه سالخوردگی یا بیماری والدین انجام تکالیف دینی را برایشان دشوار می‌کند، عملاً از آنان حمایت کنید.
  3. پرسش خود را روشن مطرح کنید و شرایطی را که برای پاسخ اهمیت دارد توضیح دهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.