کتاب آداب قضات · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 5398

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Mas'ud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب آداب قضات
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Mas'ud

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ مَيْمُونٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الْفِرْيَابِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ حُرَيْثِ بْنِ ظُهَيْرٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ أَتَى عَلَيْنَا حِينٌ وَلَسْنَا نَقْضِي وَلَسْنَا هُنَالِكَ وَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدَّرَ أَنْ بَلَغْنَا مَا تَرَوْنَ فَمَنْ عَرَضَ لَهُ قَضَاءٌ بَعْدَ الْيَوْمِ فَلْيَقْضِ فِيهِ بِمَا فِي كِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ جَاءَ أَمْرٌ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَلْيَقْضِ بِمَا قَضَى بِهِ نَبِيُّهُ فَإِنْ جَاءَ أَمْرٌ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلَمْ يَقْضِ بِهِ نَبِيُّهُ صلى الله عليه وسلم فَلْيَقْضِ بِمَا قَضَى بِهِ الصَّالِحُونَ وَلاَ يَقُولُ أَحَدُكُمْ إِنِّي أَخَافُ وَإِنِّي أَخَافُ فَإِنَّ الْحَلاَلَ بَيِّنٌ وَالْحَرَامَ بَيِّنٌ وَبَيْنَ ذَلِكَ أُمُورٌ مُشْتَبِهَةٌ فَدَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَى مَا لاَ يَرِيبُكَ‏.‏

ترجمه

محمد بن علی بن میمون به من خبر داد و گفت: فریابی برای ما حدیث کرد و گفت: سفیان برای ما حدیث کرد، از اعمش، از عماره بن عمیر، از حریث بن ظهیر، از عبدالله بن مسعود که فرمود:

«زمانی بر ما گذشت که در آن داوری نمی‌کردیم و در آن جایگاه نبودیم؛ اما خداوند عزوجل مقدر فرمود که به زمانی برسیم که اکنون شما شاهد آن هستید. پس هر کس از شما پس از امروز با امر قضاوت مواجه شد، باید بر اساس آنچه در کتاب الله است داوری کند. اگر امری پیش آمد که در کتاب الله نبود، باید بر اساس آنچه پیامبرش ﷺ داوری کرده است، حکم دهد. و اگر امری پیش آمد که نه در کتاب الله بود و نه پیامبرش ﷺ درباره آن حکمی صادر کرده بود، باید بر اساس آنچه صالحان داوری کرده‌اند، حکم دهد. و هیچ‌یک از شما نگوید: «من می‌ترسم، من می‌ترسم.» زیرا حلال آشکار است و حرام نیز آشکار است و میان آن دو اموری مشتبه وجود دارد. پس آنچه تو را به شک می‌اندازد رها کن و به آنچه تو را به شک نمی‌اندازد روی آور.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

در داوری به قرآن و سنت رجوع کنید و در امور نامشخص از موارد مشکوک بپرهیزید.

توضیح واژه‌های دشوار
کتاب خدا

قرآن که به‌عنوان نخستین منبع داوری نام برده شده است.

صالحان

پیشینیان پرهیزکار و مورداعتمادی که به عدالت داوری می‌کردند.

امور مشکوک

اموری که حکم دینی آن‌ها روشن نیست.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این سخنان ترتیب منابع را استنباط می‌کنند: قرآن، سپس داوری‌ها و رهنمودهای پیامبر ﷺ، و پس از آن داوری‌های عادلانه پیشینیان صالح، هنگامی که موضوعی مستقیماً بررسی نشده باشد. مذاهب فقهی این اصول را با روش‌های پذیرفته‌شدهٔ خود برای استنباط احکام بسط می‌دهند؛ این عبارت مجوزی برای صدور مستقل فتوا بدون دانش نیست. جملهٔ پایانی به پرهیز از امور مشکوک ترغیب می‌کند، اما قواعد روشن یا تکلیف به بررسی دقیق را کنار نمی‌گذارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. در پرسش دینی، نخست در پی رهنمودهای روشن در قرآن و سنت باشید.
  2. در مسئله‌ای پیچیده با عالمی مورداعتماد مشورت کنید و بدون دانش حکم ندهید.
  3. اگر شخصاً دچار تردید هستید، راه روشن و مجاز را انتخاب کنید، به‌شرط آنکه این کار حقی تثبیت‌شده یا تکلیفی واجب را نقض نکند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.