Sunan an-Nasa'i، حدیث 5399
روایتشده توسط Umar ibn al-Khattab. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Umar ibn al-Khattab
روایت
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الشَّيْبَانِيِّ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ شُرَيْحٍ، أَنَّهُ كَتَبَ إِلَى عُمَرَ يَسْأَلُهُ فَكَتَبَ إِلَيْهِ أَنِ اقْضِ بِمَا فِي كِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَبِسُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلاَ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاقْضِ بِمَا قَضَى بِهِ الصَّالِحُونَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلاَ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلَمْ يَقْضِ بِهِ الصَّالِحُونَ فَإِنْ شِئْتَ فَتَقَدَّمْ وَإِنْ شِئْتَ فَتَأَخَّرْ وَلاَ أَرَى التَّأَخُّرَ إِلاَّ خَيْرًا لَكَ وَالسَّلاَمُ عَلَيْكُمْ.
محمد بن بشار به ما خبر داد و گفت: ابوعامر برای ما حدیث کرد و گفت: سفیان برای ما حدیث کرد، از شیبانی، از شعبی، از شریح که او نامهای به عمر نوشت و از وی پرسشی نمود. عمر در پاسخ به او نوشت:
«بر اساس آنچه در کتاب الله آمده است داوری کن. اگر در کتاب الله نیافتی، پس بر اساس سنت رسول الله ﷺ داوری کن. اگر در کتاب الله و سنت رسول الله ﷺ نیافتی، آنگاه بر اساس آنچه صالحان داوری کردهاند، حکم صادر کن. و اگر در کتاب الله و سنت رسول الله ﷺ نبود و صالحان نیز در آن مورد حکمی نکرده بودند، پس اگر خواستی پیشروی کن (اجتهاد ورز) و اگر خواستی عقبنشینی کن (از صدور حکم خودداری ورز). اما به گمان من، عقبنشینی و احتیاط برای تو بهتر است. و سلام بر شما باد.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
عمر برای قاضیان منابع را بهترتیب بیان میکند و آنان را به احتیاط سفارش میکند.
در یک پرونده یا اختلاف، تصمیمی بگیرید.
پیشینیان پرهیزکار و مورداعتمادی که عادلانه داوری میکردند.
وقتی مبنای موجود بهاندازه کافی روشن نیست، داوری را به تعویق بیندازید.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که قاضی ابتدا به قرآن و سپس به سنت رجوع میکند. در مسئلهای که پاسخ مستقیمی ندارد، او از داوریهای معتبر پیشین بهره میگیرد و با دقت اجتهاد میکند. سخنان عمر تجویز خودرأیی نیست: تخصص، دلیل و عدالت همچنان ضروریاند. مذاهب فقهی از روشهای پذیرفتهشده استنباط پیروی میکنند و ممکن است در چگونگی بهکارگیری آنها اختلاف داشته باشند.
- در اختلافها، پیش از شکلدادن به داوری، ابتدا در قرآن و سنت به دنبال رهنمودهای روشن باشید.
- در مسائل پیچیده با افراد متخصص و مورداعتماد مشورت کنید و استدلال خود را با دقت روشن سازید.
- وقتی واقعیتها یا مبنای داوری را بهقدر کافی نمیدانید، حکم قطعی ندهید؛ ابتدا موضوع را بیشتر بررسی کنید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.