کتاب آداب قضات · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 5397

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Mas'ud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب آداب قضات
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Mas'ud

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عُمَارَةَ، هُوَ ابْنُ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، قَالَ أَكْثَرُوا عَلَى عَبْدِ اللَّهِ ذَاتَ يَوْمٍ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ إِنَّهُ قَدْ أَتَى عَلَيْنَا زَمَانٌ وَلَسْنَا نَقْضِي وَلَسْنَا هُنَالِكَ ثُمَّ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدَّرَ عَلَيْنَا أَنْ بَلَغْنَا مَا تَرَوْنَ فَمَنْ عَرَضَ لَهُ مِنْكُمْ قَضَاءٌ بَعْدَ الْيَوْمِ فَلْيَقْضِ بِمَا فِي كِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ جَاءَ أَمْرٌ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَلْيَقْضِ بِمَا قَضَى بِهِ نَبِيُّهُ صلى الله عليه وسلم فَإِنْ جَاءَ أَمْرٌ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلاَ قَضَى بِهِ نَبِيُّهُ صلى الله عليه وسلم فَلْيَقْضِ بِمَا قَضَى بِهِ الصَّالِحُونَ فَإِنْ جَاءَ أَمْرٌ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلاَ قَضَى بِهِ نَبِيُّهُ صلى الله عليه وسلم وَلاَ قَضَى بِهِ الصَّالِحُونَ فَلْيَجْتَهِدْ رَأْيَهُ وَلاَ يَقُولُ إِنِّي أَخَافُ وَإِنِّي أَخَافُ فَإِنَّ الْحَلاَلَ بَيِّنٌ وَالْحَرَامَ بَيِّنٌ وَبَيْنَ ذَلِكَ أُمُورٌ مُشْتَبِهَاتٌ فَدَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَى مَا لاَ يَرِيبُكَ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ هَذَا الْحَدِيثُ جَيِّدٌ جَيِّدٌ‏.‏

ترجمه

محمد بن علاء به ما خبر داد و گفت: ابومعاویه برای ما حدیث کرد، از اعمش، از عماره یعنی ابن عمیر، از عبدالرحمن بن یزید که گفت: «روزی مردم از عبدالله بسیار پرسیدند، پس عبدالله فرمود:

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

قاضی ابتدا در وحی راهنمایی می‌جوید و سپس با دقت اجتهاد می‌کند.

توضیح واژه‌های دشوار
قضاوت

تصمیم‌گیری دربارهٔ یک اختلاف یا مسئلهٔ حقوقی.

اجتهاد

تلاش تخصصی و سنجیده برای استنباط حکمی اسلامی، هنگامی که منابع مستقیماً به موضوعی نپرداخته‌اند.

مسائل مشتبه

مسائلی که حکم شرعی آنها فوراً روشن نیست و نیازمند بررسی دقیق‌اند.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از این روایت ترتیبی برای بررسی حقوقی برداشت می‌کنند: نخست قرآن، سپس رهنمودها و داوری‌های پیامبر ﷺ، و پس از آن آرای پیشینیان صالح را بررسی کنید. اگر مسئله با این منابع حل نشد، دانشمندِ واجد صلاحیت اجتهاد می‌کند؛ این تشویق به معنای مجوزی برای اظهارنظر شخصیِ غیرمتخصصانه نیست. این متن سخنی از ابن مسعود است و به‌تنهایی گفتاری نبوی به شمار نمی‌آید. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت اجتهاد فقیهان واجد صلاحیت را می‌پذیرند، هرچند در روش‌ها و منابع استنباطی تکمیلی مورد استفادهٔ خود تفاوت دارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. مسئلهٔ حقوقی پیچیده را به عالمی واجد صلاحیت ارجاع دهید، نه اینکه خود حکمی الزام‌آور صادر کنید.
  2. پیش از نتیجه‌گیری، متون مرتبط و سابقه‌های معتبر را بررسی کنید.
  3. اگر دلایل قاطع نیستند، با دقت عمل کنید و از اظهارنظرهایی که بی‌دلیل تردید یا زیان ایجاد می‌کنند بپرهیزید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.