Sunan an-Nasa'i، حدیث 5405
روایتشده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Umar
روایت
أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ، قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ مَعْمَرٍ، ح وَأَنْبَأَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ، وَعَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ بَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ إِلَى بَنِي جَذِيمَةَ فَدَعَاهُمْ إِلَى الإِسْلاَمِ فَلَمْ يُحْسِنُوا أَنْ يَقُولُوا أَسْلَمْنَا فَجَعَلُوا يَقُولُونَ صَبَأْنَا وَجَعَلَ خَالِدٌ قَتْلاً وَأَسْرًا - قَالَ - فَدَفَعَ إِلَى كُلِّ رَجُلٍ أَسِيرَهُ حَتَّى إِذَا أَصْبَحَ يَوْمُنَا أَمَرَ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ أَنْ يَقْتُلَ كُلُّ رَجُلٍ مِنَّا أَسِيرَهُ . قَالَ ابْنُ عُمَرَ فَقُلْتُ وَاللَّهِ لاَ أَقْتُلُ أَسِيرِي وَلاَ يَقْتُلُ أَحَدٌ - وَقَالَ بِشْرٌ - مِنْ أَصْحَابِي أَسِيرَهُ - قَالَ - فَقَدِمْنَا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَذُكِرَ لَهُ صُنْعُ خَالِدٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَرَفَعَ يَدَيْهِ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَبْرَأُ إِلَيْكَ مِمَّا صَنَعَ خَالِدٌ " . قَالَ زَكَرِيَّا فِي حَدِيثِهِ فَذُكِرَ وَفِي حَدِيثِ بِشْرٍ فَقَالَ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَبْرَأُ إِلَيْكَ مِمَّا صَنَعَ خَالِدٌ " . مَرَّتَيْنِ .
زکریا بن یحیی به ما خبر داد و گفت: عبدالاعلی بن حماد برای ما حدیث کرد و گفت: بشر بن سری برای ما حدیث کرد و گفت: عبدالله بن مبارک از معمر برای ما حدیث کرد. (سند دیگر): احمد بن علی بن سعید به ما اطلاع داد و گفت: یحیی بن معین برای ما حدیث کرد و گفت: هشام بن یوسف و عبدالرزاق از معمر، از زهری، از سالم، از پدرش روایت کردند که گفت: پیامبر ﷺ خالد بن ولید را به سوی قبیله بنی جذیمه فرستادند. او آنان را به اسلام دعوت کرد، اما آنها نتوانستند بگویند
«اسلمنا» (مسلمان شدیم)، بلکه میگفتند «صبأنا» (دین خود را تغییر دادیم). سپس خالد شروع به کشتن و اسیر گرفتن کرد. راوی میگوید: سپس هر کس اسیر خود را تحویل داد تا اینکه صبح آن روز فرا رسید و خالد بن ولید دستور داد که هر مردی از ما اسیر خود را بکشد. ابن عمر گفت: من گفتم: «به خدا سوگند، من اسیرم را نمیکشم و هیچیک از یارانم نیز اسیرشان را نکشتند.» سپس نزد پیامبر ﷺ بازگشتیم و ماجرای کار خالد به ایشان گزارش شد. آنگاه پیامبر ﷺ دستان خود را بالا بردند و دو بار فرمودند: «بار خدایا، من از آنچه خالد انجام داده است، به سوی تو برائت میجویم.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ کشتن ناحق اسیران بنیجذیمه را رد کرد.
پیامبر ﷺ خالد بن ولید را به سوی بنیجذیمه فرستاد تا آنان را به اسلام دعوت کند. وقتی سخنانشان بهدرستی فهمیده نشد، ماجرا به کشته و اسیر شدن افرادی انجامید. پیامبر ﷺ این اقدام را نپذیرفت و بیزاری خود را از آن اعلام کرد.
یعنی: تسلیم خدا شدهایم؛ در این بافت، یعنی اسلام آوردهایم.
تعبیری که آنان در اینجا به کار بردند، زیرا نمیتوانستند عبارت درست را بهخوبی ادا کنند؛ خالد آن را اشتباه فهمید.
پیامبر ﷺ از خدا خواست گواه باشد که اقدام توصیفشده را تأیید نمیکند.
عالمان از این روایت نتیجه میگیرند که رهبران و فرستادگان باید با سخنان مبهم بااحتیاط برخورد کنند و نخست مقصود گوینده را روشن سازند. فرمان یک فرمانده، کشتن ناحق را توجیه نمیکند: ابن عمر از کشتن اسیر خودداری کرد و پیامبر ﷺ اقدام خالد را رد کرد. این روایت تأکید میکند که اختیار و اقتدار همواره به عدالت و پاسداری از جان انسانها مقید است.
- پیش از آنکه سخنان نامطمئن یا نادرستِ کسی را دلیلی علیه او بدانید، از او توضیح بخواهید.
- از فرمانی که مستلزم خشونت ناحق علیه اسیر است سرپیچی کنید و از نهادهای صالح و عادلانه پناه بخواهید.
- رهبران باید خطاها را بپذیرند، بیعدالتی را رد کنند و مراقب باشند با افراد درگیر عادلانه رفتار شود.
این روایت موارد محدودی را بیان میکند که در آنها ریختن خون مسلمان جایز است؛ در کنار هم، این متون تأکید میکنند که کشتن خودسرانه جایز نیست.
Sunan an-Nasa'i · #5406 (Sahih)این روایت صحیح در همان کتابِ آداب قاضی آمده و زمینهای تکمیلی دربارهٔ مسئولیت صاحبان اختیار فراهم میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.