کتاب اذان · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 632

روایت‌شده توسط Abu Mahdhurah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب اذان
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Mahdhurah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحَسَنِ، وَيُوسُفُ بْنُ سَعِيدٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - قَالاَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي مَحْذُورَةَ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مُحَيْرِيزٍ، أَخْبَرَهُ - وَكَانَ، يَتِيمًا فِي حَجْرِ أَبِي مَحْذُورَةَ حَتَّى جَهَّزَهُ إِلَى الشَّامِ - قَالَ قُلْتُ لأَبِي مَحْذُورَةَ إِنِّي خَارِجٌ إِلَى الشَّامِ وَأَخْشَى أَنْ أُسْأَلَ عَنْ تَأْذِينِكَ فَأَخْبَرَنِي أَنَّ أَبَا مَحْذُورَةَ قَالَ لَهُ خَرَجْتُ فِي نَفَرٍ فَكُنَّا بِبَعْضِ طَرِيقِ حُنَيْنٍ مَقْفَلَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ حُنَيْنٍ فَلَقِيَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَعْضِ الطَّرِيقِ فَأَذَّنَ مُؤَذِّنُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالصَّلاَةِ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَمِعْنَا صَوْتَ الْمُؤَذِّنِ وَنَحْنُ عَنْهُ مُتَنَكِّبُونَ فَظَلِلْنَا نَحْكِيهِ وَنَهْزَأُ بِهِ فَسَمِعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الصَّوْتَ فَأَرْسَلَ إِلَيْنَا حَتَّى وَقَفْنَا بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَيُّكُمُ الَّذِي سَمِعْتُ صَوْتَهُ قَدِ ارْتَفَعَ ‏"‏ ‏.‏ فَأَشَارَ الْقَوْمُ إِلَىَّ وَصَدَقُوا فَأَرْسَلَهُمْ كُلَّهُمْ وَحَبَسَنِي فَقَالَ ‏"‏ قُمْ فَأَذِّنْ بِالصَّلاَةِ ‏"‏ ‏.‏ فَقُمْتُ فَأَلْقَى عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم التَّأْذِينَ هُوَ بِنَفْسِهِ قَالَ ‏"‏ قُلِ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ ارْجِعْ فَامْدُدْ صَوْتَكَ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ قُلْ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَىَّ عَلَى الصَّلاَةِ حَىَّ عَلَى الصَّلاَةِ حَىَّ عَلَى الْفَلاَحِ حَىَّ عَلَى الْفَلاَحِ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ دَعَانِي حِينَ قَضَيْتُ التَّأْذِينَ فَأَعْطَانِي صُرَّةً فِيهَا شَىْءٌ مِنْ فِضَّةٍ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مُرْنِي بِالتَّأْذِينِ بِمَكَّةَ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ قَدْ أَمَرْتُكَ بِهِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَدِمْتُ عَلَى عَتَّابِ بْنِ أَسِيدٍ عَامِلِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمَكَّةَ فَأَذَّنْتُ مَعَهُ بِالصَّلاَةِ عَنْ أَمْرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

ترجمه

ابراهیم بن حسن و یوسف بن سعید به ما خبر دادند — و این لفظ از اوست — هر دو گفتند: حجاج برای ما حدیث کرد، از ابن جریج، او گفت: عبدالعزیز بن عبدالملک بن ابی محذوره برایم حدیث کرد که عبدالله بن محیریز به او خبر داده است — و او یتیمی در دامان ابی محذوره بود تا اینکه او را برای رفتن به شام آماده کرد — گفت: به ابی محذوره گفتم:

«من عازم شام هستم و می‌ترسم که درباره شیوه اذان تو از من پرسیده شود.» پس او به من خبر داد که ابی محذوره به او گفته بود: من همراه گروهی بیرون رفتم و در بخشی از راه حنین بودیم هنگامی که رسول الله ﷺ از حنین بازمی‌گشت. رسول الله ﷺ در بین راه با ما برخورد کردند و مؤذنِ رسول الله ﷺ در حضور ایشان برای نماز اذان گفت. ما صدای مؤذن را شنیدیم در حالی که از آن روی گردان بودیم، پس شروع به تقلید و مسخره کردن آن کردیم. رسول الله ﷺ صدا را شنیدند و کسی را به سوی ما فرستادند تا اینکه در برابر ایشان ایستادیم. رسول الله ﷺ فرمودند: «کدام یک از شماست که صدایش را بلند شنیدم؟» مردم به من اشاره کردند و راست گفتند. ایشان همه آنان را رها کردند اما مرا نگه داشتند و فرمودند: «برخیز و برای نماز اذان بگو.» من برخاستم و رسول الله ﷺ شخصاً اذان را به من آموختند. فرمودند: «بگو: الله اکبر، الله اکبر، الله اکبر، الله اکبر؛ اشهد ان لا اله الا الله، اشهد ان لا اله الا الله؛ اشهد ان محمداً رسول الله، اشهد ان محمداً رسول الله.» سپس فرمودند: «بازگرد و صدایت را بلند کن: اشهد ان لا اله الا الله، اشهد ان لا اله الا الله؛ اشهد ان محمداً رسول الله، اشهد ان محمداً رسول الله؛ حی علی الصلوة، حی علی الصلوة؛ حی علی الفلاح، حی علی الفلاح؛ الله اکبر، الله اکبر؛ لا اله الا الله.» سپس چون اذان را به پایان رساندم، مرا فراخواندند و کیسه‌ای حاوی مقداری نقره به من دادند. گفتم: «ای رسول خدا، مرا به اذان گفتن در مکه امر فرمایید.» فرمودند: «تو را به آن امر کردم.» سپس نزد عتاب بن اسید، کارگزار رسول الله ﷺ در مکه رفتم و به دستور رسول الله ﷺ همراه او برای نماز اذان گفتم.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ اذان را به ابومحذوره آموخت و او را در مکه به این کار گماشت.

پیشینه و سبب بیان

ابومحذوره نقل می‌کند که وقتی پیامبر ﷺ از حنین بازمی‌گشت، او و همراهانش صدای مؤذن را تقلید و مسخره کردند. پیامبر ﷺ دیگران را رها کرد، اذان را به ابومحذوره آموخت و به او دستور داد که در مکه اذان بگوید.

توضیح واژه‌های دشوار
اذان

ندایی که فرارسیدن وقت نماز را اعلام می‌کند.

شام

نام تاریخی سرزمین شام بزرگ.

حَيَّ عَلَى الْفَلَاح

«به سوی رستگاری بشتابید»؛ دعوتی به نماز برای جستن پاداش خداوند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که پیامبر ﷺ ابومحذوره را فقط اصلاح نکرد، بلکه به او آموزش داد و مسئولیتی نیز سپرد. این روایت به شکل شناخته‌شدهٔ اذان ابومحذوره کمک می‌کند؛ اذانی که در آغاز آن چهار بار الله‌اکبر گفته می‌شود و شهادت‌ها تکرار می‌شوند. مذاهب فقهی چندین صورت معتبر از اذان را می‌پذیرند؛ جزئیات تکرار و عبارت‌بندی میان آن‌ها تفاوت دارد. این رویداد همچنین نشان می‌دهد که انتصاب مؤذن می‌تواند از سوی رهبری صلاحیت‌دار تأیید شود.

درس‌هایی برای امروز
  1. دیگران را با خرد اصلاح کنید: مرزهای روشن را با آموزش و فرصتی برای پذیرفتن مسئولیت همراه سازید.
  2. اذان را با دقت بیاموزید و به صورت‌های گوناگون و معتبرِ نقل‌شدهٔ آن احترام بگذارید.
  3. از صدا و توانایی‌های خود برای عبادت و خدمت به جامعه بهره ببرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.