کتاب امامت نماز · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 834

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب امامت نماز
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aisha

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ الْعَنْبَرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ، عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ فَقُلْتُ أَلاَ تُحَدِّثِينِي عَنْ مَرَضِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَتْ لَمَّا ثَقُلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ أَصَلَّى النَّاسُ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْنَا لاَ وَهُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ ‏"‏ ‏.‏ فَفَعَلْنَا فَاغْتَسَلَ ثُمَّ ذَهَبَ لِيَنُوءَ فَأُغْمِيَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَفَاقَ فَقَالَ ‏"‏ أَصَلَّى النَّاسُ ‏"‏ ‏.‏ قُلْنَا لاَ هُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ ‏"‏ ‏.‏ فَفَعَلْنَا فَاغْتَسَلَ ثُمَّ ذَهَبَ لِيَنُوءَ ثُمَّ أُغْمِيَ عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ فِي الثَّالِثَةِ مِثْلَ قَوْلِهِ قَالَتْ وَالنَّاسُ عُكُوفٌ فِي الْمَسْجِدِ يَنْتَظِرُونَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِصَلاَةِ الْعِشَاءِ فَأَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى أَبِي بَكْرٍ ‏"‏ أَنْ صَلِّ بِالنَّاسِ ‏"‏ ‏.‏ فَجَاءَهُ الرَّسُولُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُكَ أَنْ تُصَلِّيَ بِالنَّاسِ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ رَجُلاً رَقِيقًا فَقَالَ يَا عُمَرُ صَلِّ بِالنَّاسِ ‏.‏ فَقَالَ أَنْتَ أَحَقُّ بِذَلِكَ ‏.‏ فَصَلَّى بِهِمْ أَبُو بَكْرٍ تِلْكَ الأَيَّامَ ثُمَّ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَجَدَ مِنْ نَفْسِهِ خِفَّةً فَجَاءَ يُهَادَى بَيْنَ رَجُلَيْنِ أَحَدُهُمَا الْعَبَّاسُ لِصَلاَةِ الظُّهْرِ فَلَمَّا رَآهُ أَبُو بَكْرٍ ذَهَبَ لِيَتَأَخَّرَ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ لاَ يَتَأَخَّرَ وَأَمَرَهُمَا فَأَجْلَسَاهُ إِلَى جَنْبِهِ فَجَعَلَ أَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي قَائِمًا وَالنَّاسُ يُصَلُّونَ بِصَلاَةِ أَبِي بَكْرٍ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي قَاعِدًا ‏.‏ فَدَخَلْتُ عَلَى ابْنِ عَبَّاسٍ فَقُلْتُ أَلاَ أَعْرِضُ عَلَيْكَ مَا حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ عَنْ مَرَضِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ نَعَمْ ‏.‏ فَحَدَّثْتُهُ فَمَا أَنْكَرَ مِنْهُ شَيْئًا غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَسَمَّتْ لَكَ الرَّجُلَ الَّذِي كَانَ مَعَ الْعَبَّاسِ قُلْتُ لاَ ‏.‏ قَالَ هُوَ عَلِيٌّ كَرَّمَ اللَّهُ وَجْهَهُ ‏.‏

ترجمه

عباس بن عبدالعظیم عنبری به ما خبر داد و گفت: عبدالرحمن بن مهدی برای ما حدیث کرد و گفت: زائده برای ما حدیث کرد، از موسی بن ابی عایشه، از عبیدالله بن عبدالله که گفت: بر عایشه وارد شدم و گفتم: آیا مرا از بیماری رسول خدا ﷺ آگاه نمی‌کنی؟ او گفت: چون بیماری رسول خدا ﷺ شدید شد، فرمود:

«آیا مردم نماز خوانده‌اند؟» گفتیم: خیر، آنان منتظر شما هستند ای رسول خدا. فرمود: «برای من در تشتی آب بریزید.» ما چنین کردیم و ایشان غسل کردند، سپس خواستند برخیزند که بیهوش شدند. چون به هوش آمدند فرمود: «آیا مردم نماز خوانده‌اند؟» گفتیم: خیر، منتظر شما هستند ای رسول خدا. فرمود: «برای من در تشتی آب بریزید.» ما چنین کردیم و ایشان غسل کردند و خواستند برخیزند که دوباره بیهوش شدند. بار سوم نیز همان سخن را تکرار کردند. عایشه گفت: مردم در مسجد گرد آمده بودند و منتظر رسول خدا ﷺ برای نماز عشا بودند. پس رسول خدا ﷺ به ابوبکر پیام فرستاد که: «با مردم نماز بخوان.» پیام‌آور نزد او آمد و گفت: رسول خدا ﷺ تو را فرمان می‌دهد که با مردم نماز بخوانی. ابوبکر مردی نرم‌دل بود، پس گفت: ای عمر! با مردم نماز بخوان. اما عمر گفت: تو به این کار سزاوارتری. بنابراین ابوبکر در آن روزها با مردم نماز خواند. سپس چون رسول خدا ﷺ در خود سبکی احساس کرد، برای نماز ظهر در حالی که دو مرد ایشان را حمایت می‌کردند و یکی از آنان عباس بود، آمدند. چون ابوبکر ایشان را دید، خواست عقب برود، اما رسول خدا ﷺ به او اشاره کرد که عقب نرود. و به آن دو نفر دستور داد تا ایشان را در کنار ابوبکر بنشانند. پس ابوبکر ایستاده نماز می‌خواند و مردم به نماز ابوبکر اقتدا می‌کردند و رسول خدا ﷺ نشسته نماز می‌خواندند. عبیدالله گفت: بر ابن عباس وارد شدم و گفتم: آیا آنچه عایشه درباره بیماری رسول خدا ﷺ برایم نقل کرد، برایت بازگو نکنم؟ گفت: آری. من ماجرا را برایش نقل کردم و او هیچ‌چیز از آن را انکار نکرد، جز اینکه پرسید: آیا عایشه نام مردی را که همراه عباس بود برایت ذکر کرد؟ گفتم: خیر. گفت: او علی بود، خداوند چهره‌اش را گرامی باد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ هنگامی که بیمار بود، ابوبکر را مأمور کرد تا امامت نماز جماعت را بر عهده بگیرد.

پیشینه و سبب بیان

این روایت از بیماری سخت پیامبر ﷺ می‌گوید. هنگامی که ایشان نتوانست مردم را در نماز امامت کند، به ابوبکر دستور داد پیش‌نماز شود؛ سپس خود در حالی که نشسته بود، کنار ابوبکر نماز خواند و ابوبکر ایستاده امامت کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
غسل

شست‌وشوی کامل و آیینی بدن.

عشاء

نماز واجب شب.

ظهر

نماز واجب نیمروز.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که اگر بیماری مانع امامت امام شود، او می‌تواند شخص دیگری را به جای خود بگمارد و ابوبکر به فرمان صریح پیامبر ﷺ نمازها را امامت کرد. همچنین به این رویداد برای جواز نماز جماعت در حالتی استناد شده است که امام نشسته نماز می‌خواند و مأمومان ایستاده‌اند؛ فقیهان چگونگی تطبیق این حکم را در کنار روایت‌های دیگر دربارهٔ حالت نماز امام و جماعت بررسی می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر بیماری یا مانعی پیش آمد، به‌موقع فرد شایسته‌ای را برای امامت نماز جماعت تعیین کنید.
  2. منظم از امام پیروی کنید و اجازه ندهید تردید شخصی عبادت جمعی را مختل کند.
  3. هنگام بیماری توان فرد را در نظر بگیرید و کمک کنید با ایمنی به نماز برسد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.