Sunan an-Nasa'i، حدیث 835
روایتشده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از النسائي تا پیامبر ﷺ
- 1مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍآن را به النسائي روایت کرد
- 2سُفْيَانُ
- 3عَمْرٍو
- 4جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ
- 5رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.
روایت
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ كَانَ مُعَاذٌ يُصَلِّي مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى قَوْمِهِ يَؤُمُّهُمْ فَأَخَّرَ ذَاتَ لَيْلَةٍ الصَّلاَةَ وَصَلَّى مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ رَجَعَ إِلَى قَوْمِهِ يَؤُمُّهُمْ فَقَرَأَ سُورَةَ الْبَقَرَةِ فَلَمَّا سَمِعَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ تَأَخَّرَ فَصَلَّى ثُمَّ خَرَجَ فَقَالُوا نَافَقْتَ يَا فُلاَنُ . فَقَالَ وَاللَّهِ مَا نَافَقْتُ وَلآتِيَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأُخْبِرُهُ . فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ مُعَاذًا يُصَلِّي مَعَكَ ثُمَّ يَأْتِينَا فَيَؤُمُّنَا وَإِنَّكَ أَخَّرْتَ الصَّلاَةَ الْبَارِحَةَ فَصَلَّى مَعَكَ ثُمَّ رَجَعَ فَأَمَّنَا فَاسْتَفْتَحَ بِسُورَةِ الْبَقَرَةِ فَلَمَّا سَمِعْتُ ذَلِكَ تَأَخَّرْتُ فَصَلَّيْتُ وَإِنَّمَا نَحْنُ أَصْحَابُ نَوَاضِحَ نَعْمَلُ بِأَيْدِينَا . فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " يَا مُعَاذُ أَفَتَّانٌ أَنْتَ اقْرَأْ بِسُورَةِ كَذَا وَسُورَةِ كَذَا " .
محمد بن منصور به ما خبر داد و گفت: سفیان برای ما حدیث کرد، از عمرو، که گفت: شنیدم جابر بن عبدالله میگفت:
«معاذ همراه پیامبر ﷺ نماز میخواند، سپس نزد قوم خود بازمیگشت و امامت آنان را بر عهده میگرفت. یک شب نماز به تأخیر افتاد، پس او با پیامبر ﷺ نماز خواند، سپس نزد قومش بازگشت و امامت ایشان را بر عهده گرفت و سوره بقره را قرائت کرد. وقتی مردی از قوم این را شنید، کنار رفت و به تنهایی نماز خواند و سپس خارج شد. مردم به او گفتند: 'ای فلانی، آیا منافق شدهای؟' او گفت: 'به خدا سوگند، منافق نشدهام و حتماً نزد پیامبر ﷺ خواهم رفت و به ایشان اطلاع خواهم داد.' پس نزد پیامبر ﷺ آمد و عرض کرد: 'یا رسولالله ﷺ، معاذ با شما نماز میخواند، سپس نزد ما میآید و امامت ما را بر عهده میگیرد. دیشب شما نماز را به تأخیر انداختید، پس او با شما نماز خواند، سپس بازگشت و امامت ما را بر عهده گرفت و سوره بقره را آغاز کرد. وقتی این را شنیدم، کنار رفتم و به تنهایی نماز خواندم، زیرا ما صاحبان شتران آبکش هستیم و با دستانمان کار سخت میکنیم.' آنگاه پیامبر ﷺ به او فرمودند: 'ای معاذ، آیا میخواهی مردم را به فتنه (سختی) بیندازی؟ فلان سوره و فلان سوره را بخوان.'»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
امام هنگام تلاوت، توان و شرایط نمازگزاران را در نظر میگیرد.
معاذ بن جبل ابتدا با پیامبر ﷺ نماز میخواند و سپس نزد قوم خود بازمیگشت تا امام جماعت آنان شود. شبی سورهٔ بقره را تلاوت کرد؛ مردی از صف بیرون رفت تا بهتنهایی نماز بخواند و به پیامبر ﷺ گفت که مردم کارهای سنگین بدنی انجام میدهند.
کسی که در نماز پیشنماز دیگران میشود.
بلندترین سورهٔ قرآن.
هشداری به این معنا: آیا مردم را بیدلیل به زحمت میاندازی یا آنان را سردرگم میکنی؟
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که امام باید شرایط و توان کسانی را که پشت سر او نماز میخوانند در نظر بگیرد. تلاوت طولانی فینفسه جایز است، اما کسی که امامت دیگران را بر عهده دارد باید اندازهای متناسب برگزیند و از تحمیل دشواری بیدلیل بپرهیزد. مذاهب فقهی شناختهشده این اصل را میپذیرند؛ کاربرد دقیق آن نیز تا حدی به نوع نماز و شرایط جماعت بستگی دارد.
- اگر امام جماعت هستی، مدت تلاوت را با در نظر گرفتن کسانی که پشت سرت نماز میخوانند تنظیم کن.
- اعتراض را محترمانه مطرح کن و توضیح بده چه دشواری عملیای را تجربه میکنی.
- اگر کسی به دلیلی موجه رفتاری متفاوت دارد، شتابزده او را به دورویی متهم نکن.
این روایت از این اصل پشتیبانی میکند که پیشنماز باید نمازگزاران را در نظر بگیرد.
Sahih al-Bukhari · #6106 (Sahih)این روایت جابر نیز دربارهٔ معاذ است که پس از نماز با پیامبر ﷺ، برای قوم خود امامت میکرد.
Sunan an-Nasa'i · #837 (Sahih)این روایت به فضیلت ویژهٔ نماز جماعت میپردازد؛ امام باید در برپایی آن، همراهی جماعت را در نظر بگیرد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.