کتاب صلوة · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 149

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب صلوة
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَيَّاشِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ، عَنْ حَكِيمِ بْنِ حَكِيمٍ، وَهُوَ ابْنُ عَبَّادِ بْنِ حُنَيْفٍ أَخْبَرَنِي نَافِعُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ أَمَّنِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ عِنْدَ الْبَيْتِ مَرَّتَيْنِ فَصَلَّى الظُّهْرَ فِي الأُولَى مِنْهُمَا حِينَ كَانَ الْفَىْءُ مِثْلَ الشِّرَاكِ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ حِينَ كَانَ كُلُّ شَيْءٍ مِثْلَ ظِلِّهِ ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ حِينَ وَجَبَتِ الشَّمْسُ وَأَفْطَرَ الصَّائِمُ ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ حِينَ غَابَ الشَّفَقُ ثُمَّ صَلَّى الْفَجْرَ حِينَ بَرَقَ الْفَجْرُ وَحَرُمَ الطَّعَامُ عَلَى الصَّائِمِ ‏.‏ وَصَلَّى الْمَرَّةَ الثَّانِيَةَ الظُّهْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّ كُلِّ شَيْءٍ مِثْلَهُ لِوَقْتِ الْعَصْرِ بِالأَمْسِ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّ كُلِّ شَيْءٍ مِثْلَيْهِ ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ لِوَقْتِهِ الأَوَّلِ ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ الآخِرَةَ حِينَ ذَهَبَ ثُلُثُ اللَّيْلِ ثُمَّ صَلَّى الصُّبْحَ حِينَ أَسْفَرَتِ الأَرْضُ ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَىَّ جِبْرِيلُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ هَذَا وَقْتُ الأَنْبِيَاءِ مِنْ قَبْلِكَ ‏.‏ وَالْوَقْتُ فِيمَا بَيْنَ هَذَيْنِ الْوَقْتَيْنِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَبُرَيْدَةَ وَأَبِي مُوسَى وَأَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ وَأَبِي سَعِيدٍ وَجَابِرٍ وَعَمْرِو بْنِ حَزْمٍ وَالْبَرَاءِ وَأَنَسٍ ‏.‏

ترجمه

هناد بن سری به ما حدیث کرد، عبدالرحمن بن ابی‌الزناد به ما حدیث کرد، از عبدالرحمن بن حارث بن عیاش بن ابی‌ربیعه، از حکیم بن حکیم که پسر عبّاد بن حنیف است؛ نافع بن جبیر بن مطعم مرا خبر داد و گفت: ابن عباس مرا خبر داد که پیامبر ﷺ فرمودند:

«جبرئیل علیه‌السلام دو بار در کنار بیت‌الله مرا امامت کرد. بار اول نماز ظهر را زمانی خواند که سایه مانند بند کفش بود. سپس نماز عصر را زمانی خواند که سایهٔ هر چیز به اندازهٔ خود آن شیء شد. سپس نماز مغرب را هنگامی که خورشید غروب کرد و روزه‌دار افطار نمود، خواند. سپس نماز عشا را زمانی که شفق ناپدید شد، خواند. سپس نماز فجر را هنگامی که سپیده دمید و خوردن و آشامیدن بر روزه‌دار حرام گشت، خواند. بار دوم نماز ظهر را زمانی خواند که سایهٔ هر چیز به اندازهٔ خود آن شد، یعنی در وقت عصر روز پیش. سپس نماز عصر را زمانی خواند که سایهٔ هر چیز دو برابر آن شد. سپس نماز مغرب را در همان وقت اولش خواند. سپس نماز عشای آخر را زمانی که یک‌سوم شب گذشت، خواند. سپس نماز صبح را هنگامی که زمین روشن شد، خواند. آنگاه جبرئیل رو به من کرد و گفت: ای محمد! این اوقات پیامبران پیش از توست و وقت نماز میان این دو زمان است.» ابوعیسی می‌گوید: در این باب از ابوهُریره، بُریده، ابوموسی، ابومسعود انصاری، ابوسعید، جابر، عمرو بن حزم، براء و انس نیز روایت شده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

جبرئیل زمان‌های نماز را با خواندن هر نماز در دو حدّ زمانی آموزش داد.

توضیح واژه‌های دشوار
الفَيْء

سایه‌ای که پس از رسیدن خورشید به اوج دیده می‌شود.

شفق

روشنایی آسمان پس از غروب خورشید؛ در اینجا ناپدیدشدن آن نشان‌دهندهٔ آغاز وقت عشا است.

زمین روشن شد

روشنایی صبح آشکار شده بود؛ این عبارت به زمانی دیرتر برای نماز فجر اشاره دارد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از دو نوبت نماز چنین برداشت می‌کنند که هر نماز بازه‌ای زمانی دارد که لحظات یادشده حدود آن را مشخص می‌کنند. مذاهب فقهی دربارهٔ برخی جزئیات، مانند حد دقیق آغاز و پایان عصر و عشا و ترجیح نمازخواندن در وقت زودتر یا دیرتر، اختلاف دارند. بنابراین، حدیث راهنمایی‌هایی ارائه می‌دهد و اجرای عملی آن نیز تا اندازه‌ای به روایات دیگر و تفسیر فقهی متکی است.

درس‌هایی برای امروز
  1. نمازهایت را بر اساس وقت‌های تعیین‌شده برنامه‌ریزی کن و بی‌دلیل آن‌ها را به تأخیر نینداز.
  2. برای محل زندگی‌ات از تقویم معتبر اوقات نماز استفاده کن و نشانه‌های خورشید و سپیده‌دم را در نظر بگیر.
  3. اختلاف‌نظرهای فقهی را با احترام بیاموز و عمل خود را بر دانش معتبر استوار کن.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.