کتاب صلوة · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 152

روایت‌شده توسط Buraidah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب صلوة
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Buraidah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، وَالْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّارُ، وَأَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى الْمَعْنَى، وَاحِدٌ، قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ الأَزْرَقُ، عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَجُلٌ فَسَأَلَهُ عَنْ مَوَاقِيتِ الصَّلاَةِ فَقَالَ ‏"‏ أَقِمْ مَعَنَا إِنْ شَاءَ اللَّهُ ‏"‏ ‏.‏ فَأَمَرَ بِلاَلاً فَأَقَامَ حِينَ طَلَعَ الْفَجْرُ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَقَامَ حِينَ زَالَتِ الشَّمْسُ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ بَيْضَاءُ مُرْتَفِعَةٌ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْمَغْرِبِ حِينَ وَقَعَ حَاجِبُ الشَّمْسِ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعِشَاءِ فَأَقَامَ حِينَ غَابَ الشَّفَقُ ثُمَّ أَمَرَهُ مِنَ الْغَدِ فَنَوَّرَ بِالْفَجْرِ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالظُّهْرِ فَأَبْرَدَ وَأَنْعَمَ أَنْ يُبْرِدَ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعَصْرِ فَأَقَامَ وَالشَّمْسُ آخِرَ وَقْتِهَا فَوْقَ مَا كَانَتْ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَخَّرَ الْمَغْرِبَ إِلَى قُبَيْلِ أَنْ يَغِيبَ الشَّفَقُ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعِشَاءِ فَأَقَامَ حِينَ ذَهَبَ ثُلُثُ اللَّيْلِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَيْنَ السَّائِلُ عَنْ مَوَاقِيتِ الصَّلاَةِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ الرَّجُلُ أَنَا ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ مَوَاقِيتُ الصَّلاَةِ كَمَا بَيْنَ هَذَيْنِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ ‏.‏ قَالَ وَقَدْ رَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ أَيْضًا ‏.‏

ترجمه

احمد بن منیع، حسن بن صباح بزار و احمد بن محمد بن موسی با معنای یکسان برای ما حدیث کردند و گفتند: اسحاق بن یوسف ازرق از سفیان ثوری، او از علقمه بن مرثد، او از سلیمان بن بریده و او از پدرش روایت کرده است که گفت: مردی نزد پیامبر ﷺ آمد و از ایشان درباره اوقات نماز پرسید. پس فرمودند:

«ان‌شاءالله با ما بمان.» سپس به بلال دستور دادند و او هنگام طلوع فجر اقامه گفت. آنگاه به او دستور دادند و هنگام زوال خورشید اقامه گفت و پیامبر ﷺ نماز ظهر را خواندند. سپس به او دستور دادند و برای نماز عصر اقامه گفت در حالی که خورشید بالا و سفید بود. بعداً به او دستور دادند تا هنگام غروب لبه خورشید نماز مغرب را بخواند. سپس به او دستور دادند تا برای نماز عشا اقامه گوید و او پس از ناپدید شدن شفق اقامه گفت. فردای آن روز به او دستور دادند تا نماز صبح را هنگام روشن شدن نور فجر بخواند. سپس به او دستور دادند تا نماز ظهر را بخواند، پس او تا خنک شدن هوا صبر کرد. سپس به او دستور دادند تا نماز عصر را بخواند و او زمانی اقامه گفت که خورشید در آخرین وقت خود بود و پایین‌تر از روز قبل قرار داشت. سپس به او دستور دادند تا نماز مغرب را تا نزدیک ناپدید شدن شفق به تأخیر اندازد. سپس به او دستور دادند تا نماز عشا را بخواند و او پس از گذشت یک‌سوم شب اقامه گفت. سپس فرمودند: «پرسشگر درباره اوقات نماز کجاست؟» آن مرد گفت: «من هستم.» پس فرمودند: «اوقات نماز میان این دو زمان است.» ابوعیسی می‌گوید: این حدیث حسن غریب صحیح است. و گفته است: شعبه نیز این حدیث را از علقمه بن مرثد روایت کرده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

وقت‌های نماز در محدوده‌ای گسترده قرار دارند که پیامبر ﷺ آن را نشان داد.

پیشینه و سبب بیان

مردی از پیامبر ﷺ دربارهٔ وقت‌های نماز پرسید. پیامبر ﷺ از او خواست دو روز نزد ایشان بماند و با برگزاری نمازها، مرزهای این وقت‌ها را به او نشان داد.

توضیح واژه‌های دشوار
اقامه

ندایی که درست پیش از آغاز نماز واجب جماعت داده می‌شود.

زوال

بالاترین نقطه‌ای که خورشید در آسمان به آن می‌رسد؛ پس از آن وقت ظهر آغاز می‌شود.

شفق

روشنایی آسمان که پس از غروب خورشید به‌تدریج از بین می‌رود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت درمی‌یابند که هر نماز آغازی و پایانی دارد و پیامبر ﷺ این مرزها را با خواندن نماز در زمان‌های گوناگون آموزش داد. تعیین دقیق این مرزها با در نظر گرفتن روایت‌های دیگر انجام می‌شود؛ مذاهب فقهی در برخی جزئیات، مانند پایان وقت عصر و ازبین‌رفتن شفق برای نماز عشا، اختلاف دارند. روزی که نماز ظهر به تأخیر افتاد نیز نشان می‌دهد که در وقت مقرر می‌توان با توجه به شرایط، زمانی را انتخاب کرد، بی‌آنکه نماز را از وقتش بیرون برد.

درس‌هایی برای امروز
  1. از تقویم اوقات نمازِ معتبری استفاده کنید و هر نماز واجب را در وقت تعیین‌شدهٔ آن بخوانید.
  2. هنگام برنامه‌ریزی روز، گستردگی وقت برخی نمازها را در نظر بگیرید، اما آن‌ها را بی‌دلیل به تأخیر نیندازید.
  3. احکام نماز را گام‌به‌گام بیاموزید و اگر محاسبهٔ وقت‌ها روشن نبود، از فرد آگاه راهنمایی بخواهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.