کتاب صلوة · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 151

روایت‌شده توسط Abu Hurairah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب صلوة
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

از الترمذي تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1هَنَّادٌآن را به الترمذي روایت کرد
  2. 2مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ
  3. 3الأَعْمَشِ
  4. 4أَبِي صَالِحٍ
  5. 5أَبِي هُرَيْرَةَ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِنَّ لِلصَّلاَةِ أَوَّلاً وَآخِرًا وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ صَلاَةِ الظُّهْرِ حِينَ تَزُولُ الشَّمْسُ وَآخِرَ وَقْتِهَا حِينَ يَدْخُلُ وَقْتُ الْعَصْرِ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ صَلاَةِ الْعَصْرِ حِينَ يَدْخُلُ وَقْتُهَا وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ تَصْفَرُّ الشَّمْسُ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الْمَغْرِبِ حِينَ تَغْرُبُ الشَّمْسُ وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ يَغِيبُ الأُفُقُ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الْعِشَاءِ الآخِرَةِ حِينَ يَغِيبُ الأُفُقُ وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ يَنْتَصِفُ اللَّيْلُ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الْفَجْرِ حِينَ يَطْلُعُ الْفَجْرُ وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ تَطْلُعُ الشَّمْسُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَمِعْتُ مُحَمَّدًا يَقُولُ حَدِيثُ الأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ فِي الْمَوَاقِيتِ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَيْلٍ عَنِ الأَعْمَشِ وَحَدِيثُ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَيْلٍ خَطَأٌ أَخْطَأَ فِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ ‏.‏ حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ الْفَزَارِيِّ عَنِ الأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ كَانَ يُقَالُ إِنَّ لِلصَّلاَةِ أَوَّلاً وَآخِرًا فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَيْلٍ عَنِ الأَعْمَشِ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ ‏.‏

ترجمه

هناد برای ما حدیث کرد، محمد بن فضیل برای ما حدیث کرد، از اعمش، از ابوصالح، از ابوهریره که گفت: رسول الله ﷺ فرمودند:

«همانا برای نماز وقتی اول و وقتی آخر است. همانا اول وقت نماز ظهر هنگامی است که خورشید از وسط آسمان بگذرد و آخر وقت آن وقتی است که وقت عصر داخل شود. همانا اول وقت نماز عصر هنگامی است که وقت آن وارد شود و آخر وقت آن وقتی است که خورشید زرد گردد. همانا اول وقت مغرب هنگامی است که خورشید غروب کند و آخر وقت آن وقتی است که افق ناپدید شود. همانا اول وقت عشاءِ اخیرۀ هنگامی است که افق ناپدید شود و آخر وقت آن وقتی است که نیمی از شب بگذرد. و همانا اول وقت فجر هنگامی است که سپیده دم برآید و آخر وقت آن وقتی است که خورشید طلوع کند.» راوی گفت: در این باب از عبدالله بن عمرو نیز روایت شده است. ابوعیسی گفت: شنیدم که محمد می‌گفت: حدیث اعمش از مجاهد درباره مواقات، صحیح‌تر از حدیث محمد بن فضیل از اعمش است؛ و حدیث محمد بن فضیل دارای خطاست و محمد بن فضیل در آن دچار اشتباه شده است. هناد برای ما حدیث کرد، ابواسامه برای ما حدیث کرد، از ابواسحاق فزاری، از اعمش، از مجاهد که گفت: گفته می‌شد که همانا برای نماز وقتی اول و وقتی آخر است، سپس مضمونی مشابه حدیث محمد بن فضیل از اعمش را با همان معنا ذکر کرد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

هر نماز واجب، آغاز و پایانی معین دارد.

توضیح واژه‌های دشوار
زوال

بالاترین نقطه‌ای که خورشید در آسمان به آن می‌رسد؛ وقت ظهر پس از گذشتن خورشید از این نقطه آغاز می‌شود.

شفق

روشنایی افق پس از غروب خورشید؛ بنا بر متن، وقت عشا با از میان رفتن این روشنایی آغاز می‌شود.

نیمه‌شب

میانهٔ فاصلهٔ زمانی میان غروب خورشید و طلوع فجر.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که اوقات نماز مرزهای مشخصی دارند و نماز باید در وقت مقرر خود ادا شود. متن، زرد شدن خورشید را پایان وقت عصر ذکر می‌کند؛ روایت‌های صحیح دیگر و مباحث فقهی نیز به انتخابِ زودتر خواندن عصر و جزئیات بیشتر دربارهٔ وقت آن می‌پردازند. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت اصلِ اوقات معین نماز را می‌پذیرند، هرچند دربارهٔ برخی جزئیات مرزهای اوقات و زمان‌های برتر اختلاف دارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. هر روز اوقات نماز محل خود را بررسی کنید و برنامه‌تان را طوری تنظیم کنید که نماز را تا پایان وقتش به تأخیر نیندازید.
  2. از جدول‌های معتبر اوقات نماز استفاده کنید و افق محل و روش محاسبه را در نظر بگیرید.
  3. هنگام سفر یا تغییر برنامهٔ روزانه، به آغاز و پایان وقت هر نماز توجه داشته باشید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.