Jami at-Tirmidhi، حدیث 199
روایتشده توسط Ziyad bin Al-Harith As-Suda'i. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Ziyad bin Al-Harith As-Suda'i
روایت
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ، وَيَعْلَى بْنُ عُبَيْدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زِيَادِ بْنِ أَنْعُمٍ الإِفْرِيقِيِّ، عَنْ زِيَادِ بْنِ نُعَيْمٍ الْحَضْرَمِيِّ، عَنْ زِيَادِ بْنِ الْحَارِثِ الصُّدَائِيِّ، قَالَ أَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ أُؤَذِّنَ فِي صَلاَةِ الْفَجْرِ فَأَذَّنْتُ فَأَرَادَ بِلاَلٌ أَنْ يُقِيمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ أَخَا صُدَاءٍ قَدْ أَذَّنَ وَمَنْ أَذَّنَ فَهُوَ يُقِيمُ " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ زِيَادٍ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ الإِفْرِيقِيِّ وَالإِفْرِيقِيُّ هُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُهُ قَالَ أَحْمَدُ لاَ أَكْتُبُ حَدِيثَ الإِفْرِيقِيِّ . قَالَ وَرَأَيْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَاعِيلَ يُقَوِّي أَمْرَهُ وَيَقُولُ هُوَ مُقَارِبُ الْحَدِيثِ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ مَنْ أَذَّنَ فَهُوَ يُقِيمُ .
هناد برای ما حدیث کرد، عبده و یعلى بن عبید برای ما حدیث کردند، از عبدالرحمن بن زیاد بن انعم افریقی، او از زیاد بن نعیم حضرمی، او از زیاد بن حارث صُدائی روایت کرده است که گفت: رسول خدا ﷺ به من دستور دادند تا برای نماز صبح اذان بگویم، پس من اذان گفتم. سپس بلال خواست اقامه بگوید، آنگاه رسول خدا ﷺ فرمودند:
«همانا برادر قبیله صُدَاء اذان گفته است و هر کس اذان بگوید، همان شخص باید اقامه نیز بگوید.» راوی گوید: در این باب از ابن عمر نیز حدیثی وارد شده است. ابوعیسی گوید: حدیث زیاد را تنها از طریق افریقی میشناسیم و افریقی نزد اهل حدیث ضعیف شمرده میشود؛ یحیی بن سعید قطان و دیگران او را تضعیف کردهاند. احمد گوید: من حدیث افریقی را نمینویسم. او گوید: اما دیدم که محمد بن اسماعیل جایگاه او را تقویت میکرد و میگفت حدیثش نزدیک به درجه حسن است. عمل بیشتر علما بر این است که هر کس اذان بگوید، همان شخص اقامه نیز میگوید.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
بر اساس این روایت، کسی که اذان میگوید، اقامه را نیز میگوید.
ندایی که فرارسیدن وقت نماز را اعلام میکند.
ندایی که اندکی پیش از نماز جماعت، آغاز نماز را اعلام میکند.
نام قبیلهای عربی که زیاد به آن تعلق داشت.
ترمذی این روایت را بهسبب راوی آن، افریقی، ضعیف میداند؛ هرچند نقل کرده است که محمد بن اسماعیل روایتهای او را قابلقبول میدانست. او یادآور میشود که بیشتر علما به این شیوه عمل میکردند که اذانگو، اقامه را نیز میگوید. از آنجا که زنجیرهٔ روایت ضعیف است، این گفته بهتنهایی حکمی الزامآور به شمار نمیآید؛ روایات قوی دربارهٔ ندای نماز همچنان ملاکاند. بنابراین، این روایت بهتنهایی دلیلی نیست که شخص دیگری نتواند اقامه بگوید.
- در مسجد خود از پیش مشخص کنید چه کسی اذان و چه کسی اقامه میگوید تا نماز منظم آغاز شود.
- این روایت ضعیف را به الزامِ گفتن هر دو ندا توسط یک نفر تبدیل نکنید.
- شیوهٔ درست اذان و اقامه را بر پایهٔ روایات معتبر و صحیح بیاموزید.
انس نقل میکند که بلال عبارتهای اذان را دو بار و عبارتهای اقامه را یک بار میگفت. این روایت از احکام هر دو ندا پشتیبانی میکند، اما مقرر نمیکند که یک نفر باید هر دو را بگوید.
Sahih al-Bukhari · #603 (Sahih)این روایت انس دربارهٔ ندای نماز است و زمینهای معتبر برای شناخت شیوهٔ اذان و اقامه فراهم میکند، بیآنکه انتساب ضعیفِ هر دو ندا به یک نفر را تأیید کند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.