کتاب صلوة · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 203

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب صلوة
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

از الترمذي تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1قُتَيْبَةُآن را به الترمذي روایت کرد
  2. 2اللَّيْثُ
  3. 3ابْنِ شِهَابٍ
  4. 4سَالِمٍ
  5. 5أَبِيهِ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِنَّ بِلاَلاً يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى تَسْمَعُوا تَأْذِينَ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ وَعَائِشَةَ وَأُنَيْسَةَ وَأَنَسٍ وَأَبِي ذَرٍّ وَسَمُرَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَقَدِ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الأَذَانِ بِاللَّيْلِ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَذَّنَ الْمُؤَذِّنُ بِاللَّيْلِ أَجْزَأَهُ وَلاَ يُعِيدُ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَذَّنَ بِلَيْلٍ أَعَادَ ‏.‏ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ ‏.‏ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ بِلاَلاً أَذَّنَ بِلَيْلٍ فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُنَادِيَ ‏"‏ إِنَّ الْعَبْدَ نَامَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَيْرُ مَحْفُوظٍ ‏.‏ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ حَدِيثُ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم هُوَ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَأَخْطَأَ فِيهِ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ‏.‏

ترجمه

قتیبه برای ما حدیث کرد، لیث برای ما حدیث کرد، از ابن شهاب، از سالم، از پدرش که پیامبر ﷺ فرمودند:

«همانا بلال در شب اذان می‌گوید، پس بخورید و بیاشامید تا زمانی که اذان ابن ام مکتوم را بشنوید.» ابوعیسی گفت: در این باب از ابن مسعود، عایشه، انیسه، انس، ابوذر و سمره نیز روایت شده است. ابوعیسی گفت: حدیث ابن عمر، حدیثی حسن و صحیح است. علمای دین درباره اذان در شب اختلاف نظر دارند. برخی از علما گفته‌اند اگر مؤذن در شب اذان بگوید، همان برایش کفایت می‌کند و نیازی به تکرار نیست. این قول مالک، ابن مبارک، شافعی، احمد و اسحاق است. و برخی دیگر از علما گفته‌اند اگر در شب اذان بگوید، باید آن را تکرار کند. سفیان ثوری نیز همین نظر را دارد. حماد بن سلمه از ایوب، او از نافع، او از ابن عمر روایت کرده است که بلال در شب اذان گفت، سپس پیامبر ﷺ به او دستور دادند که ندا دهد: «همانا غلام خوابیده بود.» ابوعیسی گفت: این حدیث غیر محفوظ است. علی بن مدینی گفت: حدیث حماد بن سلمه از ایوب، از نافع، از ابن عمر، از پیامبر ﷺ غیر محفوظ است و حماد بن سلمه در آن دچار اشتباه شده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

در سحری بخورید و بیاشامید تا اذان ابن‌ام‌مکتوم.

توضیح واژه‌های دشوار
اذان

فراخوان نماز؛ در اینجا منظور دو اذان در ساعات آغازین صبح است.

سحری

غذایی که روزه‌دار پیش از طلوع سپیده می‌خورد.

ابن‌ام‌مکتوم

صحابی‌ای که پس از دمیدن سپیده اذان می‌گفت.

برداشت‌های عالمان

ترمذی نقل می‌کند که مالک، ابن‌مبارک، شافعی، احمد و اسحاق اذانی را که در شب گفته می‌شود کافی می‌دانستند و تکرار آن را لازم نمی‌شمردند. سفیان ثوری معتقد بود که اذان باید تکرار شود. ترمذی و علی بن مدینی روایت افزوده‌ای را که در آن از بلال خواسته شده بود عبارت «این بنده خوابیده است» را ندا دهد، محفوظ و معتبر ندانستند؛ بنابراین، این روایت مبنایی برای کنار گذاشتن اصل روایت حاضر نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. روزه‌دار می‌تواند خوردن سحری را تا اذانی ادامه دهد که دمیدن سپیده را اعلام می‌کند.
  2. در اوقات شرعی محل خود بررسی کنید کدام اذان آغاز روزه را مشخص می‌کند.
  3. در عمل دینی میان اذان زودهنگام و اذان نماز تفاوت بگذارید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.