کتاب ولاء و هبه · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 2126

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب ولاء و هبه
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

از الترمذي تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1ابْنُ أَبِي عُمَرَآن را به الترمذي روایت کرد
  2. 2سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ
  3. 3عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ
  4. 4عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ
  5. 5رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ، سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ بَيْعِ الْوَلاَءِ وَعَنْ هِبَتِهِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ نَهَى عَنْ بَيْعِ الْوَلاَءِ وَعَنْ هِبَتِهِ وَقَدْ رَوَاهُ شُعْبَةُ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ ‏.‏ وَيُرْوَى عَنْ شُعْبَةَ قَالَ لَوَدِدْتُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ دِينَارٍ حِينَ حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ أَذِنَ لِي حَتَّى كُنْتُ أَقُومُ إِلَيْهِ فَأُقَبِّلُ رَأْسَهُ ‏.‏ وَرَوَى يَحْيَى بْنُ سُلَيْمٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ وَهَمٌ وَهِمَ فِيهِ يَحْيَى بْنُ سُلَيْمٍ وَالصَّحِيحُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ هَكَذَا رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَتَفَرَّدَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ ‏.‏

ترجمه

ابن ابی عمر برای ما حدیث کرد، سفیان بن عیینة برای ما حدیث کرد، عبدالله بن دینار برای ما حدیث کرد که از عبدالله بن عمر شنید که رسول الله ﷺ از بیع ولاء و هبه کردن آن نهی فرمودند. ابوعیسی می‌گوید: این حدیث حسن صحیح است. ما آن را جز از روایت عبدالله بن دینار از ابن عمر از پیامبر ﷺ نمی‌شناسیم که ایشان از بیع ولاء و هبه آن نهی کردند. شعبه، سفیان ثوری و مالک بن انس نیز آن را از عبدالله بن دینار روایت کرده‌اند. از شعبه روایت شده که گفت:

«بسیار دوست داشتم که عبدالله بن دینار هنگام بیان این حدیث به من اجازه می‌داد تا برخیزم و سر او را ببوسم.» یحیی بن سلیم این حدیث را از عبیدالله بن عمر از نافع از ابن عمر از پیامبر ﷺ روایت کرده است، اما این یک وهم است؛ یحیی بن سلیم در آن دچار اشتباه شده است. سند صحیح چنین است: از عبیدالله بن عمر از عبدالله بن دینار از ابن عمر از پیامبر ﷺ. بیش از یک راوی از عبیدالله بن عمر بدین صورت روایت کرده‌اند. ابوعیسی می‌گوید: عبدالله بن دینار در این حدیث منفرد است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ولاء را نمی‌توان فروخت یا به‌عنوان هدیه واگذار کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
ولاء

پیوند حقوقی‌ای که با آزاد کردن یک برده یا کنیز ایجاد می‌شود و از جمله، پیامدهای ارثی دارد.

بخشیدن ولاء

واگذاری رایگان حق یا پیوند ولاء به شخصی دیگر.

برداشت‌های عالمان

فقیهان کلاسیک از این منع چنین استنباط کردند که ولاء را نمی‌توان همچون کالایی فروخت یا با بخشش به دیگری واگذار کرد. این پیوند به کسی تعلق دارد که آزادی را انجام داده است؛ فقیهان در مذاهب خود دربارهٔ پیامدهای دقیق آن در ارث بحث کرده‌اند.

درس‌هایی برای امروز
  1. پیوند حقوقی ناشی از آزادی را مانند دارایی‌ای که بتوان خریدوفروش یا واگذار کرد، تلقی نکنید.
  2. در تنظیم امور ارث، بررسی کنید که بر اساس احکام اسلامی چه حقوقی از آزادی ناشی می‌شود.
  3. هنگام واگذاری حقوق، تعهداتی ندهید که با یک منع دینی روشن در تعارض باشد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.