Jami at-Tirmidhi، حدیث 2134
روایتشده توسط Abu Hurairah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از الترمذي تا پیامبر ﷺ
- 1يَحْيَى بْنُ حَبِيبِ بْنِ عَرَبِيٍّآن را به الترمذي روایت کرد
- 2الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ
- 3أَبِي
- 4سُلَيْمَانَ الأَعْمَشِ
- 5أَبِي صَالِحٍ
- 6أَبِي هُرَيْرَةَ
- 7رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.
روایت
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبِ بْنِ عَرَبِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ سُلَيْمَانَ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " احْتَجَّ آدَمُ وَمُوسَى فَقَالَ مُوسَى يَا آدَمُ أَنْتَ الَّذِي خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَنَفَخَ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ أَغْوَيْتَ النَّاسَ وَأَخْرَجْتَهُمْ مِنَ الْجَنَّةِ . قَالَ فَقَالَ آدَمُ وَأَنْتَ مُوسَى الَّذِي اصْطَفَاكَ اللَّهُ بِكَلاَمِهِ أَتَلُومُنِي عَلَى عَمَلٍ عَمِلْتُهُ كَتَبَهُ اللَّهُ عَلَىَّ قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ قَالَ فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ عُمَرَ وَجُنْدَبٍ . وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنِ الأَعْمَشِ . وَقَدْ رَوَى بَعْضُ أَصْحَابِ الأَعْمَشِ عَنِ الأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ . وَقَالَ بَعْضُهُمْ عَنِ الأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم .
یحیی بن حبیب بن عربی به ما حدیث کرد و گفت: معتمر بن سلیمان به ما حدیث کرد و گفت: پدرم از سلیمان اعمش، از ابوصالح، از ابوهُریره و او از پیامبر ﷺ روایت کرد که فرمودند:
«آدم و موسی با یکدیگر محاجّه کردند. موسی گفت: ای آدم! تو همان کسی هستی که الله تو را با دست خود آفرید و از روح خویش در تو دمید، اما مردم را گمراه کردی و آنان را از بهشت بیرون نمودی. آدم پاسخ داد: و تو ای موسی، همان کسی هستی که الله تو را برای سخن گفتن با خود برگزید! آیا مرا بر کاری سرزنش میکنی که انجام دادم، در حالی که الله آن را پیش از آفرینش آسمانها و زمین بر من مقرر فرموده بود؟» راوی گفت: «بدین ترتیب آدم بر موسی حجّت آورد.» ابوعیسی میگوید: در این باب از عمر و جُندَب نیز روایت نقل شده است. این حدیث از این طریق حسن صحیح غریب است که از حدیث سلیمان تیمی از اعمش روایت شده است. برخی از اصحاب اعمش نیز مانند همین مضمون را از اعمش، از ابوصالح، از ابوهُریره و از پیامبر ﷺ نقل کردهاند. و برخی دیگر گفتهاند: از اعمش، از ابوصالح، از ابوسعید و از پیامبر ﷺ. این حدیث از طرق متعددی از ابوهُریره از پیامبر ﷺ روایت شده است.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
تقدیر الهی مسئولیت انسان را از میان نمیبرد.
علم فراگیر و تقدیر الله دربارهٔ آنچه رخ میدهد.
الله آن را پیش از آفرینش آسمانها و زمین مقرر کرده است.
آدم با استناد به تقدیر پیشین الله، سرزنش موسی را رد کرد.
عالمان توضیح میدهند که آدم برای رویدادی در گذشته به تقدیر الله استناد کرد، نه برای آنکه مجوزی برای ادامهٔ گناه باشد. الله همهچیز را میداند و مقدر میکند، اما انسانها خود عمل میکنند و در قبال انتخابهایشان مسئولاند. مذاهب فقهی اهل سنت هم واقعیت قدر و هم مسئولیت انسان را میپذیرند؛ ازاینرو توبه و اطاعت همچنان واجب است.
- از قدر برای توجیه انتخاب نادرست استفاده نکن؛ اشتباهت را بپذیر و توبه کن.
- هنگام بازنگری در یک گرفتاری، به تقدیر الله اعتماد کن، بیآنکه وظایفت را نادیده بگیری.
- دربارهٔ مسائل ایمانی با دقت گفتوگو کن و میان توبه از گناه و سرزنش دربارهٔ گذشتهای که دیگر در اختیار شخص نیست، تفاوت بگذار.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.