Jami at-Tirmidhi، حدیث 2137
روایتشده توسط Abdullah ibn Mas'ud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از الترمذي تا پیامبر ﷺ
- 1هَنَّادٌآن را به الترمذي روایت کرد
- 2أَبُو مُعَاوِيَةَ
- 3الأَعْمَشِ
- 4زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ
- 5عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.
روایت
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، قَالَ عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ الصَّادِقُ الْمَصْدُوقُ " إِنَّ أَحَدَكُمْ يُجْمَعُ خَلْقُهُ فِي بَطْنِ أُمِّهِ فِي أَرْبَعِينَ يَوْمًا ثُمَّ يَكُونُ عَلَقَةً مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ يَكُونُ مُضْغَةً مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ يُرْسِلُ اللَّهُ إِلَيْهِ الْمَلَكَ فَيَنْفُخُ فِيهِ وَيُؤْمَرُ بِأَرْبَعٍ يَكْتُبُ رِزْقَهُ وَأَجَلَهُ وَعَمَلَهُ وَشَقِيٌّ أَوْ سَعِيدٌ فَوَالَّذِي لاَ إِلَهَ غَيْرُهُ إِنَّ أَحَدَكُمْ لَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا إِلاَّ ذِرَاعٌ ثُمَّ يَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ فَيُخْتَمُ لَهُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ فَيَدْخُلُهَا وَإِنَّ أَحَدَكُمْ لَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا إِلاَّ ذِرَاعٌ ثُمَّ يَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ فَيُخْتَمُ لَهُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيَدْخُلُهَا " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ وَهْبٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ مِثْلَهُ . وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَقَدْ رَوَى شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ عَنِ الأَعْمَشِ نَحْوَهُ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ . وَسَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ قَالَ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ مَا رَأَيْتُ بِعَيْنِي مِثْلَ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقَطَّانِ و هذا حديث حسن صحيح. وقد روى شعبة والثوري عن عن الأعمش نحوه. حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ زَيْدٍ، نَحْوَهُ .
هناد به ما حدیث کرد، ابومعاویه به ما حدیث کرد، او از اعمش، او از زید بن وهب، او از عبدالله بن مسعود روایت کرد که گفت: رسول خدا ﷺ برای ما حدیث فرمودند و ایشان راستگو و مورد اعتماد هستند:
«همانا هر یک از شما آفرینشش در شکم مادرش چهل روز گردآوری میشود، سپس به همان مدت علقه (خون بسته) میگردد، آنگاه به همان مدت مضغه (پاره گوشت) میشود. سپس الله فرشته را به سوی او میفرستد تا در او روح بدمد و به چهار چیز مأمور میشود: نوشتن رزق، اجل، عمل و اینکه آیا شقی خواهد بود یا سعید. قسم به ذاتی که هیچ معبودی جز او نیست! همانا یکی از شما اعمال اهل بهشت را انجام میدهد تا جایی که میان او و بهشت تنها یک وجب فاصله باقی میماند، اما سرنوشت مکتوب بر او پیشی میگیرد و کارش با اعمال اهل دوزخ مهر و خاتمه مییابد و وارد آن میشود. و همانا یکی از شما اعمال اهل دوزخ را انجام میدهد تا جایی که میان او و دوزخ تنها یک وجب فاصله باقی میماند، اما سرنوشت مکتوب بر او پیشی میگیرد و کارش با اعمال اهل بهشت مهر و خاتمه مییابد و وارد آن میشود.» ابوعیسی گفت: این حدیث حسن صحیح است. محمد بن بشار به ما حدیث کرد، یحیی بن سعید به ما حدیث کرد، اعمش به ما حدیث کرد، زید بن وهب به ما حدیث کرد، از عبدالله بن مسعود که گفت: رسول خدا ﷺ برای ما حدیث فرمودند و مانند آن را ذکر کردند. این نیز حدیث حسن صحیح است. شعبه و ثوری نیز از اعمش مانند آن را روایت کردهاند. ابوعیسی گفت: در این باب از ابوهُریره و انس نیز روایت شده است. و شنیدم احمد بن حسن میگفت: شنیدم احمد بن حنبل میفرمود: کسی را مانند یحیی بن سعید قطان به چشم خود ندیدهام. و این حدیث حسن صحیح است. شعبه و ثوری از اعمش مانند آن را روایت کردهاند. محمد بن علاء به ما حدیث کرد، وکیع به ما حدیث کرد، از اعمش، از زید، به همین مضمون.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
الله سرنوشت هر انسانی را میداند و ثبت کرده است، اما انسان همچنان در برابر اعمال خود مسئول است.
مرحلهای آغازین از رشد که در متن به صورت لختهای از خون توصیف شده است.
مرحلهٔ بعدی رشد که به پارهای کوچک از گوشت تشبیه شده است.
تعبیری مجازی برای فرجامی است که الله از پیش میداند و ثبت کرده است.
عالمان کلاسیک توضیح میدهند که تقدیر الهی شامل علم فراگیر و ثبت امور از سوی الله است، اما انسان واقعاً انتخاب میکند و در برابر اعمالش مسئول است. توصیف رشد در رحم و ثبت چهار چیز میآموزد که هیچچیز از علم الله و حکم او پنهان نمیماند. هشدار دربارهٔ فرجام، انسان را به اخلاص، فروتنی و پایداری در اطاعت فرامیخواند، بیآنکه دچار خودپسندی یا نومیدی شود. عالمان همچنین تأکید میکنند که داوری نهایی بر پایهٔ تصویری مقطعی نیست: الله از حال درون و فرجام هر انسانی آگاه است.
- به نیکی عمل کنید و از الله پایداری بخواهید؛ تنها به کارهایی که تاکنون انجام دادهاید تکیه نکنید.
- پس از گناه، صادقانه به سوی الله بازگردید و از رحمت او نومید نشوید.
- بپذیرید که روزی و عمر نزد الله معلوم است، اما همچنان برای کسب حلال و انجام کارهای نیک بکوشید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.