چهل حدیث نووی · 40 Hadith Nawawi

40 Hadith Nawawi، حدیث 4

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Masud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

کتاب: چهل حدیث نووی
الأربعون النووية
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Masud

روایت

متن عربی

عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ: حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه و سلم -وَهُوَ الصَّادِقُ الْمَصْدُوقُ-: إنَّ أَحَدَكُمْ يُجْمَعُ خَلْقُهُ فِي بَطْنِ أُمِّهِ أَرْبَعِينَ يَوْمًا نُطْفَةً، ثُمَّ يَكُونُ عَلَقَةً مِثْلَ ذَلِكَ، ثُمَّ يَكُونُ مُضْغَةً مِثْلَ ذَلِكَ، ثُمَّ يُرْسَلُ إلَيْهِ الْمَلَكُ فَيَنْفُخُ فِيهِ الرُّوحَ، وَيُؤْمَرُ بِأَرْبَعِ كَلِمَاتٍ: بِكَتْبِ رِزْقِهِ، وَأَجَلِهِ، وَعَمَلِهِ، وَشَقِيٍّ أَمْ سَعِيدٍ؛ فَوَاَللَّهِ الَّذِي لَا إلَهَ غَيْرُهُ إنَّ أَحَدَكُمْ لَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا إلَّا ذِرَاعٌ فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ فَيَدْخُلُهَا. وَإِنَّ أَحَدَكُمْ لَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا إلَّا ذِرَاعٌ فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيَدْخُلُهَا . [رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ] ، [وَمُسْلِمٌ]

ترجمه

از ابوعبدالرحمن عبدالله بن مسعود رضی الله عنه روایت است که گفت: رسول خدا ﷺ — و ایشان راستگو و تصدیق‌شده هستند — برای ما حدیث فرمودند:

«همانا خلقت هر یک از شما در شکم مادرش چهل روز به صورت نطفه جمع می‌شود، سپس به همان مدت علقه (خون بسته) می‌گردد، آنگاه به همان مدت مضغه (تکه گوشت) می‌شود. سپس فرشته‌ای به سوی او فرستاده می‌شود که روح را در او می‌دمد و به چهار امر مأمور می‌گردد: نوشتن رزق، اجل، عمل و اینکه آیا شقی خواهد بود یا سعید. قسم به اللهی که هیچ معبودی جز او نیست، همانا یکی از شما اعمال اهل بهشت را انجام می‌دهد تا جایی که میان او و بهشت جز یک وجب فاصله نمی‌ماند، اما سرنوشت بر او پیشی می‌گیرد و عمل اهل دوزخ را مرتکب می‌شود و وارد آن می‌گردد. و همانا یکی از شما اعمال اهل دوزخ را انجام می‌دهد تا جایی که میان او و دوزخ جز یک وجب فاصله نمی‌ماند، اما سرنوشت بر او پیشی می‌گیرد و عمل اهل بهشت را مرتکب می‌شود و وارد آن می‌گردد.» [بخاری] [و مسلم]

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

الله سرنوشت را مقدر می‌کند، اما هر انسان همچنان در برابر کردار خود مسئول است.

توضیح واژه‌های دشوار
نطفه

قطره‌ای کوچک که رشد انسان با آن آغاز می‌شود.

علقه

مرحله‌ای آغازین از رشد که در روایت به صورت توده‌ای چسبیده توصیف شده است.

مضغه

توده‌ای کوچک در مرحله‌ای بعدتر از رشد آغازین.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که تقدیر الهی همه‌چیز را دربرمی‌گیرد، در حالی که انسان همچنان در برابر انتخاب‌ها و اعمالش مسئول است. آگاهی الله از امور، بهانه‌ای برای توجیه گناه یا ترک کارهای نیک نیست. این هشدار انسان را به اخلاص، پایداری در اطاعت و توکل فروتنانه بر الله فرامی‌خواند. عالمان همچنین تأکید می‌کنند که بدون دلیل نمی‌توان درباره سرانجام نهایی فردی با قطعیت داوری کرد.

درس‌هایی برای امروز
  1. به اطاعت از الله ادامه بده و از او عاقبت‌به‌خیری بخواه؛ به اعمال کنونی‌ات چنان تکیه نکن که گویی رستگاری‌ات قطعی است.
  2. اگر لغزیدی، با توبه به سوی الله بازگرد و امیدت را به رحمت او از دست نده.
  3. هرگز ایمان به تقدیر را بهانه‌ای برای شانه خالی کردن از مسئولیت انتخاب‌هایت قرار نده.
۶ دایره

معنای این روایت از درون تا جامعه — برای باز کردن، روی هر دایره بزنید.

الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.