Jami at-Tirmidhi، حدیث 2140
روایتشده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از الترمذي تا پیامبر ﷺ
- 1هَنَّادٌآن را به الترمذي روایت کرد
- 2أَبُو مُعَاوِيَةَ
- 3الأَعْمَشِ
- 4أَبِي سُفْيَانَ
- 5أَنَسٍ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.
روایت
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، قال حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي سُفْيَانَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُكْثِرُ أَنْ يَقُولَ " يَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ ثَبِّتْ قَلْبِي عَلَى دِينِكَ " . فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ آمَنَّا بِكَ وَبِمَا جِئْتَ بِهِ فَهَلْ تَخَافُ عَلَيْنَا قَالَ " نَعَمْ إِنَّ الْقُلُوبَ بَيْنَ أَصْبُعَيْنِ مِنْ أَصَابِعِ اللَّهِ يُقَلِّبُهَا كَيْفَ يَشَاءُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنِ النَّوَّاسِ بْنِ سَمْعَانَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَائِشَةَ . وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنِ الأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ أَنَسٍ . وَرَوَى بَعْضُهُمْ عَنِ الأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . وَحَدِيثُ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ أَنَسٍ أَصَحُّ .
هناد به ما حدیث کرد و گفت: ابومعاویه از اعمش، از ابوسفیان، از انس برایمان حدیث نمود که گفت: رسول خدا ﷺ بسیار میفرمودند:
«ای دگرگونکننده دلها! قلب مرا بر دینت استوار گردان.» پس گفتم: «ای رسول خدا! ما به شما و آنچه آوردهاید ایمان داریم، آیا باز هم بر ما بیم دارید؟» فرمودند: «آری، همانا دلها میان دو انگشت از انگشتان الله است و هرگونه بخواهد آنها را زیر و رو میکند.» ابوعیسی گفت: در این باب از نواس بن سمعان، امسلمه، عبدالله بن عمرو و عایشه نیز احادیثی وارد شده است. این حدیث حسن است. بیش از یک نفر بدین صورت از اعمش، از ابوسفیان، از انس روایت کردهاند. برخی نیز از اعمش، از ابوسفیان، از جابر، از پیامبر ﷺ روایت نمودهاند. اما حدیث ابوسفیان از انس صحیحتر است.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ بارها از الله پایداری میخواست، زیرا دلها دگرگون میشوند.
«دگرگونکنندهٔ دلها»: الله که دلها را هدایت میکند و حال آنها را دگرگون میسازد.
در ایمان و فرمانبرداری از الله پایدار ماندن.
توصیفی که در روایت دربارهٔ قدرت الله بر دلها آمده است؛ این وصف پذیرفته میشود، بیآنکه الله به آفریدگان تشبیه شود.
دانشمندان از این حدیث نتیجه میگیرند که مؤمنان باید از الله پایداری بخواهند، حتی اگر ایمانشان خالص باشد. اشاره به انگشتان الله همانگونه که روایت شده پذیرفته میشود، بدون تشبیه به آفریدگان یا تحریف معنا. این حدیث همچنین میآموزد که توکل بر الله با دعا و مراقبت از ایمان همراه است.
- دعای «ای دگرگونکنندهٔ دلها، دلم را بر دین خود پایدار بدار» را هر روز در نمازهایت بگنجان.
- همواره از الله هدایت بخواه و با دعا، دانش و کارهای نیک از ایمانت پاسداری کن.
- بر الله توکل کن، اما ایمانت را بدیهی مپندار: در آسایش و آزمون از او پایداری بخواه.
این روایت از نظر محتوا با دعای پایداری و این آگاهی که الله تدبیرکنندهٔ دلهاست پیوند دارد.
Jami' at-Tirmidhi · #2141 (Hasan)این روایت موضوع تقدیر الهی را با کردار و مسئولیت انسان پیوند میدهد.
Jami' at-Tirmidhi · #2137 (Sahih)این روایت صحیح نیز به ایمان به تقدیر الله میپردازد و موضوع توکل بر او را تکمیل میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.