Jami at-Tirmidhi، حدیث 235
روایتشده توسط Abu Mas'ud al-Ansari. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Mas'ud al-Ansari
روایت
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، قَالَ وَحَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ الزُّبَيْدِيِّ، عَنْ أَوْسِ بْنِ ضَمْعَجٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيَّ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَؤُمُّ الْقَوْمَ أَقْرَؤُهُمْ لِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ كَانُوا فِي الْقِرَاءَةِ سَوَاءً فَأَعْلَمُهُمْ بِالسُّنَّةِ فَإِنْ كَانُوا فِي السُّنَّةِ سَوَاءً فَأَقْدَمُهُمْ هِجْرَةً فَإِنْ كَانُوا فِي الْهِجْرَةِ سَوَاءً فَأَكْبَرُهُمْ سِنًّا وَلاَ يُؤَمُّ الرَّجُلُ فِي سُلْطَانِهِ وَلاَ يُجْلَسُ عَلَى تَكْرِمَتِهِ فِي بَيْتِهِ إِلاَّ بِإِذْنِهِ " . قَالَ مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ فِي حَدِيثِهِ " أَقْدَمُهُمْ سِنًّا " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَمَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ وَعَمْرِو بْنِ سَلَمَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ . قَالُوا أَحَقُّ النَّاسِ بِالإِمَامَةِ أَقْرَؤُهُمْ لِكِتَابِ اللَّهِ وَأَعْلَمُهُمْ بِالسُّنَّةِ . وَقَالُوا صَاحِبُ الْمَنْزِلِ أَحَقُّ بِالإِمَامَةِ . وَقَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا أَذِنَ صَاحِبُ الْمَنْزِلِ لِغَيْرِهِ فَلاَ بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ بِهِ . وَكَرِهَهُ بَعْضُهُمْ وَقَالُوا السُّنَّةُ أَنْ يُصَلِّيَ صَاحِبُ الْبَيْتِ . قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَقَوْلُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " وَلاَ يُؤَمُّ الرَّجُلُ فِي سُلْطَانِهِ وَلاَ يُجْلَسُ عَلَى تَكْرِمَتِهِ فِي بَيْتِهِ إِلاَّ بِإِذْنِهِ " . فَإِذَا أَذِنَ فَأَرْجُو أَنَّ الإِذْنَ فِي الْكُلِّ وَلَمْ يَرَ بِهِ بَأْسًا إِذَا أَذِنَ لَهُ أَنْ يُصَلِّيَ بِهِ .
هناد برای ما حدیث کرد، ابومعاویه برای ما حدیث کرد، از اعمش، گفت: و محمود بن غیلان برای ما حدیث کرد، ابومعاویه و عبدالله بن نمیر برای ما حدیث کردند، از اعمش، از اسماعیل بن رجاء زبیدی، از اوس بن ضمعج، گفت: شنیدم ابومسعود انصاری میگفت: رسول خدا ﷺ فرمودند:
«کسی که بیشترین تلاوت کتاب الله را دارد، امام جماعت شود. اگر در قرائت برابر بودند، پس داناترین آنان به سنت. اگر در سنت برابر بودند، پس کسی که در هجرت پیشگامتر است. اگر در هجرت برابر بودند، پس مسنترین آنان. هیچ مردی در حوزه اقتدار خودش امامت نشود، و جایگاه احترام او در خانهاش بدون اجازهاش اشغال نگردد.» محمود بن غیلان گفت: ابن نمیر در حدیث خود گفته است: «مسنترین آنان.» ابوعیسی گفت: در این باب از ابوسعید، انس بن مالک، مالک بن حویرث و عمرو بن سلمه نیز روایت شده است. ابوعیسی گفت: حدیث ابومسعود حسن صحیح است. اهل علم بر اساس آن عمل میکنند. آنان گفتند: سزاوارترین مردم برای امامت، کسی است که بیشترین تلاوت کتاب الله را دارد و داناترین به سنت است. همچنین گفتند: صاحب خانه برای امامت سزاوارتر است. برخی از آنان گفتند: اگر صاحب خانه به دیگری اجازه دهد، مشکلی ندارد که او نماز را امامت کند. اما برخی دیگر آن را مکروه دانستند و گفتند: سنت این است که صاحب خانه امامت کند. احمد بن حنبل گفت: بر اساس سخن پیامبر ﷺ که فرمودند: «هیچ مردی در حوزه اقتدار خودش امامت نشود، و جایگاه احترام او در خانهاش بدون اجازهاش اشغال نگردد»، بنابراین اگر اجازه دهد، امیدوارم که این اجازه شامل همه موارد باشد و ایشان مشکلی در امامت کردن او ندیدند، مادامی که اجازه داده باشد.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
امام بر پایه آگاهی از قرآن و سنت انتخاب میشود.
پیشنمازی و جلو ایستادن برای دیگران در نماز جماعت.
مکان یا موقعیتی که شخص در آن اختیار دارد؛ مانند خانهٔ صاحبخانه.
جای نشستن خاصی که شخص در خانهاش برای خود در نظر گرفته است.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که کسی که بیش از دیگران با قرآن آشناست، برای امامت اولویت دارد؛ اگر آشنایی با قرائت قرآن برابر باشد، آگاهی از سنت در اولویت قرار میگیرد و پس از آن ویژگیهای یادشده لحاظ میشود. در اصل، صاحبخانه برای امامت در خانهٔ خود اولویت دارد و صاحب یک مکان نیز در آنجا اختیار خود را حفظ میکند. احمد بن حنبل اجازهدادن به دیگری برای پیشنمازی را کافی میدانست. فقیهان دربارهٔ چگونگی دقیق اجرای این ترتیب بحث کردهاند، اما حق صاحبخانه و مسئول محلی را به رسمیت میشناسند.
- برای پیشنمازی کسی را برگزینید که قرآن را بهخوبی تلاوت میکند و با سنت آشناست.
- به صاحبخانه فرصت دهید خود پیشنمازی کند یا به شخص دیگری اجازه دهد.
- در مسجد یا دیگر مکانهای نماز، اختیار مسئول آنجا را محترم بشمارید.
این روایت صحیح دربارهٔ پیشنمازی در نماز بحث میکند و رهنمودهای انتخاب امام را تکمیل میکند.
Sahih al-Bukhari · #630 (Sahih)در این روایت صحیح آمده است که پیامبر ﷺ داناترین فرد به قرآن را برای اقامهٔ نمازها تعیین کرد.
Jami' at-Tirmidhi · #237 (Sahih)این روایت صحیح تأکید میکند که امام نباید بیدلیل نماز را برای کسانی که پشت سر او هستند دشوار کند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.