Jami at-Tirmidhi، حدیث 245
روایتشده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از الترمذي تا پیامبر ﷺ
- 1أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّآن را به الترمذي روایت کرد
- 2الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ
- 3إِسْمَاعِيلُ بْنُ حَمَّادٍ
- 4أَبِي خَالِدٍ
- 5ابْنِ عَبَّاسٍ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.
روایت
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ، حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي إِسْمَاعِيلُ بْنُ حَمَّادٍ، عَنْ أَبِي خَالِدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَفْتَتِحُ صَلاَتَهُ بِـ (بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ ) . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِذَاكَ . وَقَدْ قَالَ بِهَذَا عِدَّةٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْهُمْ أَبُو هُرَيْرَةَ وَابْنُ عُمَرَ وَابْنُ عَبَّاسٍ وَابْنُ الزُّبَيْرِ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنَ التَّابِعِينَ رَأَوُا الْجَهْرَ بِـ (بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ ) وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ . وَإِسْمَاعِيلُ بْنُ حَمَّادٍ هُوَ ابْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ . وَأَبُو خَالِدٍ يُقَالُ هُوَ أَبُو خَالِدٍ الْوَالِبِيُّ وَاسْمُهُ هُرْمُزُ وَهُوَ كُوفِيٌّ .
احمد بن عبده ضبی به ما حدیث نقل کرد، معتمر بن سلیمان به ما حدیث نقل کرد و گفت: اسماعیل بن حماد برایم نقل کرد، از ابوخالد، از ابن عباس که گفت:
«پیامبر ﷺ نماز خود را با (بسم الله الرحمن الرحیم) آغاز میکردند.» ابوعیسی میگوید: سند این حدیث چندان قوی نیست. اما جمعی از علمای صحابه پیامبر ﷺ بر این نظر بودهاند، از جمله ابوهُریره، ابن عمر، ابن عباس و ابن زبیر. همچنین تابعین پس از آنان نیز بر جهر به (بسم الله الرحمن الرحیم) در نماز معتقد بودند و امام شافعی نیز همین قول را اختیار کرده است. اسماعیل بن حماد فرزند ابوسلیمان است. و گفته میشود ابوخالد همان ابوخالد والبی است که نامش هرمز بوده و اهل کوفه بوده است.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
این روایت آغاز نماز با بسمالله را به پیامبر ﷺ نسبت میدهد.
عبارت «بسمالله الرحمن الرحیم»؛ به نام خداوند بخشندهٔ مهربان.
زنجیرهٔ راویانی که حدیث را از یک راوی به راوی بعدی منتقل میکنند.
نسل مسلمانانی که با صحابهٔ پیامبر ﷺ دیدار کردند، اما خود پیامبر را ندیدند.
ترمذی زنجیرهٔ نقل را قوی نمیداند، اما یادآور میشود که شماری از صحابه، از جمله ابوهریره، ابنعمر، ابنعباس و ابنزبیر، و نیز دانشمندانی از نسل تابعین، قرائت بلندِ بسمالله را ترجیح میدادند. او این دیدگاه را به شافعی نیز نسبت میدهد. مذاهب فقهی دربارهٔ بلند خواندن آن اختلاف دارند؛ این روایت ضعیف بهتنهایی این اختلاف را فیصله نمیدهد.
- بسمالله را درست ادا کنید و با دیدگاههای گوناگون علما دربارهٔ قرائت آن در نماز آشنا باشید.
- حکم دینی ثابت را تنها بر پایهٔ زنجیرهای ضعیف بنا نکنید؛ دلایل قوی را نیز بسنجید.
- اختلاف دربارهٔ بلند خواندن را با احترام مطرح کنید و آن را سبب تفرقه قرار ندهید.
انس گزارش میکند که پیامبر ﷺ، ابوبکر و عمر با «الحمد لله رب العالمین» آغاز میکردند. این روایت صحیح، برای توصیف قرائت نماز دلیل قویتری است.
Sahih al-Bukhari · #746 (Sahih)از خباب پرسیده شد که آیا پیامبر ﷺ در نماز قرائت میکرد؛ این روایت زمینهٔ کلی قرائت در نماز را تأیید میکند، اما بهتنهایی مسئلهٔ بسمالله را فیصله نمیدهد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.