کتاب صلوة · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 266

روایت‌شده توسط Ali ibn Abi Talib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب صلوة
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Ali ibn Abi Talib

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ الْمَاجِشُونُ، حَدَّثَنِي عَمِّي، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَافِعٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنَ الرُّكُوعِ قَالَ ‏ "‏ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ مِلْءَ السَّمَوَاتِ وَمِلْءَ الأَرْضِ وَمِلْءَ مَا بَيْنَهُمَا وَمِلْءَ مَا شِئْتَ مِنْ شَيْءٍ بَعْدُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ أَبِي أَوْفَى وَأَبِي جُحَيْفَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ قَالَ يَقُولُ هَذَا فِي الْمَكْتُوبَةِ وَالتَّطَوُّعِ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ يَقُولُ هَذَا فِي صَلاَةِ التَّطَوُّعِ وَلاَ يَقُولُهَا فِي صَلاَةِ الْمَكْتُوبَةِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا يُقَالُ الْمَاجِشُونِيُّ لأَنَّهُ مِنْ وَلَدِ الْمَاجِشُونِ ‏.‏

ترجمه

محمود بن غیلان به ما حدیث کرد، ابوداود طیالسی به ما حدیث کرد، عبدالعزیز بن عبدالله بن ابی سلمه ماجشون به ما حدیث کرد، عمویم برایم حدیث کرد، از عبدالرحمن اعرج، از عبیدالله بن ابی رافع، از علی بن ابی طالب که فرمود: رسول خدا ﷺ هنگامی که سر خود را از رکوع بلند می‌کردند، می‌فرمودند:

«سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ، رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ مِلْءَ السَّمَوَاتِ وَمِلْءَ الأَرْضِ وَمِلْءَ مَا بَيْنَهُمَا وَمِلْءَ مَا شِئْتَ مِنْ شَيْءٍ بَعْدُ» (خداوند سخن ستایشگر خود را شنید؛ پروردگارا! تمام ستایش‌ها از آن توست، به اندازه آسمان‌ها و زمین و آنچه میان آن دو است و هر چه پس از آن بخواهی). راوی گفت: در این باب از ابن عمر، ابن عباس، ابن ابی اوفی، ابوجهیفه و ابوسعید نیز روایاتی نقل شده است. ابوعیسی گفت: حدیث علی حسن صحیح است. برخی از اهل علم بر اساس آن عمل می‌کنند و امام شافعی نیز همین نظر را دارد و می‌گوید این ذکر هم در نمازهای واجب و هم در نمازهای مستحب خوانده شود. اما برخی از اهل کوفه می‌گویند این ذکر فقط در نمازهای مستحب خوانده شود و در نمازهای واجب نه. ابوعیسی گفت: او را ماجشونی می‌نامند زیرا از نسل ماجشون بوده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ پس از برخاستن از رکوع، خداوند را با ستایشی فراگیر می‌ستود.

توضیح واژه‌های دشوار
سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَهُ

خداوند ستایشِ کسی را که او را می‌ستاید می‌شنود یا می‌پذیرد.

رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ

پروردگارا، همهٔ ستایش از آنِ توست.

مِلْءَ السَّمَاوَاتِ وَمِلْءَ الْأَرْضِ

ستایشی به گستردگی آسمان‌ها و زمین و آنچه میان آن‌هاست.

برداشت‌های عالمان

ترمذی نقل می‌کند که شافعی این ستایش را هم در نمازهای واجب و هم در نمازهای مستحب می‌خواند. برخی از عالمان کوفه آن را به نمازهای مستحب محدود می‌کردند. بنابراین، روایت روشن می‌سازد که این عبارت پس از برخاستن از رکوع بخشی از شیوهٔ نماز است، هرچند عالمان دربارهٔ کاربرد آن در نمازهای واجب اختلاف داشته‌اند.

درس‌هایی برای امروز
  1. پس از برخاستن از رکوع، ستایش را با توجه بر زبان آور و با آرامش کاملاً بایست.
  2. دعاهای نقل‌شده را آگاهانه در نماز بخوان و در معنای آن‌ها بیندیش.
  3. با ستایش خود اقرار کن که عظمت خداوند همهٔ آفریدگان را فراگرفته و نعمت‌هایش شایستهٔ سپاس توست.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.