کتاب صلوة · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 268

روایت‌شده توسط Wa'il ibn Hujr. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Da'if (ضعیف)کتاب: کتاب صلوة
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Wa'il ibn Hujr

Da'if (ضعیف)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ، وَأَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ، وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ، وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُنِيرٍ، وَغَيْرُ، وَاحِدٍ، قَالُوا حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا سَجَدَ يَضَعُ رُكْبَتَيْهِ قَبْلَ يَدَيْهِ وَإِذَا نَهَضَ رَفَعَ يَدَيْهِ قَبْلَ رُكْبَتَيْهِ ‏.‏ قَالَ زَادَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ فِي حَدِيثِهِ قَالَ يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ وَلَمْ يَرْوِ شَرِيكٌ عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ إِلاَّ هَذَا الْحَدِيثَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُ أَحَدًا رَوَاهُ مِثْلَ هَذَا عَنْ شَرِيكٍ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَرَوْنَ أَنْ يَضَعَ الرَّجُلُ رُكْبَتَيْهِ قَبْلَ يَدَيْهِ وَإِذَا نَهَضَ رَفَعَ يَدَيْهِ قَبْلَ رُكْبَتَيْهِ ‏.‏ وَرَوَى هَمَّامٌ عَنْ عَاصِمٍ هَذَا مُرْسَلاً وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ وَائِلَ بْنَ حُجْرٍ ‏.‏

ترجمه

سلمه بن شبیب، احمد بن ابراهیم دورقی، حسن بن علی حلوانی، عبدالله بن منیر و دیگران به ما حدیث کردند و گفتند: یزید بن هارون به ما حدیث کرد، شریک به ما خبر داد، از عاصم بن کلیب، از پدرش، از وائل بن حجر که گفت:

«رسول خدا ﷺ را دیدم که چون به سجده می‌رفتند، دو زانوی خود را پیش از دو دست بر زمین می‌گذاشتند و چون برمی‌خاستند، دو دست خود را پیش از دو زانو بلند می‌کردند.» حسن بن علی در حدیث خود افزود: یزید بن هارون گفت: شریک از عاصم بن کلیب جز این حدیث روایت نکرده است. ابوعیسی گفت: «این حدیث حسن غریب است و نمی‌دانیم کسی آن را مانند این از شریک روایت کرده باشد.» عمل بیشتر اهل علم بر همین استوار است؛ آنان معتقدند که شخص باید هنگام رفتن به سجده، زانوهایش را پیش از دستانش بگذارد و هنگام برخاستن، دستانش را پیش از زانوهایش بلند کند. همام نیز این حدیث را از عاصم به صورت مرسل روایت کرده و در آن نامی از وائل بن حجر نبرده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

این روایت بیان می‌کند که هنگام سجده، کدام اندام‌های بدن ابتدا به زمین می‌رسند.

توضیح واژه‌های دشوار
سجود

سجده در نماز که در آن پیشانی و دیگر اندام‌های بدن به زمین می‌رسند.

مرسل

روایتی که در آن حلقه‌ای میان راوی و پیامبر ﷺ افتاده است.

حسن غریب

تعبیری که امام ترمذی در اینجا برای روایتی با طریق نقل ویژه و کم‌شناخته به کار می‌برد؛ این تعبیر درجهٔ تعیین‌شده در این ارزیابی نیست.

برداشت‌های عالمان

ترمذی نقل می‌کند که بیشتر عالمان، روشِ گذاشتن زانوها پیش از دست‌ها را پیروی می‌کردند. او همچنین یادآور می‌شود که همّام این روایت را به‌صورت مرسل نقل کرده و نام وائل بن حجر را نیاورده است. از آنجا که این روایت ضعیف ارزیابی شده، به‌تنهایی دلیل قاطعی برای یک حکم الزام‌آور نیست. عالمان دربارهٔ ترتیب اختلاف دارند؛ حالت‌های نماز با توجه به مجموع ادله و مذهب فقهیِ مورد پیروی بررسی می‌شوند.

درس‌هایی برای امروز
  1. حالت‌های نماز را با دقت بیاموزید و در این زمینه از دانش معتبرِ آموزگارِ شایسته پیروی کنید.
  2. از یک روایت ضعیف به‌تنهایی حکمی برای وجوب یا حرمت نسازید.
  3. با اختلاف‌های پذیرفته‌شده دربارهٔ ترتیب تماس دست‌ها و زانوها با زمین، محترمانه برخورد کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.